02.01.2004<\/p>\n
BUNDAN Y\u0130RM\u0130 y\u0131l \u00f6nce, on y\u0131l sonra i\u015fimin on y\u0131l boyu kitap okumak olaca\u011f\u0131 s\u00f6ylense, asla inanmazd\u0131m. Para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kitap okumak ak\u0131l al\u0131r bir i\u015f de\u011fildi do\u011frusu!<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ama, Rabbim lutfetti, tam da \u00f6yle oldu. Ard\u0131ndaki rahmet ve hikmet cilvelerini hen\u00fcz kavrayamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7ta beni h\u00fcz\u00fcn ve kedere bo\u011fan alt\u00fcst olu\u015flar ya\u015fad\u0131m \u00f6nce. Akabinde, Rabb-\u0131 Rah\u00eem tam da b\u00f6yle bir ‘i\u015f’ \u00e7\u0131kard\u0131 kar\u015f\u0131ma. Koskoca bir on y\u0131l, ‘i\u015f icab\u0131,’ bine yak\u0131n kitap okudum.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kitap okumak, k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftan beri a\u015finas\u0131 oldu\u011fum bir fiildi ger\u00e7i. Hen\u00fcz okula gitmeden, ablam\u0131n kitaplar\u0131n\u0131 kavrama \u00e7abas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 bu. \u00c7ocukluk y\u0131llar\u0131m, evin bir k\u00f6\u015fesine \u00e7ekilip kitaplarla arkada\u015f olmay\u0131 beni oyuna \u00e7a\u011f\u0131ran mahalle arkada\u015flar\u0131na tercih etti\u011fim bir ortamda ge\u00e7ti. Aras\u0131ra soka\u011fa \u00e7\u0131ksam da, bu, s\u0131rf “O\u011flum biraz d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k, oyna!” diyen annemle babam\u0131n ve bir de her\u015feye ra\u011fmen usanmadan beni aralar\u0131na \u00e7a\u011f\u0131ran kom\u015fu \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n hat\u0131r\u0131n\u0131 k\u0131rmamak i\u00e7indi. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ba\u015flang\u0131\u00e7ta okul kitaplar\u0131 ve kazara elime ge\u00e7en kitaplarla ba\u015flayan kitap dostlu\u011fu, ilkgen\u00e7lik y\u0131llar\u0131mda tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m bir kitapla peki\u015fti ve per\u00e7inlendi. Bu kitap, bir daha elimden b\u0131rakamad\u0131\u011f\u0131m bir yol arkada\u015f\u0131m, k\u0131lavuzum oldu benim i\u00e7in. Zira, Kitabullah ile de o kitap sayesinde tan\u0131\u015ft\u0131m, k\u00e2inat\u0131 bir kitap olarak okuma d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle de.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
B\u00f6ylece, ilkgen\u00e7lik y\u0131llar\u0131m\u0131 takip eden on y\u0131l boyu, bir ‘okumalar’ silsilesi yerle\u015fti hayat\u0131ma: risaleler, Kur’\u00e2n, k\u00e2inat, ders kitaplar\u0131, ve bir de, benim i\u00e7in art\u0131k bir ‘hayat bi\u00e7imi’ne d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015f yaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131mdan dolay\u0131 okuduklar\u0131m. Bu d\u00f6nemde bir kurumun onbine yak\u0131n kitab\u0131n\u0131 Dewey’in ondal\u0131k sistemine g\u00f6re tasnif gibi bir i\u015fimin olmas\u0131 ise, binlerce kitab\u0131n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 en az\u0131ndan ku\u015fbak\u0131\u015f\u0131 dola\u015fabilmemi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ganimet gibi gelmi\u015fti bana.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ama, as\u0131l ganimet, 90’larda sakl\u0131ym\u0131\u015f. ‘\u00dcst\u00fcne para alarak’ kitap okudum on y\u0131l boyu. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, birileri, kitaplar\u0131n\u0131 okumam i\u00e7in bana para verdiler! Zaman zaman uykusuz kalmam da gerekse, inan\u0131lmaz derecede \u00f6\u011fretici, inan\u0131lmaz derecede keyifli g\u00fcnlerdi bunlar. \u00d6nce bir, sonra birka\u00e7 yay\u0131nevinin redaksiyon ve tashih i\u015fini y\u00fcklenmi\u015f; ba\u015fkaca insanlar\u0131n ka\u011f\u0131da kapa\u011fa b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f birer kitap olarak okudu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hen\u00fcz ‘dosya’ halinde iken okuma gibi bir g\u00f6rev \u00fcstlenmi\u015ftim. B\u00f6ylece, okuyaca\u011f\u0131m\u0131 asla hesap etmedi\u011fim y\u00fczlerce kitab\u0131 hasbelkader okudum. Bu sayede, peygamberler tarihinden postmodern teoriye, usul-i f\u0131k\u0131htan modern d\u00fc\u015f\u00fcnceye, \u0130sl\u00e2m tarihinden modernitenin tenkidine.. uzanan geni\u015f bir yelpazede bilgi ve birikim edinme imk\u00e2n\u0131 buldum. \u00d6te yandan, Kur’\u00e2n’\u0131 ve Kur’\u00e2n’a haz\u0131rl\u0131k okulum olagelmi\u015f risaleleri b\u0131rakm\u0131\u015f da de\u011fildim elbette.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
B\u00f6ylece, bir tarafta birbiri ard\u0131nca ‘i\u015f icab\u0131’ okudu\u011fum kitaplar, di\u011fer tarafta d\u00f6n\u00fcp d\u00f6n\u00fcp tekrar okudu\u011fum Kur’\u00e2n ve risaleler.. derken, on y\u0131l boyu, on y\u0131l \u00f6nce akl\u0131mdan asla ge\u00e7meyen a\u00e7\u0131l\u0131mlar, bulu\u015flar, ke\u015fifler ve inki\u015faflar ya\u015fad\u0131m. Redaksiyon veya tashih kasd\u0131yla y\u00fczlerce kitab\u0131 okurken, zihnimin arka plan\u0131nda Kur’\u00e2n \u00e2yetleri ve Risale sayfalar\u0131 oldu\u011fu gibi duruyor; zihnim, yeni okuyor olduklar\u0131m ile s\u00fcrekli okuduklar\u0131m aras\u0131nda bir mekik gibi i\u015fliyordu. Mesel\u00e2, bir yanda risaleler okuduklar\u0131m\u0131 anlay\u0131p anlamland\u0131rmamda bir kataliz\u00f6r i\u015flevi g\u00f6r\u00fcyor, \u00f6te yanda okuduklar\u0131m risalelere bak\u0131\u015f\u0131m\u0131 geni\u015fletiyor ve derinle\u015ftiriyordu. M\u00fcthi\u015f, \u015f\u00fckredilesi bir ser\u00fcvendi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m!<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
‘DENGE’ DENKLEM\u0130<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Nicedir dilimden d\u00fc\u015fmeyen, g\u00f6lgesi hayat\u0131mdan da asla silinmesin istedi\u011fim ‘denge’yi ke\u015ffim, i\u015fte b\u00f6ylesi bir vasatta oldu. Okudu\u011fum kitaplar, insanl\u0131k tarihine, \u0130sl\u00e2m tarihine, insanlar\u0131n d\u00fcnyas\u0131na ve de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnlere dair\u00d1elbette ayr\u0131nt\u0131lar i\u00e7in \u00e7ok daha \u00f6zel okumalar\u0131n gerekti\u011fi\u00d1genel bir vizyon edinmemi sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Okuduklar\u0131m, hayat\u0131 ‘ifrat-vasat-tefrit’ denkleminde \u00f6zetlemenin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6steriyordu. Okuduklar\u0131m, hakikati arayanlar\u0131n \u00e7ok, ‘hakikatin hakiki rengini’ bulup da muhafaza edebilenlerin ise maalesef daha az oldu\u011funu g\u00f6steriyordu. Okuduklar\u0131m, ‘bulup da muhafaza edebilen’lerden olman\u0131n yeg\u00e2ne vasat\u0131 olarak vasat, yani orta yol, yani denge \u00fczere olman\u0131n l\u00fczumunu da g\u00f6steriyordu.