{"id":83628,"date":"2025-02-24T16:05:05","date_gmt":"2025-02-24T16:05:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/"},"modified":"2025-03-15T15:34:20","modified_gmt":"2025-03-15T15:34:20","slug":"savasa-hayir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/","title":{"rendered":"Sava\u015fa Hay\u0131r!"},"content":{"rendered":"<p>06.01.2004<\/p>\n<p>YA\u015e ONBE\u015e, y\u0131l yetmi\u015fdokuz, ay Haziran&#8217;d\u0131. Hayat\u0131n\u0131n bahar\u0131nda bir insan\u0131n hayat\u0131n\u0131n sonbahar\u0131nda bir insanla yirmid\u00f6rt saat birarada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir Haziran. Anneannem ve ben, ovaya g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015ft\u00fck. O bir ay boyu, usta bir senaristin duygu y\u00fckl\u00fc, hayat dolu bir film \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak olaylar ve diyaloglar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131 aram\u0131zda. O bir ay, \u00e7ocukluktan gen\u00e7li\u011fe tam anlam\u0131yla ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemimde, bir tohumun filizlenmek \u00fczere d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc humuslu toprak idi sanki. A\u015finas\u0131 oldu\u011fum ovada a\u015finas\u0131 oldu\u011fum bir y\u00fcrek; ve, kafas\u0131nda sorular y\u00fckl\u00fc taze bir dima\u011fla tecr\u00fcbe y\u00fckl\u00fc bir akl\u0131n bulu\u015fmas\u0131&#8230; Tad\u0131na doyulur cinsten de\u011fildi do\u011frusu.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ger\u00e7i ovaya \u00f6ylesine gitmi\u015f de\u011fildik. Gezip e\u011flenmek \u00fczere de gitmemi\u015ftik. Bir t\u00fct\u00fcn tarlas\u0131nda \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmak, bir ay g\u00fcnde be\u015f saat uykuya raz\u0131 olmak gibi bir bedeli vard\u0131 bu doyulmaz tad\u0131n. Ama bu yorgunlu\u011fa de\u011ferdi de. Tozuyla topra\u011f\u0131yla k\u00e2inat\u0131n i\u00e7inde olmak, her\u015feye ra\u011fmen, g\u00fczeldi: Yaz g\u00fcne\u015finin kavurucu s\u0131ca\u011f\u0131nda bir \u00e7\u0131nar a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131nda az\u0131c\u0131k \u015fekerleme f\u0131rsat\u0131 bulman\u0131n, sabah vakti da\u011flar\u0131n ard\u0131ndan g\u00fcne\u015fin ad\u0131m ad\u0131m y\u00fckseli\u015fini seyretmenin, gece vakti Samanyolunun g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc bir u\u00e7tan bir uca \u015fenlendiri\u015fine \u015fahit olman\u0131n, hatta y\u0131kmayan cinsten bir depremi ovan\u0131n tam ortas\u0131nda ya\u015faman\u0131n.. apayr\u0131 tadlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ne var ki, bu bir aydan geriye ac\u0131lar da kald\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc benim i\u00e7in o, yitip giden bir ay art\u0131k. Lezzetin yitip gidi\u015finden duyulan elem, o ay\u0131 hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131mda, kalbimin sahillerini d\u00f6v\u00fcyor. \u0130ki y\u0131l \u00f6nce anneannemin de \u015fu d\u00fcnyadan yitip gitmi\u015fli\u011fi, i\u00e7imdeki f\u0131rt\u0131nay\u0131 \u015fiddetli bir lodosa \u00e7eviriyor. O bir ay i\u00e7inde haks\u0131z yere bir cana k\u0131ym\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m hat\u0131r\u0131ma geldi\u011finde ise, bir s\u0131z\u0131, keskin bir s\u0131z\u0131, derin bir y\u00fcrek s\u0131z\u0131s\u0131 sar\u0131yor ten kafesimi.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bir \u00f6\u011fle vaktiydi. Geceleyin toplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fct\u00fcn\u00fc g\u00fcnd\u00fcz vakti \u00e7ardak dedi\u011fimiz derme-\u00e7atma yaz kul\u00fcbesinde s\u0131ralay\u0131p dizmekle me\u015fguld\u00fck. Bu me\u015fguliyet az uyumu\u015flu\u011fun da tesiriyle bizi \u00f6yle dalg\u0131n hale getirmi\u015f ki, dakikalard\u0131r, belki bir saattir bir y\u0131lan\u0131n \u00e7arda\u011f\u0131n i\u00e7inde \u00e7\u00f6reklenip bizi izlemi\u015f oldu\u011funu, ancak onun \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcp gitmeye haz\u0131rlan\u0131rken \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 h\u0131\u015f\u0131rt\u0131dan anlad\u0131m. Hayret ve heyecan i\u00e7inde, her nedense, kalk\u0131p ko\u015ftum ard\u0131ndan; ama izini bulamad\u0131m. Hem, bulsam ne yapacakt\u0131m ki?<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Geri d\u00f6n\u00fcp tekrar yerime oturur oturmaz, civardaki ba\u015fkaca \u00e7ardaklar\u0131n birinden avaz avaz &#8220;Y\u0131lan var! Yeti\u015fin, y\u0131lan var!&#8221; \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131 duyacakt\u0131m. Tekrar d\u0131\u015far\u0131 f\u0131rlad\u0131\u011f\u0131mda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm manzara \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fcyd\u00fc. Sesin geldi\u011fi \u00e7ardakta bebek sahibi bir aile vard\u0131; ve muhtemelen y\u0131lan\u0131n bebe\u011fe zarar verece\u011fi korkusuyla, aile reisi y\u0131lan\u0131 kovmakla kalmay\u0131p \u00f6ld\u00fcrmeye kararl\u0131yd\u0131. Y\u0131lan ise, ya\u015famaya. Adam elindeki bir metrelik sopayla y\u0131lana vuruyor, y\u0131lan ise kendisinden hi\u00e7 ummad\u0131\u011f\u0131m bir k\u0131vrakl\u0131kla sopaya dolan\u0131p adam\u0131 safd\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. &#8220;Bu i\u015f sopayla olmaz, k\u00fcrek laz\u0131m&#8221; sesleri duydum sa\u011fdan soldan. Az sonra da, y\u0131lan\u0131n k\u00fcrek darbeleriyle can veri\u015fini.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Sonras\u0131nda, do\u011fru mu yanl\u0131\u015f m\u0131 bilmem, s\u00f6ylentiler: Y\u0131lan \u00e7ardaktan i\u00e7eri girip bebe\u011fe dikmi\u015fti g\u00f6zlerini, onu \u0131s\u0131rmaya kararl\u0131yd\u0131; hay\u0131r, bebe\u011fin s\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7meye gelmi\u015fti; falan filan&#8230;<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Y\u0131lan\u0131n bebe\u011fe her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda zarar verme ihtimali bana o an i\u00e7in o kadar muhakkak g\u00f6z\u00fckt\u00fc ki, o y\u0131lan\u0131n \u015fahs\u0131nda b\u00fct\u00fcn y\u0131lanlara d\u00fc\u015fman oluverdim: korku-\u00f6fke kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 bir d\u00fc\u015fmanl\u0131k.