17.01.2004<\/p>\n
Ontoloji, en k\u0131sa ifadeyle, \u2018varl\u0131kbilim\u2019 anlam\u0131na geliyor; ve bir ki\u015finin, bir ak\u0131m\u0131n, bir hareketin varolu\u015fu nas\u0131l anlamland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sorusunun cevab\u0131, i\u015fte onun \u2018ontoloji\u2019sini ele veriyor.<\/p>\n
Bu kelimeyi burada kullan\u0131yorum; \u00e7\u00fcnk\u00fc, bug\u00fcn \u015fu toplumun insanlar\u0131n\u0131n, bu arada ehl-i dinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zaaf\u0131 tam da bu noktada g\u00f6r\u00fcyorum. Ortada var olan bir y\u0131\u011f\u0131n \u00e7eli\u015fki; bir insan\u0131n iki s\u00f6z\u00fcn\u00fcn veya iki davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n birbirini tutmamas\u0131 yahut s\u00f6z\u00fcyle davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n birbirini tutmamas\u0131, b\u00fct\u00fcn bunlar temelde bir \u2018ontolojik\u2019 zaaftan kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n
Biraz daha a\u00e7\u0131k konu\u015fmak gerekirse, \u015fu toplumda\u00f3ehl-i din dahil\u00f3insanlar inan\u0131yorlar. Ama bu inan\u00e7lar\u0131, e\u015fyay\u0131 ve olaylar\u0131 anlamland\u0131rma; ak\u0131p giden k\u00e2inat kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fct\u00fcn bu olu\u015flar\u0131n ne anlama geldi\u011fini, kendisinin kim oldu\u011funu, neden burada oldu\u011funu sorma ve sorgulama akabinde gelmi\u015f bulunmuyor. Deyim yerindeyse, bir\u00e7ok insan\u0131n inan\u00e7 tercihi, \u2018ontolojik\u2019 bir tercih olmaktan ziyade, \u2018genetik\u2019 veya \u2018co\u011fraf\u00ee\u2019 bir tercih mesabesinde kal\u0131yor. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, \u015fu topraklarda, m\u00fcsl\u00fcman bir ge\u00e7mi\u015ften geldi\u011fi ve m\u00fcsl\u00fcman bir co\u011frafyada b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in m\u00fcsl\u00fcman olan; ama s\u00f6z\u00fcmona Finlandiya\u2019da do\u011fup b\u00fcy\u00fcyen bir Finli olsayd\u0131 H\u0131ristiyan, Japonya\u2019da do\u011fup b\u00fcy\u00fcyen biri olsayd\u0131 \u015eintoist, Tibet\u2019te do\u011fup b\u00fcy\u00fcseydi Budist olaca\u011f\u0131 kuvvetle muhtemel az\u0131msanmayacak say\u0131da insan var.<\/p>\n
A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 niceleri var ki, din olarak \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 tercihleri, varolu\u015fu anlama ve anlamland\u0131rma y\u00f6n\u00fcnde ciddi bir \u00e7aba ve aray\u0131\u015fa dayanm\u0131yor. A\u00e7\u0131k deyi\u015fle, tahkik sonucu de\u011fil; takliden inan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Durum b\u00f6yle olunca, hafiften esen r\u00fczg\u00e2rlar bile dengeleri sarsabiliyor. \u00c7ok s\u0131radan fitneler dahi imanlar\u0131 zaafa u\u011fratabiliyor.<\/p>\n
Sahabilerin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya kar\u015f\u0131s\u0131nda sars\u0131lmayan imanlar\u0131 ile; bug\u00fcn \u00fc\u00e7 kuru\u015fluk bir d\u00fcnyev\u00ee menfaat, d\u00f6rt g\u00fcnl\u00fck bir d\u00fcnyev\u00ee zahmet y\u00fcz\u00fcnden \u00f6l\u00e7\u00fcleri a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131lan taklid\u00ee imanlardaki fark, esasen bu noktadan kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n
Sahabiler, m\u00fc\u2019min olman\u0131n hor g\u00f6r\u00fclmek, i\u015fkence g\u00f6rmek, hicret etmek, mal\u0131 ve evlad\u0131 ile s\u0131nanmak, hatta hayat\u0131n\u0131 ortaya koymak gibi muazzam bedeller gerektirdi\u011fi bir vasatta m\u00fc\u2019min oldular. \u0130man etmek avucunda kor ta\u015f\u0131mak gibi bir\u015feydi; ama \u015fu d\u00fcnyan\u0131n imtihan yeri oldu\u011fu, insan\u0131n burada ba\u015f\u0131bo\u015f olmad\u0131\u011f\u0131, bir maksatla buraya g\u00f6nderildi\u011fi, bu muntazam k\u00e2inat\u0131 ve de insan\u0131 yaratan bir Rabbin var oldu\u011fu, onun insan\u0131 bu d\u00fcnyada Kendi esm\u00e2s\u0131na \u015fahit ve n\u00e2z\u0131r olsun diye yaratt\u0131\u011f\u0131, \u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00f6tesinde bizi ebed\u00ee cennet veya cehennemlerin bekledi\u011fi, bu d\u00fcnyada Allah\u2019\u0131n bu d\u00fcnyay\u0131 varedi\u015f amac\u0131na uygun ya\u015faman\u0131n ise vahye ve resule t\u00e2biiyete bakt\u0131\u011f\u0131.. gibi \u2018ontolojik\u2019 hakikatlar ak\u0131l ve kalblerinde \u00f6ylesine kar\u015f\u0131l\u0131k bulmu\u015ftu ki, avu\u00e7lar\u0131nda kor ta\u015f\u0131may\u0131 kalblerinde \u015firk ve yalan ta\u015f\u0131maya tercih ettiler. \u0130manla \u00f6lmek, k\u00fcf\u00fcrle ya\u015famaktan; Resul-i Ekrem\u2019in (a.s.m.) s\u00fcnneti u\u011fruna al\u0131\u015fkanl\u0131k ve tiryakili\u011fini terketmek, nefsinin veya kavminin s\u00fcnnetine kap\u0131l\u0131p kalmaktan kesinlikle daha tutarl\u0131, daha anlaml\u0131, daha hakikatl\u0131 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n