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Velhas\u0131l, g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm ki, her \u00e7a\u011f\u0131n insan\u0131 ‘hakk\u0131 ar\u0131yor’du. ‘Aramak,’ ‘bulma’n\u0131n teminat\u0131 de\u011fildi ama. Hak s\u00fbretinde paketlenmi\u015f b\u00e2t\u0131llar\u0131 hak zannederek koynunda saklama riski de vard\u0131. Hem, bu engelleri a\u015f\u0131p hakikat\u0131 bulmakla da i\u015f bitmiyor; hakikat\u0131 her daim hakik\u00ee rengiyle muhafaza i\u00e7in ilave bir \u00e7aba gerekiyordu. Okuduklar\u0131m, arayan, bulan, bir yere kadar sa\u011f salim giden, sonra t\u00f6kezleyen, \u015fa\u015f\u0131ran, \u015fa\u015f\u0131rtan nice d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, nice ak\u0131m, nice kavim sergilemi\u015fti g\u00f6zlerimin \u00f6n\u00fcne.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Neden b\u00f6yle oluyordu? Neden her arayan bulam\u0131yor ve her bulan muhafaza edemiyordu? Kaymalar, e\u011frilmeler, ve hatta sapmalar nerede, neden, nas\u0131l vuku buluyordu? Okuduklar\u0131m\u0131 iki kom\u015fu risalenin, “Yirmid\u00f6rd\u00fcnc\u00fc S\u00f6z” ile hemen ard\u0131ndakinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yorumlamay\u0131 denedi\u011fimde, cevab\u0131 bulmu\u015f sayabilirdim kendimi. D\u00fc\u011f\u00fcm, ‘denge’ idi, ‘hakikatin muvazenesi’ idi, her biri hak olan par\u00e7alar\u0131n yekdi\u011ferini yok saymadan yerli yerine konulabilmesi idi. Hakikatin muvazenesi kurulmay\u0131nca, ya ifrat ya da tefrit suretinde kaymalar ya\u015fan\u0131yor; ifratlar tefriti, tefritler ifrat\u0131 besliyor derken i\u015fler sarpa sar\u0131yordu. Nitekim, insanl\u0131k tarihiyle birlikte, \u00fc\u00e7 semav\u00ee dinin de ser\u00fcveni bu nazarla okunabilir durumdayd\u0131. Zaten, ‘F\u00e2tiha’n\u0131n ahirindeki \u00fc\u00e7 yol’u tam da bu \u015fekilde okumaya bizi davet eden bir hadis-i \u015ferif vard\u0131. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00d6nce ‘cel\u00e2l-cemal dengesi’ni, ard\u0131ndan ‘kemal’i, akabinde ‘denge’nin ba\u015fkaca ve\u00e7helerini kavrad\u0131\u011f\u0131m ke\u015fif yolculuklar\u0131m\u0131n ilgili hadis \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bana sundu\u011fu bir ders, \u00fc\u00e7 semav\u00ee din aras\u0131nda \u0130sl\u00e2m’\u0131n ‘denge’ ve ‘vasat’\u0131 temsil etti\u011fi; di\u011fer ikisinin ise, zaman i\u00e7inde ifrat veya tefrit y\u00f6n\u00fcnde bir kaymayla mal\u00fbl hale geldi\u011fi idi. \u015e\u00fck\u00fcr ki, ba\u015fucu risalelerim h\u00fckm\u00fcndeki iki kom\u015fu risalede, dengeli, adil, mutedil bir tavra muhatap olmu\u015ftum. ‘Hakikatin muvazenesi’ni ve ‘hakikatin hakik\u00ee rengi’ni bulma gere\u011fini vurgulayan bu iki risale, bunun ancak Kur’\u00e2n’\u0131n dersi ve Res\u00fbl-i Ekrem’in talimiyle ger\u00e7ekle\u015febildi\u011fini \u0131srarla belirtirken, ba\u015fkaca yollar\u0131 hepten hakikatsiz g\u00f6rme gibi bir haks\u0131zl\u0131\u011fa da d\u00fc\u015fm\u00fcyordu. Bu dengeli tav\u0131r, \u00f6zelde \u00fc\u00e7 semav\u00ee dinin ser\u00fcvenini \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, \u0130sl\u00e2m’a mukabil di\u011ferlerini hepten s\u0131f\u0131rlama gibi bir haks\u0131zl\u0131ktan korumu\u015ftu beni.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Zira, her iki risalenin y\u00f6neltti\u011fi adres olarak Kur’\u00e2n ve Peygamber, asla b\u00f6yle bir toptanc\u0131l\u0131k yapmam\u0131\u015ft\u0131. M\u00fc’minler ve m\u00fc\u015frikler aras\u0131nda a\u00e7\u0131k ve keskin bir ayr\u0131m koyan Kur’\u00e2n, m\u00fc\u015frikleri kendi aras\u0131nda ‘ahdinde samimi olanlar’ ve ‘ahdini \u00e7i\u011fneyenler’ suretinde ay\u0131r\u0131yor; bu iki ayr\u0131 m\u00fc\u015frik grubuna kar\u015f\u0131 iki ayr\u0131 davran\u0131\u015f \u00f6neriyordu mesel\u00e2. Hem, Yahudi ve H\u0131ristiyanlar\u0131 ‘ehl-i kitab’ olarak sair gayrim\u00fcslimlerden ay\u0131r\u0131yordu. Ehl-i kitab\u0131n i\u00e7inde ise, H\u0131ristiyanlar\u0131, Yahudilerden ay\u0131r\u0131yordu. Yahudilerin \u015fedit \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na mukabil, “M\u00fc’minlere sevgi bak\u0131m\u0131ndan en yak\u0131n olanlar olarak ‘Biz H\u0131ristiyan\u0131z’ diyenleri bulacaks\u0131n” buyuruyordu Kur’\u00e2n-\u0131 Hak\u00eem. Onlarla ‘en g\u00fczel \u015fekilde m\u00fccadele’yi, yani kendilerini ‘aram\u0131zdaki ortak bir kelimeye davet’i \u00f6neriyordu: “Allah’tan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feye kulluk etmeyelim. Hi\u00e7bir \u015feyi O’na e\u015f ko\u015fmayal\u0131m. Baz\u0131m\u0131z baz\u0131m\u0131z\u0131 rab edinmesin.” Yine Kur’\u00e2n, kendilerine gelen vahyi e\u011fip b\u00fcken Yahudi ve H\u0131ristiyanlar\u0131 te’dip ve tehdit ederken, b\u00fct\u00fcn Yahudi ve H\u0131ristiyanlar\u0131 ayn\u0131 s\u0131n\u0131fa sokmamam\u0131z i\u00e7in, bizi uyar\u0131yordu: “Hepsi bir de\u011filler. Ehl-i kitaptan \u00f6yleleri var ki, geceleri, ayakta durarak, secde ederek Allah’\u0131n \u00e2yetlerini okurlar. Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne ger\u00e7ekten inan\u0131rlar. \u0130yili\u011fi emreder, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131r\u0131rlar. Ve salih amellerde yar\u0131\u015f\u0131rlar.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kur’\u00e2n b\u00f6yle dedikten sonra, toptanc\u0131 bir bak\u0131\u015fla Yahudi ve H\u0131ristiyanlar\u0131 silip atamazd\u0131m. Her iki din nam\u0131na ortaya konulan i\u015fleri ve eserleri silip atmam da ne m\u00fcmk\u00fcn, ne de do\u011fru de\u011fildi. Bilakis, her iki dine de Kur’\u00e2n’\u0131n nazar\u0131yla bakma; hakikatin el’an muhafaza edildi\u011fi cihetini kendi mal\u0131m gibi benimseyip hakikate ters d\u00fc\u015fer halde buldu\u011fum cihetlerinden uzak durma durumundayd\u0131m. Onlardaki hakikat, kendilerine\u00d1nazil olduklar\u0131 haliyle\u00d1iman etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fum Tevrat, Zeb\u00fbr ve \u0130ncil’in hediyesi de\u011fil miydi? Onlardaki hakikat, kendilerine inanman\u0131n iman\u0131m\u0131n bir \u015fart\u0131 oldu\u011fu Ben\u00ee \u0130srail peygamberlerinin miras\u0131 de\u011fil miydi? Yani, her iki dinin el’an i\u00e7inde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 hakikatler, her biri ‘bizim peygamberimiz’ olan o g\u00fczelim peygamberlerin miras\u0131 olarak, elbette g\u00f6z ba\u015f \u00fcst\u00fcne idi. O hakikatlerden al\u0131nan ilhamla sonraki \u00e7a\u011flarda sunulan g\u00fczellikler de \u00f6yle\u00c9 Bu noktada, \u015f\u00fck\u00fcr ki, \u015fu toplumun \u00f6zellikle dindarlar\u0131 aras\u0131nda maalesef g\u00f6r\u00fclebilen toptanc\u0131 red tavr\u0131n\u0131n uza\u011f\u0131nda idim. Maamafih, toptan kabul gibi bir durum da benim uza\u011f\u0131mdayd\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Dahas\u0131, Hz. Musa’ya gelen saf dinden yahut Hz. \u0130sa’ya gelen saf dinden kayma ve sapmalar\u0131n ne zaman, nerede, ne y\u00f6nde, nas\u0131l ve neden ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi hususunu, ‘dinler tarihi’ne y\u00f6nelik bir merakla bak\u0131yor de\u011fildim zaten. Aksine, bu dinin m\u00fcntesiplerinin zaman i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131na, “Hangi durumda hangi y\u00f6ne nas\u0131l ve neden kayabilirim?” diye bakmam gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Ancak o zaman, tarih bir ‘ibret levhas\u0131’ olurdu benim i\u00e7in. Ancak o zaman, tarihte ya\u015fananlar, benim hayat\u0131mda tekerr\u00fcr etmezdi.