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Y\u0131lana olan d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131m, iki g\u00fcn i\u00e7inde zincirleme bir \u015fekilde onun yak\u0131n-uzak akrabalar\u0131na da yay\u0131ld\u0131. Ve, i\u015fte bu ikinci g\u00fcn\u00fcn ak\u015fam \u00fczeri, dizdi\u011fimiz t\u00fct\u00fcnleri g\u00fcne\u015fte kurumas\u0131 i\u00e7in serdi\u011fimiz ask\u0131lar\u0131n civar\u0131nda bir y\u0131lanebesi g\u00f6rd\u00fcm. Yanl\u0131\u015f anlamay\u0131n; ebelik yapan bir y\u0131lan falan de\u011fildi bu. Hem, ebelik yapan bir y\u0131lan mevcut olsa dahi, onu nereden anlayacakt\u0131m; yaka kart\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131yorlard\u0131 ki! Y\u0131lanebesi dedi\u011fim, uzun kuyruklu, iri yap\u0131l\u0131 ye\u015filimsi bir kertenkeleydi. O g\u00fcne kadar kimseye bir zarar verdi\u011fini g\u00f6r\u00fcp duymu\u015f da de\u011fildim. Ama bizim oralarda yayg\u0131n bir kan\u0131ya g\u00f6re, y\u0131lanebesi, kertenkele filan de\u011fildi asl\u0131nda; o cinsten, y\u0131lana ebelik yapan bir hayvand\u0131! Sonradan, y\u0131lan yavrusunun yumurtadan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131; dolay\u0131s\u0131yla y\u0131lan i\u00e7in ebelik bir durumun gerekmedi\u011fini \u00f6\u011frenecektim oysa. Olsun, tek i\u015fi ebelik de de\u011fildi bu hayvan\u0131n. Y\u0131lana zehir temin eden oydu. Bizim mahalle kahvesinin ya\u015fl\u0131lar\u0131ndan duydu\u011fum zoolojik bir Mafya \u00f6yk\u00fcs\u00fc sanki! Ama o s\u0131rada o olay\u0131n verdi\u011fi gerginlikle bunlar\u0131 tartacak durumum yoktu. Korku, \u00f6fke ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k akl\u0131m\u0131 ba\u015f\u0131mdan alm\u0131\u015f gibiydi. O y\u00fczden, buldu\u011fum ilk f\u0131rsat\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karmad\u0131m ve yerden ald\u0131\u011f\u0131m irice bir topac\u0131 y\u0131lanebesine f\u0131rlatt\u0131m. Olay\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131, bir dostumun hat\u0131r\u0131 i\u00e7in, anlatmayaca\u011f\u0131m. \u0130\u00e7im \u00e7\u0131z ediyor h\u00e2l\u00e2, o kadar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyeyim. Hayvanca\u011f\u0131z, ona emaneten verilmi\u015f hayat\u0131 biraz daha s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in can havliyle bir dizi &#8216;hayatta kalma&#8217; \u00e7abas\u0131 sergiledi. O bu haldeyken, benim yapt\u0131\u011f\u0131m, seyretmekti. Seyretmek. \u00dcstelik, zevkle seyretmek! Hayvanca\u011f\u0131z son hamlesinden de yenik d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde ise, sonralar\u0131 \u015fair Paul Valery&#8217;nin \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131 sorgulad\u0131\u011f\u0131 bir kitab\u0131nda buldu\u011fum c\u00fcmlelerin ayn\u0131s\u0131 vurdu kalbimin sahiline: Neye yarad\u0131?<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Hayat\u0131m\u0131n ilkbahar\u0131nda bir yaz g\u00fcn\u00fc ak\u015fam \u00fczeri ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m bu olay, o ak\u015fam, o gece, ertesi sabah, ertesi g\u00fcn, ertesi gece, ondan sonraki g\u00fcn.. akl\u0131mdan \u00e7\u0131kmad\u0131. Y\u0131lanebesinin can havliyle \u00e7\u0131rp\u0131nd\u0131\u011f\u0131 dakikalarda y\u00fcz\u00fcm\u00fcn ald\u0131\u011f\u0131 \u015fekli hayal etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m defalarca. Aynaya bakabilmi\u015f olsam, nas\u0131l bir y\u00fcz g\u00f6recektim o an? \u00d6l\u00fcmle burun buruna gelmi\u015f bir can\u0131 \u00f6l\u00fcmle burun buruna getirmekten ald\u0131\u011f\u0131 zevkle kaslar\u0131 gev\u015femi\u015f bir y\u00fcz&#8230;<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\u0130\u011fren\u00e7 bir y\u00fcz olmal\u0131yd\u0131 bu!<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\u0130\u015fte o olayla anlad\u0131m; katillerin de zevk sahibi oldu\u011funu. O zaman anlad\u0131m; hele \u00f6ld\u00fcrme bir zevke d\u00f6n\u00fc\u015fs\u00fcn, cana k\u0131yman\u0131n hi\u00e7 de zor olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131. O zaman anlad\u0131m; kar\u015f\u0131daki hele bir d\u00fc\u015fmana d\u00f6n\u00fc\u015fmeyeg\u00f6rs\u00fcn, \u00f6ld\u00fcrmenin zevk konusu olabilece\u011fini.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">G\u00fcnlerce, ovan\u0131n i\u00e7inde, kendime defaatle \u015funu s\u00f6yledi\u011fimi hat\u0131rl\u0131yorum: &#8220;Dikkat et o\u011flum; \u015fiddete dikkat et. \u015eiddette de zevk var; dikkat et. \u015eiddetten zevk almaya ba\u015flarsan, insanl\u0131ktan \u00e7\u0131kars\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Hayat\u0131m\u0131n ilkbahar\u0131nda beni &#8216;\u015fiddet&#8217; i\u00e7eren t\u00fcm duygu, hal, fikir ve fiillere soru i\u015fareti, temkin ve teredd\u00fctle yakla\u015fma azmi a\u015f\u0131layan bir olayd\u0131 bu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m. Tek hay\u0131rl\u0131 taraf\u0131 da, san\u0131r\u0131m buydu.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m bu olay\u0131n ard\u0131ndan \u015fiddete dair bir \u00e7ekinceyi hen\u00fcz onbe\u015f ya\u015f\u0131nda hayat defterine yazd\u0131\u011f\u0131m bu d\u00f6nem, d\u00f6rt ya\u015f\u0131nda ba\u015flay\u0131p nedense ilkokul d\u00f6neminde terketti\u011fim be\u015f vakit namaza yeniden avdet etti\u011fim d\u00f6nemdi de. Yine bu esnada ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m Risale okumaya ve ard\u0131ndan Kur&#8217;\u00e2n \u00f6\u011frenmeye.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">B\u00f6ylesine ardarda geli\u015fen olaylar zinciri i\u00e7inde, tazeli\u011fi hen\u00fcz zihnimden gitmemi\u015f bu olay ile yeni okumaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m kitap(lar) aras\u0131nda irtibat kurmam zor olmad\u0131. Ama bu irtibat\u0131n geli\u015fip derinle\u015fmesi uzun y\u0131llar ald\u0131 elbette.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Zaman i\u00e7inde beni Kur&#8217;\u00e2n&#8217;\u0131 okumaya ve Kur&#8217;\u00e2n&#8217;la d\u00fc\u015f\u00fcnmeye y\u00f6nelten Risale m\u00fcellifinin, &#8216;hayat&#8217; ve &#8216;\u00f6l\u00fcm&#8217;e dair yakla\u015f\u0131m\u0131, onu ilk tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m zamandan itibaren \u00e7arp\u0131c\u0131 gelmi\u015fti bana. En ba\u015fta, eski hayat\u0131ndan anlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla aslen cel\u00e2lli bir insan oldu\u011fu halde bir \u015fefkat kahraman\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilmesi. \u00dcstelik, yaln\u0131z ayn\u0131 dinden insanlara de\u011fil, her insana; dahas\u0131, yaln\u0131z insanlara de\u011fil, b\u00fct\u00fcn mahlukata y\u00f6nelen bir \u015fefkat. Baharda u\u00e7u\u015fan kelebeklerin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden, papatyalar\u0131n solup gitmesinden m\u00fcteessir olan, solup giden otlar i\u00e7in g\u00f6zya\u015f\u0131 d\u00f6kebilen bir \u015fefkat.