31.12.2003<\/p>\n
B\u0130R AY kadar \u00f6nce, bir gazetede garip bir haber okumu\u015ftum. Ankara’daki, `Protokol Yolu’ diye adland\u0131r\u0131lan, yabanc\u0131 \u00fclkelerden gelen devlet adamlar\u0131n\u0131n ve ayr\u0131ca bizim devletl\u00fblar\u0131m\u0131z\u0131n Esenbo\u011fa Havaalan\u0131ndan al\u0131n\u0131p eskortlar e\u015fli\u011finde \u00c7ankaya ve K\u0131z\u0131lay’a getirildi\u011fi yolun kenar\u0131ndaki gecekondular\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131yor oldu\u011funu bildiren bir haberdi bu. Buralardaki gecekondular y\u0131k\u0131lacak, bu yerler yeni ba\u015ftan `\u00e7a\u011fda\u015f \u015fehircilik anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlenecek, b\u00f6ylece gelene gidene T\u00fcrkiye’nin asl\u0131nda `sorunsuz’ ve \u00f6zellikle de `fakirsiz’ bir \u00fclke oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015f olacakt\u0131. T\u00fcrkiye’ye resm\u00ee bir ziyaret i\u00e7in birka\u00e7 g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne gelen, o birka\u00e7 g\u00fcn\u00fcn de \u00e7o\u011fu saatini resm\u00ee temaslar ve bu temaslar \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilen l\u00fcks yemek fas\u0131llar\u0131 ile ge\u00e7iren yabanc\u0131 \u00fclke devlet adamlar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye’nin \u00f6teki y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rmelerini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan `gecekondular’\u0131 ge\u00e7tikleri yerden kald\u0131rarak bir makyaj tazelemek elbette imk\u00e2n dahilinde. B\u00f6ylece, onlara ger\u00e7ek olmayan bir T\u00fcrkiye \u00e7ehresi sunmak da. Ancak, daha garibi ve daha vahimi, \u015fu \u00fclkede ya\u015f\u0131yor olan `mutlu az\u0131nl\u0131k’ mensuplar\u0131n\u0131n, kendi kurduklar\u0131 `protokol yollar\u0131’ ve `protokol semtleri’nde ya\u015farken, T\u00fcrkiye’yi ger\u00e7ekten mutlu ve zengin bir \u00fclke gibi g\u00f6rmeleri ve g\u00f6stermeleri. Mesel\u00e2 \u0130stanbul’da \u00f6ylesi mek\u00e2nlar var ki, belki Amerika’n\u0131n en l\u00fcks yerlerindeki evlerin daha ucuz kald\u0131\u011f\u0131 bu mek\u00e2nlarda ya\u015fayan, al\u0131\u015fveri\u015fini Akmerkez, vs. den yapan, fakir bir ailenin bir ayl\u0131k mutfak masraf\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelen bir bedelin bir yemek i\u00e7in \u00f6dendi\u011fi lokantalar\u0131 se\u00e7en ki\u015filer, zaman i\u00e7inde T\u00fcrkiye’nin ger\u00e7ek resminin tam da kendi i\u00e7lerinde olduklar\u0131 resim oldu\u011fu vehmine kap\u0131labiliyorlar. Oysa, son y\u0131llarda, T\u00fcrkiye art\u0131k g\u00f6zlerin de g\u00f6rebilir duruma geldi\u011fi bir fakirle\u015fme s\u00fcrecini ya\u015f\u0131yor. Daha az \u00f6nce \u00e7ocu\u011fumu okula b\u0131rak\u0131rken, at g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc tak\u0131p ortal\u0131\u011f\u0131 g\u00fcll\u00fck g\u00fclistanl\u0131k g\u00f6rmeme yol a\u00e7mayacak bir semtte oturan biri olarak, bir dizi fakirlik manzaras\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131 beni. Ayaklar\u0131n\u0131 s\u00fcr\u00fcmekten aciz oldu\u011fu halde bir yerlere y\u00fcr\u00fcyerek gitme durumundaki ihtiyardan, g\u00f6rmeyen g\u00f6zleri ile kendine yol bulmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir \u00e2m\u00e2ya, bir bodrum kat\u0131n\u0131n yar\u0131m penceresinden `yukar\u0131ya, ‘ yani yolda y\u00fcr\u00fcyenlere bakan teyzeden topal aya\u011f\u0131yla tezg\u00e2h\u0131n\u0131 s\u00fcr\u00fcyerek simit satmaya \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015fiye. . bir dizi fakirlik manzaras\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131 beni. V\u00e2k\u0131a, bunlar, T\u00fcrkiye i\u00e7in yeni \u015feyler de\u011fil. B\u00f6ylesi manzaralar, onuncu y\u0131l\u0131na `a\u00e7\u0131k