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130\u015fte b\u00f6ylesi bir yakla\u015f\u0131m dahilinde ilk yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131m alan, Yahudili\u011fin ser\u00fcveni idi. Alt\u0131 sene \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131m, okuyanlar\u0131n\u00d1lill\u00e2hilhamd\u00d1h\u00e2l\u00e2 sitayi\u015fle bahsetti\u011fi “\u0130\u00e7imde Bir Yahudi Var” yaz\u0131s\u0131, i\u015fte bu yo\u011funla\u015fman\u0131n meyvesi idi. Sonras\u0131nda, H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa dair benzer bir yaz\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015facak; ne ki, ‘denge’ anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n hayat\u0131mda giderek artan \u00f6nemine binaen, “\u0130\u00e7imde Bir Yahudi Var”\u0131n H\u0131ristiyan\u00ee versiyonu olmaktan farkl\u0131 bir yaz\u0131ya ula\u015facakt\u0131m. O ‘farkl\u0131’ yaz\u0131, okudu\u011funuz bu yaz\u0131 idi i\u015fte!<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
CEMALS\u0130Z CEL\u00c2L-CEL\u00c2LS\u0130Z CEMAL<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
‘Denge’ eksenli \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler esnas\u0131nda g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm ki, zamanla Yahudilik ve H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131na gelenler, esas\u0131nda her m\u00fc’minin kula\u011f\u0131na k\u00fcpe olacak cinsten hadiselerdi. Dinde ve hayatta dengenin izini s\u00fcr\u00fcyorsak, gerek Yahudili\u011fin, gerek H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tecr\u00fcbeden dersler \u00e7\u0131karmam\u0131z gerekiyordu a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Her iki tecr\u00fcbe, biri ifrat, di\u011feri tefrit diye \u00f6zetlenebilecek kaymalarla m\u00e2l\u00fbld\u00fc; ama kayman\u0131n y\u00f6n\u00fc z\u0131t da olsa, ortakla\u015ft\u0131klar\u0131 bir husus vard\u0131: her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda, saf dinin \u00f6z\u00fcndeki ‘denge’nin yitirilmesi.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Mesel\u00e2, \u015fu uzun yaz\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 sab\u0131rla okuyanlar\u0131n nicedir a\u015finas\u0131 oldu\u011fu celal-cemal-kemal denklemi, bu ba\u011flamda bir kez daha \u00e7\u0131k\u0131yordu kar\u015f\u0131m\u0131za. Yahudilik ‘cemalsiz bir cel\u00e2l’i temsil eder iken, H\u0131ristiyanl\u0131k ‘cel\u00e2lsiz bir cemal’in m\u00fcmessiliydi.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Hz. Musa ile gelen \u015feriat\u0131 cemalsiz bir cel\u00e2l ile yorumlayan Yahudiler, g\u00fcn gelmi\u015f, \u015fefkat timsali baba-o\u011ful peygamberler olarak Hz. Zekeriya ile Hz. Yahya’y\u0131 g\u00fcya ‘Musa’ya gelen \u015feriat’ ad\u0131na katletmi\u015flerdi. Hz. \u0130sa’n\u0131n katline te\u015febb\u00fcs edenlerin dayand\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7e de, Cumartesi g\u00fcn\u00fc kendisine gelen bir hastay\u0131 tedavi etmek suretiyle Musa’ya gelen \u015feriat\u0131 \u00e7i\u011fnemi\u015f oldu\u011fu iddias\u0131 idi.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Oysa, ne Hz. Musa, ne de onunla gelen Tevrat, b\u00f6yle bir fiili emretmiyordu elbette. Bilakis, Z\u00e2t-\u0131 Z\u00fclcel\u00e2li ve’l-ikram, vahyini cel\u00e2l-cemal muvazenesi \u00fczere g\u00f6nderdi\u011fi gibi, nebilerine bu dengenin tesisini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak bir ruh iklimini nasip etmi\u015fti. Ne var ki, Hz. Musa’yla gelen \u015feriat, zaman i\u00e7inde e\u011filip b\u00fck\u00fclerek peygamberlerin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine bile cevaz verdiren ‘cemalsiz bir cel\u00e2l’e konu edilmi\u015fti i\u015fte. Hz. \u0130sa ise, Ben\u00ee \u0130srail peygamberlerinin son halkas\u0131 olarak, Musa aleyhisselamla gelen il\u00e2h\u00ee \u015feriat\u0131n zamanla yitirilen cemal boyutunu ona tekrar iade etmekle de g\u00f6revliydi. Matta’da yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, “Ben y\u0131kmaya de\u011fil, tamam etmeye geldim” (5:17) buyurmas\u0131 bundand\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Gelin g\u00f6r\u00fcn ki, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n zaman i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evrilme, ‘cemalsiz bir cel\u00e2l’e yeniden ‘cemal’ boyutunu getirip denklemi tamamlayan Hz. \u0130sa’n\u0131n mesaj\u0131n\u0131n bu kez ‘cel\u00e2lsiz bir cemal’ y\u00f6n\u00fcnde de\u011fi\u015fime u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu. H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n salt ‘sevgi dini’ olarak sunumu ve herkes\u00e7e \u00f6yle alg\u0131lan\u0131\u015f\u0131, esasen, bu de\u011fi\u015fimden dolay\u0131yd\u0131. hale geli\u015fi bundand\u0131. Oysa, bir \u015fefkat ve rahmet peygamberi olarak Hz. \u0130sa, “Ben \u015feriat\u0131 kald\u0131rmaya de\u011fil, tamamlamaya geldim” derken, ifrata mukabil tefriti m\u00fcjdelemiyordu elbette. Yine Matta \u0130ncili’nde “Ben selamet getirmeye de\u011fil, k\u0131l\u0131\u00e7 getirmeye geldim” (10:34) \u00e2yetleri ne diye yer als\u0131nd\u0131 yoksa? “Ben yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ate\u015fe ve k\u0131l\u0131ca atmaya geldim” c\u00fcmlesi Luka \u0130ncili’nde (12:49) niye yer als\u0131nd\u0131?<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Hay\u0131r, her biri masum ve her biri ‘hak din’in m\u00fcmessili olan kuds\u00ee nebilerden hi\u00e7biri ifrat veya tefrit suretindeki bir dengesizli\u011fin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olamazlard\u0131. K\u00e2inat\u0131n \u00f6z\u00fc denge iken, hayat\u0131n mihveri denge iken, zira k\u00e2inat\u0131 yarat\u0131p bize hayat\u0131 veren Rabbimizin ‘ism-i azam’\u0131ndan biri Adl iken; hi\u00e7bir peygamber, cel\u00e2lsiz cemal, cemalsiz cel\u00e2l, gadabs\u0131z sevgi, sevgisiz gadab, uyar\u0131s\u0131z m\u00fcjde, m\u00fcjdesiz uyar\u0131, \u015feriats\u0131z ruh, ruhsuz \u015feriat sunmazd\u0131, sunamazd\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ama, bir kez daha, vasat noktas\u0131ndan sap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 i\u015fte. Hz. \u0130sa’yla geleni sek\u00fcler Roma’yla bar\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 deneyen din teorisyenlerinin elinde, \u015feriats\u0131z bir ruh, gadabs\u0131z bir sevgi, celalsiz bir cemal suretinde bir kaymayd\u0131 ya\u015fanan.