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bir ad\u0131m ileri gitti\u011fimde ise, cel\u00e2lden \u015fefkate do\u011fru bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ard\u0131ndaki en \u00f6nemli unsurlardan birinin, &#8216;hayat&#8217; oldu\u011funu g\u00f6recektim. Hayat \u00e7ok \u00f6nemliydi onun i\u00e7in; \u00e7\u00fcnk\u00fc, o, ihtimal ki &#8216;en g\u00fczel isimler&#8217;den &#8216;Hayy&#8217; ismini zikrinin ve fikrinin merkezine yerle\u015ftirmi\u015f Abdulk\u00e2dir Geyl\u00e2n\u00ee&#8217;den ald\u0131\u011f\u0131 dersle, &#8216;hayat&#8217;\u0131 bir b\u00fcy\u00fck hakikat olarak yerle\u015ftirmi\u015fti hayat\u0131na.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Neden b\u00f6yleydi peki? Neden, onun i\u00e7in, \u00fczerinde titrenilmesi gereken bir\u015feydi hayat?<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Zira, hayat, bir emanetti bize; bir b\u00fcy\u00fck emanet. En k\u00fc\u00e7\u00fck \u015feyi en b\u00fcy\u00fck \u015feyle ilgili k\u0131lan; mesel\u00e2 tohumun filiz vermesini D\u00fcnyan\u0131n e\u011fimi, G\u00fcne\u015fin D\u00fcnyadan uzakl\u0131\u011f\u0131, G\u00fcne\u015fin Samanyolundaki konumuyla.. irtibatland\u0131ran oydu. \u0130\u015fte bu y\u00fczden, her bir canl\u0131, kendi Yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn her\u015feyin Yarat\u0131c\u0131s\u0131 olarak tan\u0131t\u0131yordu bize. Bir odak noktas\u0131 gibi, bir\u015feyde her\u015feyi g\u00f6rmemizi sa\u011fl\u0131yordu.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\u0130\u015fte o y\u00fczden, &#8220;V\u00fccudun kemali hayat iledir. Belki v\u00fccudun hakik\u00ee v\u00fccudu hayat iledir. Hayat, v\u00fccudun nurudur. Hayat her\u015feyin ba\u015f\u0131d\u0131r ve esas\u0131d\u0131r&#8221; diyordu Risale m\u00fcellifi. O y\u00fczden, &#8220;K\u00e2inat hayat i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f&#8221; diyordu. Devamla, &#8220;hayat ise insan i\u00e7in ; insan ise k\u00e2inat S\u00e2niini tan\u0131mak ve tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ibadetle g\u00f6stermek i\u00e7in&#8221; diye \u00f6zetleyece\u011fimiz bir zincirleme tefekk\u00fcr geliyordu.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Yazd\u0131klar\u0131 ve ya\u015fad\u0131klar\u0131yla benim tam da hayat\u0131m\u0131n ilkbahar\u0131nda &#8216;hayat&#8217; denilen \u015feyin anlam\u0131n\u0131 derinlemesine kavramam\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bu b\u00fcy\u00fck insan\u0131n hayata dair s\u00f6ylediklerini burada \u00f6zetlemem, zordan \u00f6te, imk\u00e2ns\u0131zd\u0131 ger\u00e7i. Onun hayat ile iman, hayat ile marifetullah, hayat ile ibadet aras\u0131nda kurdu\u011fu ilgiyi anlatmam; mesel\u00e2, Allah&#8217;\u0131n g\u00fczel isimlerinin en b\u00fcy\u00fcklerinden biri olarak ism-i Hayy&#8217;\u0131 nas\u0131l anl\u0131yor oldu\u011funu \u00f6zetlemem zordu. Yahut, &#8216;tahiyyat&#8217; dedi\u011fimiz ve her namazda muhakkak okudu\u011fumuz nebev\u00ee hediyeyi &#8216;hayat&#8217; s\u0131rr\u0131yla nas\u0131l a\u00e7\u0131p izah etti\u011fini \u00f6zetlemem de. Onun ba\u015fkaca &#8216;hayat\u00ee&#8217; izahlar\u0131n\u0131 da.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ama \u015furas\u0131 muhakkakt\u0131 ki, b\u00fct\u00fcn bu izahlar, hayat\u0131m\u0131n ilkbahar\u0131nda&#8211;ve elbette sonras\u0131nda&#8211;beni hayata kar\u015f\u0131 dikkatli, rikkatli ve duyarl\u0131 k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Her bir canl\u0131n\u0131n hayat\u0131yla b\u00fct\u00fcn bir k\u00e2inat\u0131n Saniini b\u00fct\u00fcn isimleriyle tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrad\u0131\u011f\u0131m \u00f6l\u00e7\u00fcde, bir dal\u0131 laf olsun diye k\u0131r\u0131p atamaz, bir yapra\u011f\u0131n keyfice kopar\u0131lmas\u0131na raz\u0131 olamaz, bir sine\u011fi durduk yerde \u00f6ld\u00fcremez hale gelmi\u015ftim.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bind\u00f6rt y\u00fcz y\u0131ll\u0131k bir g\u00fczelim birikimin meyvesi olan b\u00fct\u00fcn bu izahlar, bende, senelerdir r\u00fcyas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm, ama hen\u00fcz yazamad\u0131\u011f\u0131m &#8220;\u0130sl\u00e2m: Hayat Dini&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma ihtiyac\u0131 uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131 bende. Her canl\u0131da k\u00e2inat, her insanda ayr\u0131 bir \u00e2lem bulma imk\u00e2n\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131 zira. &#8220;Bir insan\u0131 \u00f6ld\u00fcren insanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f gibidir&#8221; \u00e2yetindeki derin anlam\u0131 bir derece anlam\u0131\u015ft\u0131m hem de. \u00d6ld\u00fcremezsin; \u00f6ld\u00fcrmeyeceksin. \u00d6ld\u00fcr\u00fcrsen, \u00e2lemi \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f olursun. Zira, her insan, hayat\u0131 ve \u015fuuruyla, \u00e2lemler Rabbinin b\u00fct\u00fcn k\u00e2inatta tecelli eden isimlerini tek ba\u015f\u0131na &#8216;g\u00f6r\u00fcr ve g\u00f6sterir, bilir ve bildirir, tan\u0131r ve tan\u0131t\u0131r bir donan\u0131mdad\u0131r.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Sonra, seneler sonra, b\u00fct\u00fcn bu bilgi ve bulgular\u0131m\u0131 per\u00e7inleyen bir imk\u00e2n daha edinmi\u015ftim Allah&#8217;a \u015f\u00fck\u00fcr. Rabb-\u0131 Rah\u00eem beni Res\u00fblullah&#8217;\u0131n (a.s.m.) hayat\u0131na dair onlarca cilt kitab\u0131 defaatle okumakla nimetlendirdi\u011finde, \u00fcstad\u0131m\u0131n bana da kabiliyetim nisbetinde akseden &#8216;hayat&#8217;a dair bu duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n &#8216;hayat peygamberi&#8217;yle irtibat\u0131n\u0131 da kurmu\u015f haldeydim art\u0131k.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">K\u00e2inat, hayat, Kur&#8217;\u00e2n, Peygamber, Risale ve f\u0131tratla verilen bu kadar &#8216;hayat&#8217; dersinden sonra, k\u00e2inat i\u00e7inde hayata ve hayatl\u0131lar i\u00e7inde insana k\u0131yanlardan olamazd\u0131m art\u0131k. K\u0131yanlara taraftar da olamazd\u0131m.