Bug\u00fcn Rabb-\u0131 Rah\u00eem \u00f6yle dedi\u011fi halde birileri “Peki biz de b\u00f6yle yapsak olmaz m\u0131?” diye soruyorsa; Resul-i Ekrem \u00f6yle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 halde birileri “Peki ben de b\u00f6yle ya\u015fasam ne olur?” diye soruyorsa; ve b\u00fct\u00fcn bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hallerinde bir \u00e7eli\u015fki, sa\u00e7mal\u0131k ve tutars\u0131zl\u0131k g\u00f6rm\u00fcyorsa, sebebi \u2018ontoloji\u2019nin ya hi\u00e7 kurulmam\u0131\u015f olmas\u0131 yahut yar\u0131m yamalak ve bozuk kurulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu bak\u0131mdan, Said Nurs\u00ee, nice y\u0131llar \u00f6nce “M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n iman\u0131n\u0131 kurtarmak”tan s\u00f6z eden; ve yazd\u0131\u011f\u0131 Risaleler i\u00e7in “Mevcut imandan istifade cihetine gitmiyor” diyen bir insan olarak, bana m\u00fcthi\u015f bir feraset, dikkat ve basiret \u00f6rne\u011fi olarak g\u00f6z\u00fckmektedir.<\/p>\n
Bug\u00fcn ortada olan \u00e7er-\u00e7\u00f6p kalb g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc incitiyorsa, bu \u00e7er-\u00e7\u00f6pten kurtulman\u0131n yolu, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n belirledi\u011fi g\u00fcndemlerin izinde gitmemek ve etkisinde kalmamakt\u0131r. Bug\u00fcn birileri faizli m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131ktan T\u00fcrk\u00e7e namaza, ibadette kad\u0131n-erkek ihtilat\u0131ndan namaz vakitlerini ve rekatlar\u0131n\u0131 indirmeye uzanan bir dizi konuda ortal\u0131\u011f\u0131 buland\u0131r\u0131yorsa, bu bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 d\u00fczeltmenin yolu konunun \u2018f\u0131kh\u00ee\u2019 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 yapmak de\u011fildir. F\u0131kh\u0131n \u0130mam-\u0131 Azam\u2019\u0131, ilk \u00f6nce \u2018F\u0131kh-\u0131 Ekber\u2019 olan iman hakikatlerini yazarak yola koyulmu\u015ftur. F\u0131kh-\u0131 ekberi olmayan\u0131n veya bozuk olan\u0131n, f\u0131kh\u0131n \u00f6teki k\u0131sm\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc tevile kalk\u0131\u015fmas\u0131 pek\u00e2l\u00e2 olas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm istiyorsak, d\u00f6n\u00fck ontolojilerimizi sa\u011flam kural\u0131m. D\u00fcnya kar\u015f\u0131lar\u0131nda iken dimdik ayakta duran sahabilerin; fitne d\u00f6nemlerinde ak\u0131nt\u0131ya kap\u0131lmak bir yana, \u0130mam-\u0131 Gazal\u00ee veya \u0130mam-\u0131 Rabban\u00ee misali, ak\u0131nt\u0131y\u0131 tersine \u00e7eviren selef-i salih\u00eenin; nice alimlerin sap\u0131r sap\u0131r d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve “\u00c7ok \u00e2limler S\u00fcfyan\u2019a t\u00e2bi olacak” nebev\u00ee haberine m\u00e2sadak oldu\u011fu bir ortamda sapmadan ve yalpalamadan dimdik duran Said Nurs\u00ee\u2019nin \u00f6rne\u011finde g\u00f6r\u00fclenin temelinde tahkik\u00ee bir iman ve sa\u011flam bir ontoloji oldu\u011funu bilelim. Ve, mevcut imanlardan istifade cihetine giderek otuz y\u0131l sonra ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yere d\u00f6nenler olmay\u0131p, i\u015fe s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayal\u0131m.<\/p>\n
\u0130nan\u0131n, as\u0131l k\u0131sa olan yol, i\u015fte bu uzun yoldur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
17.01.2004 Ontoloji, en k\u0131sa ifadeyle, \u2018varl\u0131kbilim\u2019 anlam\u0131na geliyor; ve bir ki\u015finin, bir ak\u0131m\u0131n, bir hareketin varolu\u015fu nas\u0131l anlamland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sorusunun cevab\u0131, i\u015fte onun \u2018ontoloji\u2019sini ele veriyor. Bu kelimeyi burada kullan\u0131yorum; \u00e7\u00fcnk\u00fc, bug\u00fcn \u015fu toplumun insanlar\u0131n\u0131n, bu arada ehl-i dinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zaaf\u0131 tam da bu noktada g\u00f6r\u00fcyorum. Ortada var olan bir y\u0131\u011f\u0131n \u00e7eli\u015fki; bir insan\u0131n iki s\u00f6z\u00fcn\u00fcn […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[121],"tags":[],"ppma_author":[132],"class_list":["post-83624","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-okumalar"],"yoast_head":"\n