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ne ki, yanl\u0131\u015f hesap f\u0131trattan d\u00f6nerdi her defas\u0131nda. K\u00e2inat da, hayat da cel\u00e2l-cemal dengesi \u00fczere y\u00fcr\u00fcrken, bu dengeyi yitirerek kemal bulmak elbette imk\u00e2ns\u0131zd\u0131. Nitekim, bu dengenin yitirilmesi, a\u011f\u0131zlardan d\u00fc\u015fmeyen ‘sevgi’nin de sonunu getirmi\u015fti esas\u0131nda. \u0130kiy\u00fcz y\u0131l s\u00fcren Ha\u00e7l\u0131 seferleri, kanl\u0131 mezhep sava\u015flar\u0131, Y\u00fczy\u0131l Sava\u015flar\u0131, Otuz Y\u0131l Sava\u015flar\u0131, Engizisyon, Reconquista.. b\u00fct\u00fcn bunlar ‘cel\u00e2lsiz bir cemal’ tefritinden t\u00fcremi\u015f ‘cemalsiz cel\u00e2l’ ifrat\u0131n\u0131n en keskin, en gaddar \u00f6rnekleri de\u011fil miydi? Tefritten do\u011fan bir ifrat\u0131n, cel\u00e2lsiz cemal aray\u0131\u015f\u0131ndan t\u00fcreyen bir cemalsiz cel\u00e2l meyvesinin kan, y\u0131k\u0131m, \u00f6l\u00fcm ve g\u00f6zya\u015f\u0131 dolu delilleriydi bunlar. D\u00fcnya tarihinin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc en kanl\u0131 ve en b\u00fcy\u00fck iki sava\u015f\u0131n, \u00f6zellikle de altm\u0131\u015f milyon insan\u0131n can\u0131na mal olmu\u015f \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iklimin H\u0131ristiyan Avrupa olmas\u0131 da, cabas\u0131yd\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Hay\u0131r! Hz. Musa’n\u0131n sundu\u011fu hakik\u00ee Musev\u00eelikten uzakla\u015fan Yahudili\u011fin sergiledi\u011fi sapman\u0131n en \u00f6nemli ve\u00e7helerinden olan ‘cemalsiz celal’ form\u00fcl\u00fc hayat ve hakikat ve f\u0131trat nazar\u0131nda ne kadar ge\u00e7ersiz ise, Hz. \u0130sa’n\u0131n sundu\u011fu \u0130sev\u00eelikten uzakla\u015fan H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi ‘cel\u00e2lsiz cemal’ form\u00fcl\u00fc de o kadar ge\u00e7ersizdi. ‘Sevgi dini’ H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 temsil eden uluslar\u0131n H\u0131ristiyanl\u0131k ad\u0131na sergiledi\u011fi ve tarihin de belgeledi\u011fi bunca b\u00fcy\u00fck ve kanl\u0131 sava\u015f, cel\u00e2l boyutu silinip at\u0131lm\u0131\u015f bir ‘sevgi dini’ \u00fcretiminin iflas bayra\u011f\u0131 h\u00fckm\u00fcndeydi.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Buna ra\u011fmen, cel\u00e2l-cemal dengesini cemal lehine yitirmesi sonucu H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n sergiledi\u011fi bu kahr ve cel\u00e2l g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri apa\u00e7\u0131k ortada iken, s\u00f6z\u00fcmona ‘sevgi’ ad\u0131na, \u0130sl\u00e2m i\u00e7in de benzeri bir ak\u0131bete te\u015fne olanlara rastl\u0131yorduk. H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131na gelenin bir benzerini \u0130sl\u00e2m’\u0131n ya\u015famas\u0131n\u0131 istercesine, \u0130sl\u00e2m’\u0131 denge noktas\u0131ndan bilerek-bilmeyerek koparma gayretine d\u00fc\u015fenler vard\u0131. Aziz Pavlus’un \u0130sev\u00eeli\u011fi Roma’yla bar\u0131\u015f\u0131k bir H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme gayretine benzer \u015fekilde, \u0130sl\u00e2m’\u0131 devletl\u00fblar\u0131n ho\u015funa gidecek bir k\u0131vama sokmak i\u00e7in e\u011fip b\u00fckenler az de\u011fildi \u00fcstelik. Onlar\u0131n ortaya koydu\u011fu veya koyaca\u011f\u0131 form\u00fcllere d\u00fcnden raz\u0131 olanlar da az de\u011fildi. Mevlana, Yunus, Hac\u0131 Bayram Veli gibi istikamet \u00fczere ya\u015fam\u0131\u015f m\u00fc’minleri de kalkan edinerek bir ‘light Islam’ \u00fcretmeye gayret eden sevgi tacirlerinin, bu arada, nedense dinini anlad\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla d\u00f6rt d\u00f6rtl\u00fck ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015fan insanlara duydu\u011fu \u00f6fke ise anla\u015f\u0131l\u0131r cinsten de\u011fildi.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u00d6te yandan, bu yola \u00e7ok iyi niyetlerle, safdil\u00e2ne, s\u0131rf b\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m’\u0131n daha iyi tan\u0131t\u0131laca\u011f\u0131 zann\u0131yla dahil olanlar da yok de\u011fildi. Mensup oldu\u011fu H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n cel\u00e2lsiz bir cemale kaym\u0131\u015f olmas\u0131ndan kaynaklanan a\u00e7mazlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ‘ekmel bir din’ aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde \u0130sl\u00e2m’a y\u00f6nelen milyonlarca muhtedinin varl\u0131\u011f\u0131 v\u00e2k\u0131as\u0131na ra\u011fmen; cel\u00e2lsiz cemal aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n son dura\u011f\u0131n\u0131n cemalsiz cel\u00e2l oldu\u011funu belgeleyen tarihin \u015fahitli\u011fine ra\u011fmen; Res\u00fbl-i Ekrem’le gelen “El-hubbu fillah, ve’l-bu\u011fzu fillah” denklemi g\u00f6z\u00fcm\u00fcz \u00f6n\u00fcnde iken b\u00f6ylesi bir temay\u00fcl\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 neyin nesiydi ki?<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
RUHSUZ KANUN-KANUNSUZ RUH<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
‘Denge’ aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde Yahudilik ve H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n tarih\u00ee ser\u00fcveninden al\u0131nacak bir di\u011fer ders ise, dinin zahiri ile b\u00e2t\u0131n\u0131n\u0131, \u015feriat\u0131 ile ruhunu birbirinden ay\u0131rman\u0131n bir fel\u00e2ket oldu\u011fuydu. ‘Ruhsuz \u015feriat’a d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f Yahudili\u011fin peygamberleri \u00f6ld\u00fcrmeye kadar uzanan vaziyeti, il\u00e2h\u00ee vahyin emir ve yasaklar\u0131n\u0131 ruhsuz ve kuru kanun maddelerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmenin ak\u0131betini haber veriyor olmal\u0131yd\u0131. H\u0131ristiyanl\u0131k ise, ihtimal ki Musa aleyhisselama gelen ‘n\u00e2mus’un, yani il\u00e2h\u00ee kanunlar\u0131n yitirilen ruhunu ona iade etmekle g\u00f6revli Hz. \u0130sa’n\u0131n yepyeni bir \u015feriatla gelmemi\u015f olmas\u0131n\u0131 da mazeret edinerek, ‘\u015feriats\u0131z bir din’e d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Matta \u0130ncili, \u0130sa aleyhisselam\u0131n “Sanmay\u0131n ki ben \u015feriat\u0131 yahut peygamberleri y\u0131kmaya geldim. Ben y\u0131kmaya de\u011fil, tamamlamaya geldim” dedi\u011fini yaz\u0131yordu oysa. Ne var ki, arkadan gelen birileri, tahrifk\u00e2r yorumlarla \u0130sa aleyhisselam\u0131n yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n tam aksini yapm\u0131\u015f; onun ‘tamamlamaya’ \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015feyi ‘y\u0131km\u0131\u015f’lard\u0131. Hz. Musa’yla gelen il\u00e2h\u00ee kanunlar\u0131n ‘problemli’ g\u00f6rd\u00fckleri taraf\u0131n\u0131 b\u00e2t\u0131n\u00ee yorumlarla tevil ve tahrif suretinde ger\u00e7ekle\u015fen bir y\u0131k\u0131md\u0131 bu. Mesel\u00e2 tesett\u00fcr, “Korintoslulara I. Mektup”ta dahi yer almas\u0131na ra\u011fmen, her nas\u0131lsa, yaln\u0131zca rahibelere \u00f6zg\u00fc k\u0131l\u0131n\u0131vermi\u015fti. Hz. \u0130brahim’den tevar\u00fcs eden bir nebev\u00ee miras olarak s\u00fcnnet, \u0130sl\u00e2miyette oldu\u011fu gibi, Musev\u00eelikte de vard\u0131. Ama, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n s\u00fcnnete bak\u0131\u015f\u0131, bunun bir ‘mecaz’ oldu\u011fu, ‘d\u00fcnyayla al\u00e2kas\u0131n\u0131 kesmekten kinaye’ oldu\u011fu \u015feklindeydi. S\u00fcnnet \u00f6ylece yitip gitmi\u015fti H\u0131ristiyanl\u0131ktan. Ki, b\u00f6ylesi \u00f6rneklerin e\u015fli\u011finde, “Pazar g\u00fcn\u00fc saat onda kilisede ger\u00e7ekle\u015fen ayinin asl\u0131 sabah namaz\u0131 m\u0131? Perhiz g\u00fcnlerinin asl\u0131 ise oru\u00e7 mu acaba?” gibi sorular geliyordu ak\u0131llara. \u00dcstelik, ihtimal ki sabah namaz\u0131n\u0131n bakiyesi olan o Pazar ayinlerinin bug\u00fcn kimi yerlerde ayinlikten dahi \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmekteydi. Baz\u0131 Bat\u0131 kiliselerinde ‘ayin’ diye ya\u015fanan, rock’n roll veya caz e\u015fli\u011finde toplu danstan ibaretti.