al\u0131nla’ \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 h\u00e2l\u00e2 daha \u00e7ocuklara \u00f6\u011fretilen \u015fu \u00fclkede hep vard\u0131. Ancak, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm o ki, birka\u00e7 y\u0131ldan beri bu manzaraya dahil olan ki\u015fi say\u0131s\u0131 bir hayli kabarm\u0131\u015f bulunuyor. Meydanlar\u0131 kimi zaman ge\u00e7ilmez hale getiren i\u015fportac\u0131 ve seyyar sat\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131ndaki y\u00fckseli\u015ften i\u015f\u00e7i kahvelerindeki i\u015f arayan `bo\u015fta kalm\u0131\u015f’ insan kalabal\u0131\u011f\u0131na. . bir dizi g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebilir g\u00f6stergesi var bunun. Ayr\u0131ca, Bayramda gitti\u011fim memleketimde \u00fc\u00e7 k\u0131sa g\u00fcn i\u00e7inde g\u00f6rebildi\u011fim; \u00f6zellikle de do\u011fdu\u011fum \u015fehrin dar sokaklar ve k\u00fc\u00e7\u00fck evlerden m\u00fcte\u015fekkil fakir bir semtinin `narin’ camisinde k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m Cuma namaz\u0131n\u0131 k\u0131lan insanlar\u0131n k\u0131yafetlerinden ve y\u00fczlerinden okudu\u011fum o ki, bu kez i\u015fi daha vahimle\u015ftiren bir boyut daha s\u00f6zkonusu: \u00dclkenin tar\u0131m\u0131 \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, Anadolu da \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f. G\u00f6r\u00fc\u015febildi\u011fim baz\u0131 ki\u015filer, tarlalar\u0131 i\u015flememenin daha k\u00e2rl\u0131 oldu\u011funu, zira hi\u00e7 olmazsa zarar edilmedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. Oysa, tar\u0131ma dayal\u0131 bir ekonomiye sahip b\u00fct\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fck Anadolu \u015fehirlerinde, tarlalar\u0131n i\u015flenmemesi veya yeterince i\u015flenmemesi veyahut i\u015flense de yeterince gelir edinilememesi demek, tarlalar\u0131n i\u015flenmesi ile evini idare eden muazzam say\u0131da insan\u0131n tar\u0131m i\u015f\u00e7isinin i\u015fsiz kalmas\u0131 demek, as\u0131l m\u00fc\u015fterisi ziraat\u00e7\u0131lar ve tar\u0131m i\u015f\u00e7isi olan Anadolu esnaf\u0131n\u0131n da dara d\u00fc\u015fmesi demek. \u00d6te yandan, fakirle\u015fen Anadolu, b\u00fcy\u00fck\u015fehirlerdeki durumu s\u0131k\u0131\u015f\u0131k akrabaya k\u0131\u015fl\u0131k g\u0131da, peynir, zeytin vs. suretinde gelen ve b\u00fcy\u00fck\u015fehrin pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 dar b\u00fct\u00e7eli Anadolu k\u00f6kenliler i\u00e7in bir derece tahamm\u00fcl edilebilir hale getiren bir kanal\u0131n t\u0131kanmas\u0131 demek. Fakirle\u015fen b\u00fcy\u00fck\u015fehir ise, kazand\u0131\u011f\u0131 paran\u0131n artt\u0131rabildi\u011fi bir miktar\u0131n\u0131 k\u00f6y\u00fcne, annesine, babas\u0131na, gerekti\u011finde a\u011fabeyine g\u00f6nderen ki\u015filerin bunu yapamaz hale gelmesi demek. Bu iki kanalda ya\u015fanan t\u0131kanmaya, bir de o iflah olmaz kafalarca bir numaral\u0131 d\u00fc\u015fman se\u00e7ilen \u0130sl\u00e2m\u00ee hassasiyetin zay\u0131flat\u0131lmas\u0131yla gelen infak i\u015ftiyak\u0131ndan kopma ve bencillik de eklenince, ya\u015fanan tablo daha da sertle\u015fme istidad\u0131 sergiliyor. K\u0131sacas\u0131, ortada bir fakirle\u015fme v\u00e2k\u0131as\u0131 var. Bu v\u00e2k\u0131ay\u0131 epeydir g\u00f6r\u00fcyordum. Ancak do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm \u015fehrin en son seyahatim esnas\u0131nda bana arzetti\u011fi manzaralar itibar\u0131yla, bu v\u00e2k\u0131ay\u0131 tam bir berrakl\u0131kla kavrama imk\u00e2n\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f bulunuyorum. Bu hadise, bu s\u00fctunlarda iman\u00ee as\u0131llardan kopuk, s\u0131rf d\u00fcnyev\u00ee d\u00fczlemde kalm\u0131\u015f sosyal-siyas\u00ee analizlere asla giri\u015fmemi\u015f biri olarak beni ziyadesiyle ilgilendiriyor ve ziyadesiyle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Zira, insanlar\u0131n cepleri ve mideleri bo\u015fald\u0131k\u00e7a ak\u0131l ve kalblerini de bir derece bo\u015falt\u0131p maneviyat\u0131 daha bir bo\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131, daha \u00f6nce tevess\u00fcl etmedikleri hel\u00e2l olmayan kazan\u00e7 yollar\u0131na daha kolayl\u0131kla tevess\u00fcl eder hale geldiklerini biliyorum. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, `bezdiren fakirlik’in manev\u00ee risklerine a\u00e7\u0131k hale gelmi\u015f milyonlarca insan ya\u015f\u0131yor aram\u0131zda. Bu fakirle\u015fen T\u00fcrkiye manzaras\u0131n\u0131n getirdi\u011fi ve getirece\u011fi manev\u00ee tehlikelere kar\u015f\u0131 ehl-i iman\u0131n ciddi bir uyan\u0131kl\u0131k sergilemesi icab etti\u011fine; hem iman\u0131n emretti\u011fi infak hassasiyetini yak\u0131n dairesindeki muhta\u00e7lardan ba\u015flayarak imk\u00e2n\u0131 nisbetinde icra etmenin, hem de madd\u00ee s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n getirdi\u011fi manev\u00ee risklere derman olacak bir us\u00fbl ve \u00fcsl\u00fbp bulman\u0131n l\u00fczumuna y\u00fcrekten inan\u0131yorum. \u00d6te yandan, “Musibet-i \u00e2mme ekseriyetin hatas\u0131na terett\u00fcb eder” s\u0131rr\u0131nca, T\u00fcrkiye’nin son y\u0131llarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu ekonomik daralman\u0131\u0131n bir umum\u00ee hataya bakt\u0131\u011f\u0131na da k\u00e2niyim. 1999’daki se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131, bu hatan\u0131n en bariz g\u00f6stergelerinden biriydi. \u0130nsanlar, kendilerini g\u00fcvende, ceplerini de dolu hissettikleri s\u00fcrece dindarlara yap\u0131lanlar\u0131n onlar\u0131 ancak ikinci derecede ilgilendirece\u011fini g\u00f6sterdiler se\u00e7imdeki tercihleriyle. \u0130htimal ki, devam eden 28 \u015eubat s\u00fcreci boyunca ekonomi t\u0131k\u0131r\u0131nda gitmi\u015f olsayd\u0131, dindarlara yap\u0131lanlara kimsenin pek ald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmeyecekti. “Yap\u0131lanlar insan\u0131 \u00fcz\u00fcyor ama, n’apal\u0131m, bu adamlar sayesinde cebimiz biraz para g\u00f6rd\u00fc” t\u00fcr\u00fcnden haks\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 suskun mazeret beyanlar\u0131 dolduracakt\u0131 ortal\u0131\u011f\u0131. Bu bak\u0131mdan, ya\u015fanan iktisad\u00ee daralmay\u0131 ve g\u00f6z\u00f6n\u00fcndeki fakirle\u015fmeyi, dine ve dindara kar\u015f\u0131 haks\u0131zl\u0131\u011fa umumun seyirci kalmas\u0131n\u0131n, hatta taraftar olmas\u0131n\u0131n bir bedeli olarak da g\u00f6r\u00fcyor; bir umum\u00ee isti\u011ffarla birlikte, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z madd\u00ee-manev\u00ee her iki daralmadan da bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f nasip etmesini derg\u00e2h-\u0131 il\u00e2h\u00eeden niyaz edelim istiyorum. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
31.12.2003 B\u0130R AY kadar \u00f6nce, bir gazetede garip bir haber okumu\u015ftum. Ankara’daki, `Protokol Yolu’ diye adland\u0131r\u0131lan, yabanc\u0131 \u00fclkelerden gelen devlet adamlar\u0131n\u0131n ve ayr\u0131ca bizim devletl\u00fblar\u0131m\u0131z\u0131n Esenbo\u011fa Havaalan\u0131ndan al\u0131n\u0131p eskortlar e\u015fli\u011finde \u00c7ankaya ve K\u0131z\u0131lay’a getirildi\u011fi yolun kenar\u0131ndaki gecekondular\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131yor oldu\u011funu bildiren bir haberdi bu. Buralardaki gecekondular y\u0131k\u0131lacak, bu yerler yeni ba\u015ftan `\u00e7a\u011fda\u015f \u015fehircilik anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlenecek, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[132],"class_list":["post-83652","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n