14.07.2004<\/p>\n
III. SA\u0130D NURS\u00ce\u2019DEN SONRA: \u0130\u00c7ERDEN B\u0130R BAKI\u015e
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
A. SA\u0130D NURS\u00ce SONRASININ KISA B\u0130R TAR\u0130H\u00c7ES\u0130
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
i. 60\u2019l\u0131 Y\u0131llar: Konsolidasyon Meselesi
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee 23 Mart 1960\u2019ta vefat etti\u011finde geride be\u015fbin sayfay\u0131 a\u015fan bir k\u00fclliyat ve bu k\u00fclliyat ekseninde \u015fekillenmi\u015f bir olu\u015fum b\u0131rakm\u0131\u015f; ancak, bir \u2018halef\u2019 b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131. Bu durum, Said Nurs\u00ee\u2019nin \u2018zamans\u0131z\u2019 \u00f6l\u00fcm\u00fc gibi bir keyfiyetten de\u011fil, ki\u015fiyi de\u011fil metni \u00f6ne \u00e7\u0131karan bir hareketin kurucusu olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yordu. Said Nurs\u00ee, karizmatik ki\u015fili\u011fine ra\u011fmen, ki\u015fisel karizmas\u0131na dayal\u0131 bir hareket kurmaktan\u2014en temel gerek\u00e7elerini \u0130hlas Risalesi\u2019nde a\u00e7\u0131klayarak\u2014\u0131srarla ve \u00f6zellikle ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Nurs\u00ee\u2019nin vefat\u0131n\u0131 takiben, talebeleri, \u00f6ncelikle bu noktada bir s\u0131nanmayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131lar. Bu ki\u015filer, \u00e7okluk ile birlik, bireysellik ile kollektivite, birey ile cemaat aras\u0131ndaki denge noktas\u0131nda da bir s\u0131nanma ya\u015fad\u0131lar. Said Nurs\u00ee\u2019nin vefat\u0131ndan iki ay sonra ger\u00e7ekle\u015fen 27 May\u0131s asker\u00ee darbesi ise, bu s\u0131nanmay\u0131 daha da keskinle\u015ftirdi. <\/p>\n
<\/p>\n
B\u00f6ylesi bir d\u00f6neme\u00e7te hareketin geldi\u011fi ikilem, (a) miras b\u0131rak\u0131lan metnin farkl\u0131 yorumlar\u0131yla gelen bir da\u011f\u0131lma ve atomizasyon, (b) metnin yorumunda otorite kabul edilen bir \u015fah\u0131s etraf\u0131nda toplanma oldu. Hareket, 1960\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n \u00f6zellikle ilk yar\u0131s\u0131nda bu ikilemin bir ucundan di\u011ferine bir sal\u0131n\u0131m ya\u015fad\u0131. Sonu\u00e7, iki ucun da ana k\u00fctleden bir par\u00e7ay\u0131 koparmas\u0131, ancak k\u0131sm\u00ee zayiatlarla birlikte hareketin bir orta noktada karar bulmas\u0131 oldu.<\/p>\n
<\/p>\n
Said Nurs\u00ee\u2019nin vefat\u0131ndan sonra ana k\u00fctlenin da\u011f\u0131lmamay\u0131 da, \u015fah\u0131s-merkezli bir \u00e7izgiye kaymamay\u0131 da \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u015farmas\u0131, Said Nurs\u00ee\u2019nin merkezinde Z\u00fcbeyr G\u00fcnd\u00fczalp\u2019in yer ald\u0131\u011f\u0131 bir grup talebesinin dirayetiyle m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131. 1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda Risale-i Nur hareketi i\u00e7inde en ziyade \u00f6ne \u00e7\u0131kan ki\u015fi olarak G\u00fcnd\u00fczalp, kendisine \u201c\u00dcstad-\u0131 S\u00e2ni\u201dlik izafe edilen H\u00fcsrev Alt\u0131nba\u015fak \u00e7izgisinde g\u00f6r\u00fclen karizmatik alg\u0131lamaya mukabil, (a) metnin otoritesini vurgulayan ve (b) ortak metnin farkl\u0131 yorumlar\u0131na k\u0131sm\u00ee bir a\u00e7\u0131kl\u0131k g\u00f6steren bir tav\u0131rla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu d\u00f6nemde hareketin i\u00e7 b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc muhafaza noktas\u0131nda Z\u00fcbeyr G\u00fcnd\u00fczalp isminin \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131na mukabil, hareketin hari\u00e7te kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u2018me\u015fruiyet\u2019 sorununu a\u015fma noktas\u0131nda da Bekir Berk ismi \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. 1950\u2019li y\u0131llar\u0131n sonunda harekete kat\u0131lan \u00fcnl\u00fc bir avukat olarak Bekir Berk, Risale-i Nur talebeleri hakk\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin her taraf\u0131nda a\u00e7\u0131lan dava say\u0131s\u0131n\u0131n be\u015fy\u00fcz\u00fc a\u015ft\u0131\u011f\u0131; yarg\u0131 kanal\u0131yla gelen bu ku\u015fatman\u0131n yan\u0131s\u0131ra \u0130n\u00f6n\u00fc \u00f6nderli\u011findeki CHP\u2019nin, asker-sivil b\u00fcrokrasinin, medyan\u0131n ve akademik c\u00e2mian\u0131n Risale-i Nur hareketini bir sald\u0131r\u0131 hedefi olarak se\u00e7ti\u011fi 1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir isimdir. <\/p>\n