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Hayata dair bu tefekk\u00fcr\u00fcn ad\u0131m ad\u0131m in\u015fa edildi\u011fi gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda, hayata dair bu d\u00fc\u015f\u00fcnce in\u015fas\u0131n\u0131 ters taraftan destekleyen okumalar\u0131m da oldu. \u00c7o\u011fu, &#8216;sava\u015f&#8217;a dair kitaplar, filmler, \u015fark\u0131lar idi bunlar. Bunlar i\u00e7inde benim i\u00e7in belki en \u00f6nde geleni ise, &#8220;Sava\u015f\u0131n \u00c7ocuklar\u0131&#8221; adl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmayd\u0131. \u00dcslup hocalar\u0131mdan birinin, Roger Rosenblatt&#8217;\u0131n kaleme aktard\u0131\u011f\u0131; 80&#8217;li y\u0131llarda, o s\u0131ralar sava\u015f hali ya\u015fayan Filistin, \u0130rlanda, Kambo\u00e7ya, L\u00fcbnan gibi baz\u0131 b\u00f6lgelere gidip sava\u015f\u0131 &#8216;\u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131&#8217; ile ve &#8216;\u00e7ocuklar\u0131n g\u00f6z\u00fc&#8217;yle de\u011ferlendiren bu \u00e7al\u0131\u015fma, ya\u015fanan sava\u015flar\u0131n f\u0131trata ne kadar ters oldu\u011funun belgesiydi \u00e2deta. Ama, &#8216;belge&#8217; niteli\u011findeki tek kitap da de\u011fildi elbette.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Yine bu d\u00f6nemde, &#8216;ulusal \u00e7\u0131kar,&#8217; &#8216;ulusal gurur&#8217; vesaireyle me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan sava\u015flar\u0131n &#8216;ki\u015fisel&#8217; boyutlar\u0131 \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmemi sa\u011flayan filmler de izlemi\u015ftim. G\u00fcnayd\u0131n Vietnam, bu noktada, h\u00e2l\u00e2 bir \u015faheserdir benim g\u00f6z\u00fcmde. &#8220;Davulun sesi uzaktan ho\u015f gelir&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u00fc, &#8220;Sava\u015f\u0131n sesi uzaktan ho\u015f gelir&#8221; diye de\u011fi\u015ftirmeme imk\u00e2n sa\u011flayan bir \u015faheser. Ama yak\u0131ndan? Ama tam i\u00e7inde? Ama kan, barut, yaral\u0131, bomba, ceset, kopmu\u015f kollar, \u00f6l\u00fcm, delik de\u015fik bedenler g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde; sevdi\u011finin \u00f6l\u00fc bedenine kapan\u0131p a\u011flayanlar, yetimlerin feryad\u0131, annelerin ah\u0131, yaral\u0131lar\u0131n iniltisi, aln\u0131na &#8216;born to kill&#8217; yaftas\u0131 yap\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015f manyaklar\u0131n histerik kahkahalar\u0131 ise kula\u011f\u0131n\u0131z\u0131n dibinde iken?<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bat\u0131da \u00f6zellikle \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve Vietnam \u00fczerinden geli\u015fen sava\u015f-aleyhtarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak zor de\u011fildi esasen; bu, hay\u0131r, bir &#8216;h\u00fcmanist fantazi&#8217; veya &#8216;solcu kumpas\u0131&#8217; filan olamazd\u0131. Kim bunu ne \u015fekilde (sui)istimale kalk\u0131\u015f\u0131rsa kalk\u0131\u015fs\u0131n, f\u0131trat\u0131n dile geli\u015fiydi bu! Tommy gibi bir \u015faheser, i\u015fi \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan al\u0131p getiriyorsa; Pink Floyd&#8217;un, Dire Straits&#8217;in, The Who&#8217;nun, Bob Dylan&#8217;\u0131n, daha nicesinin \u015fark\u0131lar\u0131 \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00fczerinden sava\u015fa ve n\u00fckleer k\u00e2busa l\u00e2net y\u00fckl\u00fc dizeler ta\u015f\u0131yorsa; Roger Waters &#8220;Southhampton R\u0131ht\u0131m\u0131 Duru\u015fmas\u0131&#8221;nda babas\u0131 sava\u015fta \u00f6lm\u00fc\u015f bir \u0130ngiliz \u00e7ocu\u011fun&#8211;belki de kendisinin veya bir arkada\u015f\u0131n\u0131n&#8211;Southampton r\u0131ht\u0131m\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hazin ve sorgulay\u0131c\u0131 ruh halini dizelere d\u00f6k\u00fcyorsa, bo\u015funa de\u011fildi bu. Tam da 80&#8217;li y\u0131llarda ya\u015fanan Falkland sava\u015f\u0131na dair, &#8220;S\u00f6yle bize ger\u00e7e\u011fi? S\u00f6yle, neden?&#8221; diye hayk\u0131ran &#8220;What Have We Done Maggie?&#8221; \u015fark\u0131s\u0131 bo\u015funa de\u011fildi. The Wall ise, her\u015feyin tuzu biberiydi. Bu filmin bir\u00e7ok sahnesini, \u00f6zellikle de bir \u015fekilde sava\u015fa g\u00f6t\u00fcr\u00fclen gen\u00e7lerin kanlar\u0131n\u0131n nas\u0131l heder edildi\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren, akan b\u00fct\u00fcn kanlar\u0131n birikerek bir kanalizasyon dehlizine d\u00f6k\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc sahnesini unutamazd\u0131m.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Hay\u0131r, \u00e7ocuk ya\u015ftan itibaren duydu\u011fumuz \u015fekilde, ucuz &#8216;solcu fantazileri&#8217; de\u011fildi bunlar. Bu sava\u015f-kar\u015f\u0131t\u0131 duru\u015fu, ge\u00e7mi\u015fte \u0130sl\u00e2m ad\u0131na giri\u015filmi\u015f sava\u015flar\u0131n da bu kar\u015f\u0131t duru\u015ftan zarar g\u00f6rece\u011fi endi\u015fesiyle, hele &#8216;\u015fanl\u0131 sava\u015fl\u0131 mazi&#8217; gibi bir sunumun etkisiyle y\u00fczgeri edemezdim. Zira, bana &#8216;hayat&#8217; dersini veren sevgili \u00fcstad\u0131m\u0131n da y\u00fczgeri etmedi\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcn cesareti vard\u0131 \u00fczerimde. Yoksa, onu g\u00f6rmesem, korkard\u0131m ihtimal ki. Korkard\u0131m; bu sava\u015f-kar\u015f\u0131t\u0131 duru\u015fu anlama \u00e7abam\u0131n p\u0131s\u0131r\u0131kl\u0131k, s\u00fcnepelik, pasiflik, teslimiyet vesaire diye \u00e7abucak \u00fcst\u00fcn\u00fcn \u00e7izilece\u011finden. Ama, f\u0131trat\u0131mda kar\u015f\u0131l\u0131k bulan bu duru\u015fu \u00e7ok \u00f6nceden ortaya koyan Risale m\u00fcellifinin &#8216;Eski Said&#8217; olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n Rus cephesinde \u00f6l\u00fcmle burun buruna bir hayat\u0131 vard\u0131. Onun, p\u0131s\u0131r\u0131kl\u0131kla su\u00e7lanmas\u0131n\u0131 kesinkes imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan y\u00fczlerce hadise vard\u0131 hayat tarih\u00e7esinde. Ama o cesur, kahraman, korkusuz, m\u00fccahit insan de\u011fil miydi \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp de, &#8216;umum\u00ee harpten gelen istibdadat-\u0131 askeriye ve dal\u00e2letten \u00e7\u0131kan merhametsizlik&#8217; y\u00fcz\u00fcnden \u00e7\u0131kan son derece m\u00fcthi\u015f bir zul\u00fcm ve zorbal\u0131ktan s\u00f6z eden? O de\u011fil miydi bu sava\u015f\u0131n zalim taraflar\u0131ndan hi\u00e7birine kalben meyletmemek i\u00e7in sava\u015f haberlerine kulak kapad\u0131\u011f\u0131 halde sava\u015f\u0131n mazlumlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen; &#8220;Onlar i\u00e7in vech-i rahmet var m\u0131d\u0131r; varsa nedir bu?