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130sl\u00e2m’a y\u00f6neli\u015f \u00f6yk\u00fclerini internet \u00fczerinden okurken, hafta boyu tutunabildikleri o tek ibadetin de yozla\u015fmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda y\u00fcre\u011fi kiliseye kar\u015f\u0131 so\u011fuyan insanlar\u0131n ‘sapasa\u011flam bir din’ aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n, \u0130sl\u00e2m’a y\u00f6nelmelerinde etken bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmem bo\u015funa de\u011fildi herhalde. Oysa, zaman i\u00e7inde fecir vaktinden \u00f6\u011fleye do\u011fru saat ona, aln\u0131n secdeye de\u011fdi\u011fi bir ibadetten s\u0131ralarda oturulan bir ayine d\u00f6n\u00fc\u015fen bir ibadet s\u00f6zkonusuysa, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Allah kat\u0131ndan gelen emri ‘kat\u0131’ bulup, insan eliyle ‘daha sevimli ve cazip bir din olu\u015fturma’ gayretke\u015fli\u011findendi. Pazar ayinlerinin rock, caz veya slow konserlerine d\u00f6n\u00fc\u015fmesi de ayn\u0131 sebeptendi.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Velhas\u0131l, Hz. Musa ile gelen il\u00e2h\u00ee \u015feriat\u0131 ruhundan koparmaya meyleden Yahudiler\u00d1mesel\u00e2 Hz. \u0130sa’n\u0131n zaman\u0131nda Feris\u00eeler\u00d1nas\u0131l ifratk\u00e2r bir sapma sergiliyorlar ise, H\u0131ristiyanlar da ruhu ald\u0131ktan sonra \u015feriat\u0131n zahirinin pek de \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki bir yakla\u015f\u0131ma girerek zaman i\u00e7inde tefrit y\u00f6n\u00fcnde bir sapma sergilemi\u015flerdi. Denge, her iki halde de, yitirilmi\u015fti.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ve, d\u00f6n\u00fcp ‘daire-i \u0130sl\u00e2m’a bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, benzer y\u00f6ndeki e\u011filimlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorduk. Mesel\u00e2, il\u00e2h\u00ee emirleri ‘k\u0131\u015fr,’ yani ‘kabuk’ diye tan\u0131mlay\u0131p “Sen \u00f6ze bak \u00f6ze!” diyenlere rastlan\u0131yordu sa\u011fda solda. \u00dcstelik, kabu\u011fu al\u0131nan \u015feyin \u00f6z\u00fcn\u00fcn de bozulmaya y\u00fcz tuttu\u011funa binbir meyvesi ile k\u00e2inat\u0131n etti\u011fi \u015fahitli\u011fe ra\u011fmen vuku buluyordu bu\u00c9 <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
MADDEYE KAR\u015eI MADDE BA\u011eIMLILI\u011eI <\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
H\u0131ristiyanl\u0131k aynas\u0131nda g\u00f6ze \u00e7arpan bir ba\u015fka ‘denge’ problemi, d\u00fcnyaya ve maddeye bak\u0131\u015fla ilgili idi. Yahudili\u011fin d\u00fcnya nam\u0131na ahireti ve madde nam\u0131na ruhu feda eder bir durumda olmas\u0131na mukabil, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ahiret hat\u0131r\u0131na d\u00fcnyay\u0131, ruhun hat\u0131r\u0131na maddeyi terkeder bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc vard\u0131. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
D\u00fcnyay\u0131 k\u00f6t\u00fc g\u00f6ren, maddeyi pis telakki eden, Hz. \u0130sa’y\u0131 y\u00fcceltme ad\u0131na Hz. dem’den ba\u015flayarak b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 ‘do\u011fu\u015ftan g\u00fcnahk\u00e2r’ bilen, Pascal gibi b\u00fcy\u00fck dehalar\u0131na dahi “Tabiat, bozuktur” dedirten H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n medar-\u0131 iftihar\u0131 olan rahipler, bu y\u00fczden, \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7abalamay\u0131, tarlada-pazarda u\u011fra\u015fmay\u0131 ‘pis’ ve ‘d\u00fcnyev\u00ee’ telakki ederek toplumdan kendilerini soyutlay\u0131p manast\u0131rlara kapanm\u0131\u015flard\u0131. Protestanl\u0131\u011f\u0131n zuhuruna kadar, ‘kad\u0131n’\u0131 a\u015fa\u011f\u0131, ‘evlilik’i ise a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k saym\u0131\u015flard\u0131. Nice azizler, senelerce y\u0131kanmamay\u0131 yahut kirli elbiselerle dola\u015fmay\u0131 fazilet bilen bir anlay\u0131\u015fa yakalanm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kur’\u00e2n-\u0131 Hak\u00eem, bu ruhbanl\u0131\u011f\u0131 onlar\u0131n kendilerinin uydurdu\u011funu, onlara b\u00f6yle bir\u015feyin farz k\u0131l\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, “Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131 b\u00f6yle kazan\u0131l\u0131r” diye kendilerinin bu yola girdiklerini zikrediyordu Had\u00eed s\u00fbresinde. Ve, ekliyordu: “Gere\u011fi gibi ona riayet etmediler.” Bu yolda ba\u015far\u0131ya ula\u015fan az say\u0131da insan vard\u0131 ger\u00e7i, onlar, m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 da g\u00f6receklerdi bunun; ne ki, ‘\u00e7oklar\u0131 da yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flar’d\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Durum buydu; zira ruhbanl\u0131k ancak \u00e7ok az ki\u015finin ba\u015far\u0131ya ula\u015fabilece\u011fi bir yoldu. Zira, f\u0131tr\u00ee de\u011fildi; insan\u0131n yarat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu f\u0131trata denk d\u00fc\u015fm\u00fcyordu. Ve, f\u0131trata denk d\u00fc\u015fmeyen her\u015fey gibi, zaman i\u00e7inde ters tepmi\u015fti.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Mesel\u00e2, ahiret ad\u0131na d\u00fcnyay\u0131 terkin bayraktar\u0131 olan Kilisenin zaman i\u00e7inde geldi\u011fi nokta, para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 cennetten arsa da\u011f\u0131tmas\u0131 ve m\u00fcntesiplerinden edindi\u011fi ba\u011f\u0131\u015flarla muazzam bir d\u00fcnyev\u00ee servete kavu\u015fmas\u0131 idi. Samimi bi\u00e7imde d\u00fcnyay\u0131 terkeden azlar bir tarafa, bir\u00e7ok rahibin zihinlere kaz\u0131nan imaj\u0131, para toplamay\u0131 d\u00fcnyev\u00eelerden daha iyi beceren bir insan imaj\u0131yd\u0131. Allah’\u0131n verdi\u011fi duygular\u0131n f\u0131tr\u00ee ve hel\u00e2linden kar\u015f\u0131l\u0131k bulmas\u0131n\u0131n ad\u0131 olan evlili\u011fi k\u00f6t\u00fcleyen bir e\u011filimin sonucu ise, rahipler ve rahibeler aras\u0131nda e\u015fcinsel e\u011filimlerin zuhuruydu. Hem, maddeyi pis telakki eden, cisman\u00ee olan\u0131 k\u00f6t\u00fc g\u00f6ren bir din olarak H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n, uhrev\u00eeli\u011fin be\u015fi\u011fi olmas\u0131 gerekirken, sek\u00fclarizme ve d\u00fcnyev\u00eeli\u011fe be\u015fiklik te\u015fkil etmesi manidar de\u011fil miydi? D\u00fcnyev\u00eeli\u011fi ve maddeci bir hayat\u0131 kimden \u00f6\u011freniyordu d\u00fcnya?<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Kur’\u00e2n ise, bu noktada, bir dengeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordu bizi. Res\u00fbl-i Ekrem (a.s.m.) bir denge halini g\u00f6steriyordu hayat\u0131yla. O, hel\u00e2l olan baz\u0131 yiyecekler konusunda teredd\u00fcde d\u00fc\u015fen bir sahabisi bu durumu kendisine arzetti\u011finde “\u0130\u00e7inde s\u0131k\u0131nt\u0131 olmas\u0131n” demi\u015fti ona. “Aksi halde H\u0131ristiyanlara benzersin.” Yine Res\u00fbl-i Ekrem, her gece tehecc\u00fcd, y\u0131l orucu, han\u0131m\u0131n\u0131 terk gibi kararlarla kendilerini zora ko\u015fmamalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde uyarm\u0131\u015ft\u0131 ashab\u0131n\u0131. “Kendinize zorluk \u00e7\u0131karmay\u0131n, zorlu\u011fa u\u011frars\u0131n\u0131z” demi\u015fti bir keresinde. “Zira bir kavim kendisini zora att\u0131. Allah da zorluklar\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131. Manast\u0131r ve kiliselerdekiler bunlar\u0131n bek\u00e2y\u00e2s\u0131d\u0131r.” Bu s\u00f6z\u00fcn\u00fcn hemen ard\u0131ndan, Hz. Peygamberin Hadhid s\u00fbresinin az \u00f6nce zikrini etti\u011fimiz 27. \u00e2yetini okumas\u0131 ne kadar manidard\u0131!<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Dahas\u0131, baz\u0131 sahabilerinin han\u0131mlar\u0131n\u0131 bo\u015fay\u0131p had\u0131m olmaya, derd-i mai\u015fet i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 terkedip da\u011flara kapanmaya ve her g\u00fcn oru\u00e7lu olmaya karar veren; ve b\u00fct\u00fcn bunlara s\u0131rf r\u0131za-y\u0131 il\u00e2h\u00ee b\u00f6yle kazan\u0131l\u0131r d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle giri\u015fen bir grup sahabisine “Sizin i\u00e7in ben en g\u00fczel \u00f6rnek de\u011fil miyim?” demi\u015f ve eklemi\u015fti: “Kim benim s\u00fcnnetimi be\u011fenmezse, benden de\u011fildir.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Res\u00fblullah bu soruyu sorup bu h\u00fckm\u00fcn\u00fc dile getirmi\u015fti; zira, Kur’\u00e2n ‘en g\u00fczel \u00f6rnek’ olarak tarif ediyordu onu. O ki, oru\u00e7lu oldu\u011fu g\u00fcnlerde vard\u0131, yedi\u011fi g\u00fcnler de. O ki, geceleri Allah i\u00e7in uyan\u0131k da kal\u0131rd\u0131, uyurdu da. O ki, han\u0131mlar\u0131ndan ayr\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131 da olurdu, han\u0131mlar\u0131na yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131 da. O ki, \u00e7ar\u015f\u0131da pazarda dola\u015ft\u0131\u011f\u0131 zamanlar da vard\u0131, itikafa \u00e7ekildi\u011fi vakitler de.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Res\u00fbl-i Ekrem (a.s.m.), ‘Habibullah’ ise, bu haliyle ‘Habibullah’ idi. Habibullah, elbette o olmal\u0131yd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 maddeyi ve Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 cisman\u00ee cihazlar\u0131 Allah yolunda bihakk\u0131n kullanm\u0131\u015f; ne Yahudilerin sergiledi\u011fi ‘madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131’ ifrat\u0131na, ne de H\u0131ristiyanlar\u0131n sergiledi\u011fi Allah’\u0131n esmas\u0131n\u0131n cilvelendi\u011fi maddeyi pis g\u00f6rme tefritine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. O, sergiledi\u011fi hayatla, dinde ve hayatta dengeyi bulmam\u0131z\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan ‘en g\u00fczel \u00f6rnek’ olmu\u015ftu bizler i\u00e7in.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Onun, sahabilerinden duydu\u011fu “Nefsim habis oldu” gibi s\u00f6zleri tasvip etmemesi de manidard\u0131. Onun hayat\u0131nda, ne Yahudili\u011fin zamanla ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde ‘nefis’ nam\u0131na dinin e\u011filip b\u00fck\u00fclmesi \u00f6rne\u011fi vard\u0131; ne de, ruhbanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde, Allah i\u00e7in ‘nefsi \u00f6ld\u00fcrmek’ u\u011fruna dinin e\u011filip b\u00fck\u00fclmesi. O, Yahudili\u011fin zamanla sergiledi\u011fi \u015fekilde, ‘haramlar\u0131 hel\u00e2l k\u0131lacak’ nefsan\u00ee oyunlardan uzak durman\u0131n da; H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n zamanla sergiledi\u011fi \u015fekilde, ‘hel\u00e2lleri haram k\u0131lacak’ determinist \u015fartlanmalardan uzak durman\u0131n da adresiydi bizler i\u00e7in. Toprak suya, havaya nisbeten yo\u011fun, koyu, karanl\u0131k, hatta pis ve koku\u015fmu\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyordu bize. Ama, Cenab-\u0131 Hakk\u0131n isimlerini cilvelendiren bunca \u00e7i\u00e7ek, a\u011fa\u00e7, ot, meyve ondan \u00e7\u0131k\u0131yordu. Aynen onun gibi, nefis de b\u00f6yleydi i\u015fte. Zahiren karanl\u0131k g\u00f6z\u00fckmekle birlikte, Rabb-\u0131 Rah\u00eem bir ‘bel\u00e2’ olarak de\u011fil, ‘imk\u00e2n’ olarak vermi\u015fti nefsi bize. Nitekim, Peygamber’in yolunda bir insan olarak Bedi\u00fczzaman, “Nefs-i ins\u00e2niye, s\u0131rr-\u0131 camiiyet itibar\u0131yla, tezekki etmemek \u015fart\u0131yla, b\u00fct\u00fcn let\u00e2if-i insaniyenin fevkine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gibi; \u00f6yle de, cismaniyet, en c\u00e2mi’, en muhit, en zengin bir \u00e2yine-i tecelliyat-\u0131 esm\u00e2-i il\u00e2hiyedir” diyordu onun i\u00e7in. B\u00f6yle diyebiliyordu; zira, Res\u00fbl-i Ekrem’in nefis ve cismaniyet noktas\u0131ndaki e\u015fsiz \u00f6rnekli\u011finden bu sonu\u00e7 \u00e7\u0131k\u0131yordu.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u015e\u00fck\u00fcr ki, sahabiler ve onlardan sonra gelenler, Kur’\u00e2n’\u0131n ve Peygamberin rehberli\u011finde, ‘madde’ ve ‘nefis’ konusunda gerek Yahudile\u015fme, gerek H\u0131ristiyanla\u015fma gibi bir e\u011filim riskini asgariye indiren bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ya\u015fama form\u00fclasyonu sunmu\u015flard\u0131. O y\u00fczden, \u0130sl\u00e2m, iki kuds\u00ee peygamberle gelen iki semav\u00ee kitab\u0131n ve iki semav\u00ee dinin m\u00fcntesiplerinin kendi dinlerine reva g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne benzer bir kayma ve sapmadan ciddi derecede uzak olmu\u015ftu. Ama, yine de, onlara benzeme riskinin b\u00fcsb\u00fct\u00fcn ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemezdi.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Konunun ‘Yahudile\u015fme temay\u00fcl\u00fc’ k\u0131sm\u0131 nedense daha ilgi \u00e7ekici g\u00f6z\u00fckt\u00fc\u011f\u00fcnden, o konuda yaz\u0131lm\u0131\u015f kitaplar bile vard\u0131. Ama konunun ‘H\u0131ristiyanla\u015fma temay\u00fcl\u00fc’ taraf\u0131n\u0131n pek irdelenmedi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Oysa, nefsin terbiyesine de\u011fil, \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine meyleden; d\u00fcnyan\u0131n kalben de\u011fil, kesben terkine y\u00f6nelen; evlili\u011fi zay\u0131flar\u0131n k\u00e2r\u0131 g\u00f6r\u00fcp bekarl\u0131\u011f\u0131 kutsayan; Allah’\u0131n hel\u00e2l k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 nimetler i\u00e7in dahi \u015f\u00fcpheler \u00fcretip gereksiz ‘caiz mi’ teredd\u00fctleri \u00fcreten; Allah’\u0131n izin ve ruhsat verdi\u011fini s\u0131rf ‘azimet dairesinde’ olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in k\u00f6t\u00fcleyen e\u011filimler \u0130sl\u00e2m tarihinde de, bug\u00fcn de vard\u0131. \u00d6zelde dindar\u00e2ne bir hayat ya\u015fayanlar, en az\u0131ndan hayatlar\u0131n\u0131n bir an\u0131nda b\u00f6ylesi bir ‘denge’ s\u0131nav\u0131ndan ge\u00e7mi\u015f olmal\u0131yd\u0131lar.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ve, en hazini, bu s\u0131navdan kalm\u0131\u015f olanlar\u0131n da varl\u0131\u011f\u0131yd\u0131. F\u0131trata, vahye ve s\u00fcnnete ters d\u00fc\u015fen zorlamalar y\u00fcz\u00fcnden, bir m\u00fcddet sonra hepten kay\u0131p gidenleri biliyordum. Bir m\u00fcddet Allah’\u0131n hel\u00e2l k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kimi \u015feyleri de haram g\u00f6r\u00fcr bir halde ya\u015fayanlar\u0131n ak\u0131beti, haramlar\u0131 da hel\u00e2l g\u00f6r\u00fcr bir savrulma ya\u015famak olabiliyordu. Bir d\u00f6nem ‘hel\u00e2l dairedeki keyf’e l\u00e2f s\u00f6yleyenlerin, bir d\u00f6nem sonra ‘haram dairede’ keyif arad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclebiliyordu. Bir d\u00f6nem nefsi habir, pis, murdar g\u00f6renler, bir m\u00fcddet sonra tam aksi y\u00f6ne savrulup kayabiliyordu. Bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyev\u00eelerinin bir k\u0131sm\u0131, d\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyaya en fazla nefret duyanlar\u0131yd\u0131. Bug\u00fcn\u00fcn dinde l\u00e2kaytlar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131, d\u00fcn ‘farzlar\u0131 yap\u0131p b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan sak\u0131nanlar’\u0131 adam yerine koymayanlar aras\u0131nda yer alm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
K\u0131sacas\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir ‘madde kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n sonu ‘madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131;’ dengesiz bir ‘nefis d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n ak\u0131beti ‘nefse esirlik’ olabiliyordu!<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Hay\u0131r! Do\u011frusu bu olamazd\u0131. Kur’\u00e2n bizi ‘\u00fcmmeten vasatan’ diye tarif etmi\u015f ve bu \u015fekilde \u00f6vm\u00fc\u015fse, Peygamber bize ‘az ama devaml\u0131 olan’ \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc \u00f6\u011fretmi\u015fse, b\u00f6ylesi zorlamalarla ‘ideal kulluk’a ula\u015famazd\u0131m. B\u00f6ylesi zorlamalar\u0131n sonu, \u00e7o\u011fu ruhban\u0131n hayat\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, tam aksi y\u00f6ne savrulma oluyordu zaten. Yaz\u0131k de\u011fil miydi? “Ey iman edenler! Haham ve ruhbanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, haks\u0131z bir yolla insanlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 yerler. Ve insanlar\u0131 Allah yolundan engellerler. Art\u0131k alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f stok edenler ve Allah yolunda harcamayanlar\u0131 elem verici bir bir azapla m\u00fcjdele!” \u00e2yetinin n\u00fczul\u00fcne sebep olan tefrit-ifrat sarkac\u0131n\u0131 ke\u015ffettikten sonra, asla b\u00f6yle yapmaz, yapamaz, yap\u0131lmas\u0131na seyirci de kalamazd\u0131m.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u0130kibin y\u0131ll\u0131k umum\u00ee tarihi boyunca H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n sergiledi\u011fi \u00fczere, maddeye kar\u015f\u0131 mana, cisme kar\u015f\u0131 ruh, d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 ahiret tavr\u0131 s\u0131hhatli ve f\u0131tr\u00ee de\u011fildi. F\u0131trat f\u0131tr\u00ee olmayan \u015feyi reddetti\u011fi i\u00e7in de bu tefrit madde, cisim ve d\u00fcnyaya ifratk\u00e2rane y\u00f6neli\u015f ile sonu\u00e7lan\u0131yordu. Bu durumdan, \u0130sl\u00e2m dairesi i\u00e7inde ya\u015fanan kimi \u00f6rnekleri de nazara alarak, hepimizin ders almas\u0131 gerekiyordu. Bize b\u00f6ylesi bir hayat\u0131 ve yakla\u015f\u0131m\u0131 f\u0131s\u0131ldayan ‘i\u00e7imizdeki nasran\u00ee’yi, ‘i\u00e7imizdeki yahudi’ misali, dizginlememiz gerekmekteydi.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
VE D\u0130\u011eERLER\u0130<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Dinde ve hayatta denge aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde Yahudilik ve bilhassa H\u0131ristiyanl\u0131ktan alaca\u011f\u0131m\u0131z ders, bunlardan ibaret de\u011fildi muhakkak. Mesel\u00e2, F\u00e2tiha’n\u0131n ahirindeki \u00fc\u00e7 yol ve \u00fc\u00e7 s\u0131n\u0131f insan\u0131, Res\u00fbl-i Ekrem’in (a.s.m.) ilgili hadisinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Bedi\u00fczzaman misali, Yahudilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 problemin nefisperestlik, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 problemin ise esbabperestlikte d\u00fc\u011f\u00fcmlendi\u011fi g\u00f6r\u00fclebilirdi. Yahudiler nefis eksenli bir kayma ya\u015farken, nefsi el’an k\u00f6t\u00fcleyen H\u0131ristiyanlar ‘sebepler’e tak\u0131l\u0131p kalan ak\u0131l eksenli bir kayma ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131. Ki, “Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na b\u00f6yle yakla\u015f\u0131l\u0131r” diye kendi ak\u0131llar\u0131yla \u00fcrettikleri \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin ard\u0131nda da bir determinizm vard\u0131. “Ge\u00e7im derdiyle me\u015fgul olurken kullu\u011fumu unutuyorum. Demek, iyi bir kul olmam i\u00e7in ge\u00e7im derdini b\u0131rakmam l\u00e2z\u0131m” gibi, “Para, mal, kad\u0131n beni Allah’a yak\u0131n olmaktan al\u0131koyuyor. Demek, Allah’a yak\u0131n olmak i\u00e7in bunlardan uzak olmam l\u00e2z\u0131m” gibi akl\u00ee ve determinist bir \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeyle ya\u015fanm\u0131\u015f olmal\u0131yd\u0131 ya\u015fananlar.