&#8221; gibi sorular\u0131n izini s\u00fcren? O de\u011fil miydi, &#8216;insan\u0131n bir k\u0131s\u0131m sun&#8217;\u00ee ku\u015flar\u0131n\u0131n bir bomba yumurtas\u0131 ile bir k\u00f6y\u00fc harap edip bin adam\u0131 mahvedi\u015fi&#8217;nden s\u00f6z edip; ayn\u0131 mektubunda bombalar\u0131 hem \u00e7evreyi, hem insan\u0131 merhametsizce mahveden &#8216;cehennem\u00ee zakkum yumurtalar\u0131&#8217;na benzeten? Yine o de\u011fil miydi, sava\u015f y\u0131llar\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir Kadir Gecesinde &#8216;kalbe ihtar edilen bir mes&#8217;ele-i m\u00fchimme&#8217; yaz\u0131p, &#8216;bu son harb-i umum\u00eenin e\u015fedd-i zul\u00fcm ve e\u015fedd-i istibdad\u0131 ile ve mehrametsiz tahribat\u0131 ile ve bir tek d\u00fc\u015fman\u0131n y\u00fcz\u00fcnden y\u00fczer masumu peri\u015fan etmesiyle&#8230;&#8217; ortaya \u00e7\u0131kan yeni durumu de\u011ferlendiren? O de\u011fil miydi sava\u015f\u0131n \u00e7irkin y\u00fcz\u00fcn\u00fcn f\u0131tratlar\u0131 nas\u0131l uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, nas\u0131l insanlar\u0131n hakik\u00ee adaleti ve saadete arar duruma geldi\u011fini, bu uyanan f\u0131tratlar\u0131n iman\u0131n ve Kur&#8217;\u00e2n&#8217;\u0131n hakikatlerini aramas\u0131 ve bulmas\u0131 gibi bir imk\u00e2n\u0131n do\u011fuyor oldu\u011funu s\u00f6yleyen?<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Oysa, bu sesi pek duyan olmad\u0131 aram\u0131zda. Duydu kimileri ger\u00e7i; ama sanki biraz uzaktan geliyor gibiydi, sanki araya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n s\u00f6zleri kar\u0131\u015f\u0131yor gibiydi; sanki sesin gelip gitti\u011fi bir radyodan bu s\u00f6zleri duyup aray\u0131 da kendince tamamlamaya \u00e7al\u0131\u015fan ve s\u00f6ylenen s\u00f6z\u00fc bu y\u00fczden bir hayli yanl\u0131\u015f anlayan insanlar gibiydik.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Hayat\u0131 kahramanl\u0131k, cesaret ve feragat \u00f6rne\u011fi olabilmi\u015f bu insan\u0131n, iman\u0131ndan gelen \u015fefkat, adalet, hak gibi duyarl\u0131l\u0131klar ile ortaya koydu\u011fu ve yine iman\u0131n bir yans\u0131mas\u0131 olarak feraset y\u00fckl\u00fc b\u00fct\u00fcn bu tahlillerini anlamad\u0131k anlayamad\u0131k, o y\u00fczden anlatamad\u0131k; ve yine o y\u00fczden, ba\u015fkaca m\u00fc&#8217;minler de anlamad\u0131lar, anlayamad\u0131lar; o y\u00fczden, onlar da anlatamad\u0131lar.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Onun yerine, &#8216;ge\u00e7mi\u015f g\u00fczel g\u00fcnler&#8217;in hayaliyle ya\u015famay\u0131 ye\u011fledi \u00e7o\u011fumuz. Bir g\u00fcn beyaz atl\u0131 bir kahraman\u0131n gelip bize eski g\u00fczel g\u00fcnleri getirece\u011fi hayalini kurduk; o hayal ile, kimimiz Malko\u00e7o\u011flu, kimimiz Sunguro\u011flu olduk. Ama bir atom bombas\u0131yla bir anda koca bir \u015fehre deh\u015fetli bir \u00f6l\u00fcm\u00fcn ya\u011fd\u0131\u011f\u0131 bir zaman\u0131n m\u00fc&#8217;minleri olmay\u0131 ba\u015faramad\u0131k.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bir &#8216;anakronizm&#8217; ya\u015f\u0131yorduk a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Birileri, bir m\u00fc&#8217;minin iman\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcleri dahilinde savunmas\u0131 asla imk\u00e2ns\u0131z silahlarla &#8216;topyek\u00fcn sava\u015f&#8217;lar y\u00fcr\u00fct\u00fcp askerlerden \u00e7ok sivilleri \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor, her yeni sava\u015fta sivil kayb\u0131 hem oran hem say\u0131 olarak y\u00fckseliyordu. Bizlerin akl\u0131na veya diline ise, bir m\u00fc&#8217;min olarak bu silahlar\u0131n kabul edilemez oldu\u011funu s\u00f6ylemek gelmiyordu nedense. Haydi, b\u0131rakal\u0131m s\u00f6ylemeyi, s\u00f6yleyen bir m\u00fc&#8217;mini adam gibi duymay\u0131 da beceremiyorduk. Zira, bedenimiz bu as\u0131rda, hayalimiz ge\u00e7mi\u015f as\u0131rlardayd\u0131. Bu zaman\u0131n sava\u015flar\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015f zaman\u0131n sava\u015flar\u0131yla k\u0131yaslan\u0131r durumda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda dahi de\u011fildik; ve ihtimal ki, eski g\u00fcnlerde oldu\u011fu gibi &#8216;sava\u015f&#8217;\u0131n bir g\u00fcn bizim lehimize ve bize de l\u00e2z\u0131m olaca\u011f\u0131 umuduyla sava\u015f taraftar\u0131yd\u0131k. O y\u00fczden, az insan pisi pisine \u00f6l\u00fcmler ya\u015famad\u0131 \u015fu y\u00fczy\u0131l\u0131n kimi sava\u015flar\u0131nda. O y\u00fczden \u00e7\u0131kt\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za \u0130sl\u00e2m dendi\u011finde akl\u0131na t\u00fcfek ve bomba gelen veya ak\u0131llara bunu getiren feraset ve merhamet fukaralar\u0131. K\u00f6ro\u011flu kadar basiretli olmay\u0131 dahi ba\u015faramad\u0131 \u015fu zaman\u0131n nice m\u00fc&#8217;mini. &#8220;T\u00fcfek icat oldu, mertlik bozuldu&#8221; derken bir bildi\u011fi vard\u0131 elbette onun. Biz bilemedik, t\u00fcfek icat olunca, mertli\u011fin hakikaten bozuldu\u011funu ve art\u0131k kalle\u015f\u00e7e cinayetler devrinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcnemedik, hele bomba icat olunca, mertli\u011fin zerresinin dahi kalmay\u0131p; onlarca, y\u00fczlerce, binlerce kilometre \u00f6teden at\u0131lan s\u00f6z\u00fcmona &#8216;ak\u0131ll\u0131&#8217; bombalarla y\u00fczlerce, binlerce, hatta&#8211;at\u0131lan atom bombas\u0131 ise&#8211;y\u00fczbinlerce masumun bir anda \u00f6l\u00fcme gidiyor oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Akl\u0131m\u0131z ge\u00e7mi\u015fe kilitliydi \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Oysa, ge\u00e7mi\u015f g\u00fczel g\u00fcnlerin ge\u00e7mi\u015fti. Gelecek g\u00fczel g\u00fcnlerin gelmesi ise, \u015fu zaman\u0131n zalim sava\u015f oyuncaklar\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olamazd\u0131. Gelecek g\u00fczel g\u00fcnler, ne ge\u00e7mi\u015fin k\u0131l\u0131c\u0131, ne bug\u00fcn\u00fcn bombas\u0131yla gelebilirdi \u0130sl\u00e2m topraklar\u0131na ve b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa. Gelmedi zaten. Silah silah\u0131 davet etti, sava\u015flar sava\u015flar\u0131 do\u011furdu ve her yeni sava\u015f eski \u00f6fkeleri oldu\u011fu gibi b\u0131rak\u0131rken yeni \u00f6fkeler de getirdi.