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n serencam\u0131ndan al\u0131nacak bir ba\u015fka ders ise, mealcilik illetinin m\u00fcthi\u015f bir fel\u00e2ket oldu\u011fu idi. Bug\u00fcn, hi\u00e7bir H\u0131ristiyan, Hz. \u0130sa’n\u0131n m\u00fcbarek a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan s\u00f6zlerin do\u011frudan onun dilinden aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u0130ncil’e sahip olma hazz\u0131n\u0131 ya\u015fayam\u0131yor; zira, orijinale do\u011fru yolculuk gele gele \u0130ncil’in Yunanca terc\u00fcmelerinde son buluyordu. Bir kutsal kitap ki, bug\u00fcn terc\u00fcmeleri vard\u0131 yaln\u0131zca; asl\u0131 yoktu. Eh, i\u015f terc\u00fcmeye kal\u0131nca, eldeki metni zaman\u0131n ve nefsin ilcaat\u0131na g\u00f6re e\u011fip b\u00fckme imk\u00e2n\u0131 art\u0131yordu. D\u00fcnyaca me\u015fhur bir \u0130sl\u00e2miyat\u00e7\u0131 H\u0131ristiyan olarak G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130sl\u00e2m ve H\u0131ristiyanl\u0131k’\u0131 yazan Montgomery Watt, Kitab-\u0131 Mukaddes’in eski \u0130ngilizce terc\u00fcmelerindeki ‘slave of God’ (Allah’\u0131n kulu) \u015feklindeki ifadelerin sonraki terc\u00fcmelerde ‘servant of God’ (Allah’\u0131n hizmetk\u00e2r\u0131) \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmesinden yak\u0131n\u0131yordu mesel\u00e2. Kul, Rabbinden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fekilde tarif olunamazd\u0131 asla; ‘hizmetk\u00e2r’ dedi\u011finizde ise, kendinize O’ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z, ama O’na \u00e7al\u0131\u015fan bir anlam y\u00fckleyebiliyordunuz. Kelime d\u00fczeyindeki bu gibi e\u011fip b\u00fckmelerden daha vahimi ise, terc\u00fcmenin as\u0131l yerine ge\u00e7mesiyle gelen anlam ve h\u00fck\u00fcm tahrifat\u0131 idi. Her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda, Hz. \u0130sa’ya gelen ve hakik\u00ee keyfiyeti Kur’\u00e2n’da ve Res\u00fbl-i Ekrem’in hadislerinde bildirilen saf tevhid dini olarak hakik\u00ee \u0130sev\u00eelikten muharref H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa do\u011fru ad\u0131m ad\u0131m ya\u015fanan kaymada ‘mealcilik’in kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 bir etkisi vard\u0131. Bu hal, son zamanlarda mealcili\u011fin salg\u0131n bir illet gibi aralar\u0131nda yay\u0131l\u0131r oldu\u011fu M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kula\u011f\u0131na her halde k\u00fcpe olmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
SONU\u00c7: D\u0130NDE VE HAYATTA DENGE <\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Burada ancak anahatlar\u0131yla de\u011findi\u011fimiz b\u00fct\u00fcn bu kaymalara ra\u011fmen, mevcut H\u0131ristiyanl\u0131k, ‘\u0130sev\u00eelik din-i hakik\u00eesinden gelen’ bir dizi hakikat gene de i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Mesel\u00e2, \u0130nciller, gene de bir\u00e7ok hakikatli \u00e2yeti bar\u0131nd\u0131r\u0131yor i\u00e7inde. Bir H\u0131ristiyan, iman, amel-i salih, ibadet, uluhiyet, ahiret, yeniden dirili\u015f, melekler, Hesap G\u00fcn\u00fc gibi akide esaslar\u0131n\u0131\u00d1eksi\u011fi ve fazlas\u0131yla\u00d1gene de b\u00fcnyesinde ta\u015f\u0131yor. Ve, \u00f6zellikle ahl\u00e2k\u00ee emirler ve \u00f6\u011f\u00fctler noktas\u0131nda, H\u0131ristiyanl\u0131kla \u0130sl\u00e2m aras\u0131nda \u00e7ok ciddi bir yak\u0131nl\u0131k ve paralellik bulunuyor. Aram\u0131zda, \u00f6zellikle akide noktas\u0131nda ciddi anlay\u0131\u015f farklar\u0131 da bulunuyor maamafih. Hem de ‘tevhid’ ile ‘teslis’ gibi, ‘cisman\u00ee ha\u015fir’ ile ‘ruhan\u00ee ha\u015fir’ gibi, \u00e7ok ciddi farklar! B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ‘ortak de\u011fer’ler itibar\u0131yla, dinsizlik kar\u015f\u0131s\u0131nda bizimle ayn\u0131 safta duruyor H\u0131ristiyanlar.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ama \u00f6te yandan, ‘hakik\u00ee \u0130sev\u00eelik’ten ‘muharref H\u0131ristiyanl\u0131k’a do\u011fru ya\u015fanan serenc\u00e2mdan\u00d1t\u0131pk\u0131 ‘hakik\u00ee Musev\u00eelik’ten Yahudili\u011fe do\u011fru ya\u015fanan s\u00fcre\u00e7 i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011fu gibi\u00d1alaca\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok ders var. Alaca\u011f\u0131m\u0131z \u00f6ncelikli ders ise, velev ki ‘Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanma’ gibi bir niyetle olsun, dinin \u00f6l\u00e7\u00fclerini e\u011fip b\u00fckmenin dinin \u00f6z\u00fcndeki dengenin yitirilmesiyle sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131. B\u00f6ylesi e\u011fip b\u00fckmelerin, ‘Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanma’y\u0131 sa\u011flayacak bir sonuca de\u011fil, tam tersine bir sonuca kap\u0131 aralad\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu y\u00f6n\u00fcyle H\u0131ristiyanl\u0131k, i\u00e7 d\u00fcnyam\u0131zdaki temay\u00fclleri\u00d1me\u011fer ki Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 g\u00f6zeten temay\u00fcller olarak g\u00f6z\u00fcks\u00fcn\u00d1Kur’\u00e2n ve s\u00fcnnet mizan\u0131yla tartman\u0131n \u00f6nemini belgeleyen bir tarih an\u0131t\u0131 olarak duruyor kar\u015f\u0131m\u0131zda. H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa bakarken, bu a\u00e7\u0131dan bakmal\u0131. “Nas\u0131l kaym\u0131\u015flar?” diye de\u011fil, “Nas\u0131l kay\u0131l\u0131yor?” diye okumal\u0131 ya\u015fananlar\u0131. Seyyid H\u00fcseyin Nasr’\u0131n, ‘modern d\u00fcnya’da \u0130sl\u00e2m’a dair bir kitab\u0131n\u0131n biti\u015f c\u00fcmlelerinde yazd\u0131\u011f\u0131 gibi: “Modern d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00e7e\u015fitli \u015fekillerine kar\u015f\u0131 din\u00ee yenilik ve savunma tavr\u0131n\u0131n tak\u0131n\u0131ld\u0131\u011f\u0131 H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n tarihi t\u00fcm m\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in bir ders olmal\u0131.” Ve bu dersin k\u0131sa \u00f6zeti: “Yaln\u0131zca Allah’\u0131n d\u00fczenledi\u011fi ruha ve \u015fekle ba\u011fl\u0131 kalan bir din ya\u015fayabilir.”<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Hz. Peygamber’in “Bu din kolayl\u0131kt\u0131r. Kimse dini ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n” uyar\u0131s\u0131, bu dersin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda okunmal\u0131d\u0131r i\u015fte. “Allah’a en ho\u015f gelen amel, az da olsa devaml\u0131 olan\u0131d\u0131r” hadisi de.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
S\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131: “Orta yolu tutun, g\u00fczele yak\u0131n olan\u0131 aray\u0131n. A\u011f\u0131r a\u011f\u0131r hedefe varabilirsiniz.”<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Metin Karaba\u015fo\u011flu<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
02.01.2004 BUNDAN Y\u0130RM\u0130 y\u0131l \u00f6nce, on y\u0131l sonra i\u015fimin on y\u0131l boyu kitap okumak olaca\u011f\u0131 s\u00f6ylense, asla inanmazd\u0131m. Para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kitap okumak ak\u0131l al\u0131r bir i\u015f de\u011fildi do\u011frusu! Ama, Rabbim lutfetti, tam da \u00f6yle oldu. Ard\u0131ndaki rahmet ve hikmet cilvelerini hen\u00fcz kavrayamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7ta beni h\u00fcz\u00fcn ve kedere bo\u011fan alt\u00fcst olu\u015flar ya\u015fad\u0131m \u00f6nce. Akabinde, Rabb-\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[132],"class_list":["post-83643","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n