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Sonu\u00e7ta, anlams\u0131z bir anakronizm ve izah\u0131 imk\u00e2ns\u0131z bir &#8216;topyek\u00fcn sava\u015f&#8217; mant\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n g\u00fczelli\u011fine a\u00e7 ve a\u00e7\u0131k nice insan\u0131n uzaklara savrulmas\u0131na sebep olduk. Yak\u0131n\u0131m\u0131zda olanlar\u0131n ise \u00f6fke, hiddet ve hatta \u015fiddetle tan\u0131n\u0131r hale geldi\u011fini g\u00f6rd\u00fck zamanla. Evet, birileri kulland\u0131lar bunu; birileri \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131 \u015fiddetle \u00f6zde\u015fle\u015ftirmek i\u00e7in i\u00e7indeki hiddeti dinindeki hikmeti kat kat g\u00f6lgelemi\u015f kimilerimizin s\u00f6zlerini yahut eylemlerini veyahut resimlerini kulland\u0131lar. Ama biz ne kadar anlatabildik \u00f6b\u00fcr t\u00fcrl\u00fcs\u00fcn\u00fc. Ne zaman diyebildik &#8220;Sava\u015fa hay\u0131r!&#8221; diye? Ka\u00e7 ki\u015fiye anlatabildik masumlar\u0131n zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hi\u00e7bir sava\u015fta m\u00fc&#8217;minin i\u015fi olamayaca\u011f\u0131n\u0131.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Yapamad\u0131k; zira, birileri sabr\u0131m\u0131z\u0131 s\u0131n\u0131yordu. Birileri, \u0130sl\u00e2m \u00e2leminin oras\u0131nda buras\u0131nda yaralar b\u0131rak\u0131p gitmi\u015flerdi vaktiyle s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirdikleri \u0130sl\u00e2m diyarlar\u0131ndan. Onlar yaray\u0131 ka\u015f\u0131yorlard\u0131 evet, domuzlu\u011funa yap\u0131yorlard\u0131 bunu; do\u011fru. Ama, itiraf edelim, bizden de yerinde duramayan, sab\u0131rs\u0131zl\u0131k n\u00f6beti i\u00e7inde ka\u015f\u0131nan ve bir il\u00e2h\u00ee emir olarak &#8216;hakk\u0131 ve sabr\u0131 tavsiye edenler&#8217;i &#8216;pasifizm ve teslimiyet&#8217;le su\u00e7lay\u0131p taraftar bulanlar vard\u0131.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Oysa, al\u0131n Ve&#8217;l-asr&#8217;\u0131, uygulay\u0131n \u015fu asra. Ba\u015far\u0131n insanlar h\u00fcsranda iken, &#8216;hakk\u0131 ve sabr\u0131 tavsiye eden&#8217; m\u00fc&#8217;minlerden olmay\u0131. Deyin ki; bu zaman\u0131n sava\u015flar\u0131n\u0131n ne mant\u0131\u011f\u0131, ne silahlar\u0131 mertli\u011fe s\u0131\u011fmaz demeyi. Hayk\u0131r\u0131n bunu; deyin ki, biz bu i\u015fte yokuz! Biz &#8216;topyek\u00fcn sava\u015f&#8217;ta yok, biz &#8216;bomba&#8217;da yokuz, biz &#8216;atom bombas\u0131&#8217;nda hi\u00e7 yokuz. Acaba bunun \u00fczerine \u015fu as\u0131rda oldu\u011fundan daha \u00e7ok bombalar m\u0131 ya\u011fard\u0131 \u00fczerimize? Acaba \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n &#8216;bar\u0131\u015f&#8217; anlam\u0131na geldi\u011fini anlatmak daha m\u0131 zor olurdu o zaman?<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Yoksa, gelecek g\u00fczel g\u00fcnler daha m\u0131 yak\u0131n olurdu bize? Daha az \u00f6l\u00fcm, daha \u00e7ok hayat, daha az ac\u0131, daha fazla saadet, daha az fakirlik, daha fazla zenginlik, daha az sava\u015f, daha fazla bar\u0131\u015f m\u0131 gelirdi \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131na yoksa? Nas\u0131l olurdu sahi?<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">***<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bunlar, sene 2001, aylardan Eyl\u00fcl veya Ekim, g\u00fcnlerden 11 ve 7&#8217;de do\u011fmu\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnceler de\u011fil benim d\u00fcnyama. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ilk kez dile getirdi\u011fim y\u0131llar bir hayli geride kald\u0131 art\u0131k. Ama ilk kez dile getirmeyi denedi\u011fimde de beni saran h\u00fcz\u00fcnd\u00fc, sonraki te\u015febb\u00fcslerimde de. Kiminde &#8216;p\u0131s\u0131r\u0131k&#8217; oldum, \u00f6b\u00fcr\u00fcnde &#8216;solcular\u0131n tesirinde&#8217; say\u0131ld\u0131m, berikinde &#8216;hayalci.&#8217;<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ama ben bunu r\u00fcyamda g\u00f6rm\u00fc\u015f de de\u011fildim, birileri inand\u0131\u011f\u0131 noktada m\u00fccadeleyi b\u0131rakmayan biri olarak tan\u0131rlard\u0131 beni, ve \u015fu veya bu ideolojiden insanlar\u0131n oyununa d\u00fc\u015fmemeye yetecek kadar akl\u0131m ve ferasetim de vard\u0131. Ve, f\u0131trat\u0131n sesini duyabilecek kadar da hassasiyetim.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Olmad\u0131 ama. Benim gibilerin sesi duyulmad\u0131 sava\u015f, silah, g\u00f6steri, kavga, tart\u0131\u015fma sesleri aras\u0131nda. Duymad\u0131lar bizi; ve biz de duyuramad\u0131k.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ve b\u00f6ylece, bar\u0131\u015f dini \u0130sl\u00e2m sava\u015fla, hayat dini \u0130sl\u00e2m \u00f6l\u00fcmle, sabr\u0131 ve merhameti emreden \u0130sl\u00e2m sab\u0131rs\u0131zl\u0131k ve \u00f6fkeyle, hakk\u0131 tavsiye eden \u0130sl\u00e2m \u00fc\u00e7-be\u015f serserinin haks\u0131z eylemleriyle birlikte an\u0131l\u0131r hale geldi. Birileri b\u00f6yle istiyordu belki; ama biz de bu imk\u00e2ndan mahrum b\u0131rakmad\u0131k onlar\u0131. Bir b\u00fcy\u00fck bar\u0131\u015f \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, bir b\u00fcy\u00fck adalet daveti, bir b\u00fcy\u00fck merhamet talebi \u00fcretemedik aram\u0131zdan. Kavga-g\u00fcr\u00fclt\u00fc aras\u0131nda, g\u00fczellikler hep mevzi\u00ee kald\u0131, hep yaln\u0131z ki\u015fisel hayatlarda g\u00f6z\u00fckt\u00fc maalesef.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n; en az \u00fc\u00e7y\u00fcz y\u0131ld\u0131r ezilen, s\u00f6m\u00fcr\u00fclen, \u00f6z yurdunda parya durumuna d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen, hem d\u0131\u015f mihraklar hem i\u00e7teki despotlar y\u00fcz\u00fcnden hayat\u0131 zehir edilen bir milyar\u0131 a\u015fk\u0131n m\u00fcsl\u00fcman\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu halin ortadaki \u00f6fke, hiddet ve \u015fiddetle irtibat\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fcyor de\u011filim. G\u00f6rmem m\u00fcmk\u00fcn de de\u011fil zaten; ayn\u0131 eziyete ben de maruz kald\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in kendi i\u00e7imde de ayn\u0131 depre\u015fmeleri hissediyorum zaman zaman. Ama durun bir dakika: Mekke&#8217;de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 daha beter de\u011fil miydi Hz. Peygamber ve sahabilerinin? G\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde S\u00fcmeyye ve Y\u00e2sir&#8217;in \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc; g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde Res\u00fblullah&#8217;\u0131n \u00fc\u00e7bu\u00e7uk sene ambargoya t\u00e2bi tutulup a\u00e7 kal\u0131p \u00f6lmeye veyahut teslim olmaya zorlanmas\u0131n\u0131 g\u00f6rmemi\u015f miydi onlar?<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Evet, Res\u00fblullah&#8217;\u0131n hayat\u0131nda hepsi \u00fczerinde &#8216;hakkaniyet&#8217; ve &#8216;me\u015fruiyet&#8217; m\u00fchr\u00fc ta\u015f\u0131yan; ve hi\u00e7birinde il\u00e2h\u00ee \u00f6l\u00e7\u00fclerin \u00e7i\u011fnenmedi\u011fi m\u00fcstak\u0131m sava\u015flar da vard\u0131. Ama, dikkat edin, il\u00e2h\u00ee \u00f6l\u00e7\u00fclerin \u00e7i\u011fnenmedi\u011fi sava\u015flar! \u00c7ocuklar\u0131n, kad\u0131nlar\u0131n, ya\u015fl\u0131lar\u0131n, hastalar\u0131n, mabedine kapan\u0131p ibadetle me\u015fgul olan insanlar\u0131n, tarlada i\u015fiyle me\u015fgul olanlar\u0131n.. k\u0131sacas\u0131 sava\u015fanlar\u0131n taraf\u0131nda g\u00f6z\u00fckseler de do\u011frudan sava\u015fan taraf olmayanlar\u0131n canlar\u0131na halel gelmeyen sava\u015flar! Bu konuda, ashab\u0131n\u0131 defaatle uyarm\u0131\u015f de\u011fil miydi o? Haks\u0131z yere cana k\u0131ymaya kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k yasaklar\u0131 yok muydu Kur&#8217;\u00e2n&#8217;\u0131n?<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Gelin g\u00f6r\u00fcn ki, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sava\u015flarda&#8211;yolculuk dahil&#8211;toplam d\u00f6rty\u00fcz k\u00fcsur g\u00fcn\u00fc ge\u00e7en Res\u00fblullah&#8217;\u0131n hayat\u0131n\u0131n geride kalan yirmiiki senesi nas\u0131lsa g\u00f6z\u00fcm\u00fczden ka\u00e7\u0131yordu? Sanki, Res\u00fbl-i Ekrem (a.s.m.) k\u0131l\u0131\u00e7 asla elinden d\u00fc\u015fmemi\u015f halde oradan oraya ko\u015fmu\u015f gibi geliyordu bize. Hem, sanki, bug\u00fcn\u00fcn sava\u015flar\u0131 onun sava\u015flar\u0131 misali asil ve adil sava\u015flar imi\u015f gibi&#8230;<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Hay\u0131r; modern zamanlar\u0131n en i\u011fren\u00e7 bu\u015fuludur &#8216;topyek\u00fcn sava\u015f.&#8217; En i\u011fren\u00e7 \u00e2letler ise, topyek\u00fcn sava\u015f\u0131n \u00e2letleri. Biz bu sava\u015f oyununda yokuz. Biz bu sava\u015f oyununda olamay\u0131z. Bizler m\u00fc&#8217;minleriz; bu sava\u015flar ne adalet \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcze uyuyor bizim, ne imandan gelen \u015fefkat ve muhabbete, ne de bize O&#8217;nu en g\u00fczel \u015fekilde bildiren hayata olan h\u00fcrmetimize.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">O y\u00fczden, uzun s\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131, sava\u015fa hay\u0131r! Topyek\u00fcn sava\u015fa topyek\u00fcn hay\u0131r!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>06.01.2004 YA\u015e ONBE\u015e, y\u0131l yetmi\u015fdokuz, ay Haziran&#8217;d\u0131. Hayat\u0131n\u0131n bahar\u0131nda bir insan\u0131n hayat\u0131n\u0131n sonbahar\u0131nda bir insanla yirmid\u00f6rt saat birarada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir Haziran. Anneannem ve ben, ovaya g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015ft\u00fck. O bir ay boyu, usta bir senaristin duygu y\u00fckl\u00fc, hayat dolu bir film \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak olaylar ve diyaloglar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131 aram\u0131zda. O bir ay, \u00e7ocukluktan gen\u00e7li\u011fe tam anlam\u0131yla ge\u00e7i\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[121],"tags":[],"ppma_author":[132],"class_list":["post-83628","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-okumalar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Sava\u015fa Hay\u0131r! - Karakalem<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sava\u015fa Hay\u0131r! - Karakalem\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"06.01.2004 YA\u015e ONBE\u015e, y\u0131l yetmi\u015fdokuz, ay Haziran&#8217;d\u0131. Hayat\u0131n\u0131n bahar\u0131nda bir insan\u0131n hayat\u0131n\u0131n sonbahar\u0131nda bir insanla yirmid\u00f6rt saat birarada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir Haziran. Anneannem ve ben, ovaya g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015ft\u00fck. O bir ay boyu, usta bir senaristin duygu y\u00fckl\u00fc, hayat dolu bir film \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak olaylar ve diyaloglar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131 aram\u0131zda. O bir ay, \u00e7ocukluktan gen\u00e7li\u011fe tam anlam\u0131yla ge\u00e7i\u015f [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Karakalem\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-02-24T16:05:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-15T15:34:20+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Metin Karaba\u015fo\u011flu\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Metin Karaba\u015fo\u011flu\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/\"},\"author\":{\"name\":\"Metin Karaba\u015fo\u011flu\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/6fa47e9d6499c4fb9c02469952fa3504\"},\"headline\":\"Sava\u015fa Hay\u0131r!\",\"datePublished\":\"2025-02-24T16:05:05+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-15T15:34:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/\"},\"wordCount\":4709,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Okumalar\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/\",\"name\":\"Sava\u015fa Hay\u0131r! - Karakalem\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-02-24T16:05:05+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-15T15:34:20+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sava\u015fa Hay\u0131r!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/\",\"name\":\"Karakalem\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization\",\"name\":\"Karakalem\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png\",\"width\":214,\"height\":62,\"caption\":\"Karakalem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/6fa47e9d6499c4fb9c02469952fa3504\",\"name\":\"Metin Karaba\u015fo\u011flu\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/image\/42ab42cec9fd60c80caaff138e0c6594\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png\",\"caption\":\"Metin Karaba\u015fo\u011flu\"},\"description\":\"1964 y\u0131l\u0131nda \u0130zmir\u2019in Tire il\u00e7esinde do\u011fdu. Yaz\u0131 hayat\u0131, ilkokuldan \u00f6nce ba\u015flad\u0131. Ablas\u0131na bakarak yazmay\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra yazd\u0131\u011f\u0131 ilk yaz\u0131s\u0131, ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla birlikte sadece iki c\u00fcmleden ibaretti: \u201cAllah kimleri sever? Allah do\u011fru yolda gidenleri sever, e\u011fri yolda gidenleri sevmez.\u201d (Aradan ge\u00e7en bunca zaman i\u00e7inde yazd\u0131klar\u0131yla, h\u00e2l\u00e2 daha bu iki c\u00fcmlenin a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.)\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/profile\/metin-karabasoglu\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sava\u015fa Hay\u0131r! - Karakalem","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Sava\u015fa Hay\u0131r! - Karakalem","og_description":"06.01.2004 YA\u015e ONBE\u015e, y\u0131l yetmi\u015fdokuz, ay Haziran&#8217;d\u0131. Hayat\u0131n\u0131n bahar\u0131nda bir insan\u0131n hayat\u0131n\u0131n sonbahar\u0131nda bir insanla yirmid\u00f6rt saat birarada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir Haziran. Anneannem ve ben, ovaya g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015ft\u00fck. O bir ay boyu, usta bir senaristin duygu y\u00fckl\u00fc, hayat dolu bir film \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak olaylar ve diyaloglar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131 aram\u0131zda. O bir ay, \u00e7ocukluktan gen\u00e7li\u011fe tam anlam\u0131yla ge\u00e7i\u015f [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/","og_site_name":"Karakalem","article_published_time":"2025-02-24T16:05:05+00:00","article_modified_time":"2025-03-15T15:34:20+00:00","author":"Metin Karaba\u015fo\u011flu","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Metin Karaba\u015fo\u011flu","Tahmini okuma s\u00fcresi":"20 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/"},"author":{"name":"Metin Karaba\u015fo\u011flu","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/6fa47e9d6499c4fb9c02469952fa3504"},"headline":"Sava\u015fa Hay\u0131r!","datePublished":"2025-02-24T16:05:05+00:00","dateModified":"2025-03-15T15:34:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/"},"wordCount":4709,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization"},"articleSection":["Okumalar"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/","name":"Sava\u015fa Hay\u0131r! - Karakalem","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website"},"datePublished":"2025-02-24T16:05:05+00:00","dateModified":"2025-03-15T15:34:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/savasa-hayir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sava\u015fa Hay\u0131r!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/","name":"Karakalem","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization","name":"Karakalem","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png","contentUrl":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png","width":214,"height":62,"caption":"Karakalem"},"image":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/6fa47e9d6499c4fb9c02469952fa3504","name":"Metin Karaba\u015fo\u011flu","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/image\/42ab42cec9fd60c80caaff138e0c6594","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png","contentUrl":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png","caption":"Metin Karaba\u015fo\u011flu"},"description":"1964 y\u0131l\u0131nda \u0130zmir\u2019in Tire il\u00e7esinde do\u011fdu. Yaz\u0131 hayat\u0131, ilkokuldan \u00f6nce ba\u015flad\u0131. Ablas\u0131na bakarak yazmay\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra yazd\u0131\u011f\u0131 ilk yaz\u0131s\u0131, ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla birlikte sadece iki c\u00fcmleden ibaretti: \u201cAllah kimleri sever? Allah do\u011fru yolda gidenleri sever, e\u011fri yolda gidenleri sevmez.\u201d (Aradan ge\u00e7en bunca zaman i\u00e7inde yazd\u0131klar\u0131yla, h\u00e2l\u00e2 daha bu iki c\u00fcmlenin a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.)","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/profile\/metin-karabasoglu\/"}]}},"lang":"tr","translations":{"tr":83628},"authors":[{"term_id":132,"user_id":2,"is_guest":0,"slug":"metin-karabasoglu","display_name":"Metin Karaba\u015fo\u011flu","avatar_url":{"url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png","url2x":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png"},"author_category":"","first_name":"Metin","last_name":"Karaba\u015fo\u011flu","user_url":"","job_title":"","description":"1964 y\u0131l\u0131nda \u0130zmir\u2019in Tire il\u00e7esinde do\u011fdu. Yaz\u0131 hayat\u0131, ilkokuldan \u00f6nce ba\u015flad\u0131. Ablas\u0131na bakarak yazmay\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra yazd\u0131\u011f\u0131 ilk yaz\u0131s\u0131, ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla birlikte sadece iki c\u00fcmleden ibaretti: \u201cAllah kimleri sever? Allah do\u011fru yolda gidenleri sever, e\u011fri yolda gidenleri sevmez.\u201d (Aradan ge\u00e7en bunca zaman i\u00e7inde yazd\u0131klar\u0131yla, h\u00e2l\u00e2 daha bu iki c\u00fcmlenin a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.)"}],"pll_sync_post":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83628","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83628"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83628\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89097,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83628\/revisions\/89097"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83628"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83628"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83628"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=83628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}