<\/p>\n
1950\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda Milliyet\u00e7iler Derne\u011fi\u2019ni kuran bir isim olarak Bekir Berk\u2019in, Risale-i Nur hareketinin 1960\u2019lar boyunca maruz kald\u0131\u011f\u0131 devlet bask\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen milliyet\u00e7i-muhafazak\u00e2r s\u00f6ylemin de mimar\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Ne var ki, o y\u0131llar\u0131n \u2018ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015fl\u0131k\u2019 atmosferinde i\u015flevsel ve ara\u00e7sal bak\u0131mdan son derece anlaml\u0131 ve kullan\u0131\u015fl\u0131 olan bu s\u00f6ylem, zaman i\u00e7inde hareket i\u00e7in bir bumeranga d\u00f6n\u00fc\u015fecektir. Harice kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilmi\u015f bir s\u00f6ylemin zaman i\u00e7inde i\u00e7selle\u015ftirilmesi; ya\u015fanan, budur. Yine de, bu s\u00f6ylem kaymas\u0131n\u0131n hareket i\u00e7indeki etkisinin, 1971 y\u0131l\u0131n\u0131 takiben ya\u015fanan geli\u015fmelere k\u0131yasla hafif d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
ii. K\u0131r\u0131lma Noktas\u0131: 70\u2019lerin \u0130lk \u00dc\u00e7 Y\u0131l\u0131
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
70\u2019li y\u0131llar\u0131n ilk \u00fc\u00e7\u00fc, Risale-i Nur hareketi \u00fczerinde tesirini h\u00e2l\u00e2 daha s\u00fcrd\u00fcren geli\u015fmelerin sahnesidir. Bu geli\u015fmelerin en \u00f6nemli ve en belirleyici olanlar\u0131 ise, tarih s\u0131ras\u0131yla, \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir:<\/p>\n
<\/p>\n
Bu d\u00f6rt geli\u015fmenin Risale-i Nur hareketi \u00fczerindeki do\u011frudan ve dolayl\u0131 etkileri ise, \u00fc\u00e7 ayr\u0131 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda \u00f6zetlenebilir: <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
a. Siyasal \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n Y\u00fckseli\u015fi
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Cumhuriyet T\u00fcrkiyesi\u2019nde siyasal \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 temsil eden ilk te\u015febb\u00fcs olarak MNP\u2019nin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131nda, ba\u015fka bir dizi fakt\u00f6r\u00fcn yan\u0131nda, Risale-i Nur hareketinin de rol\u00fcnden s\u00f6z edilebilir. Zira, Z\u00fcbeyr G\u00fcnd\u00fczalp ba\u015fta olmak \u00fczere hareketin bir\u00e7ok \u00f6nemli simas\u0131, Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee\u2019nin kamusal alana dair analizinden hareketle, MNP\u2019nin kar\u015f\u0131s\u0131nda yer alm\u0131\u015flard\u0131r. MNP, di\u011fer cemaat ve olu\u015fumlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra Risale-i Nur hareketinden istifadeyi tasarlam\u0131\u015f; ancak, Risale-i Nur hareketi i\u00e7indeki baz\u0131 bireylerin mevzi\u00ee katk\u0131lar\u0131na mukabil, hareketin genelinden sert bir muhalefet g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu muhalefetin dayand\u0131\u011f\u0131 zemini ise, Said Nurs\u00ee\u2019nin, toplumun kahir ekseriyetinin m\u00fctedeyyin olmad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda din ad\u0131na ortaya \u00e7\u0131kan siyasal olu\u015fumlar\u0131n dinin siyasete \u00e2let edilmesine ve dindarlar\u0131n \u2018az\u0131nl\u0131k\u2019 konumuna itilerek ezilmesine yol a\u00e7aca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc vard\u0131. Said Nurs\u00ee, ayr\u0131ca, b\u00f6ylesi bir olu\u015fumun toplum i\u00e7inde din-eksenli kampla\u015fmay\u0131 besleyerek, toplumun b\u00fct\u00fcn katmanlar\u0131na iman esaslar\u0131n\u0131n tebli\u011fine de mani olacaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyordu. Bu bak\u0131mdan, MSP hareketi, MNP tecr\u00fcbesinin de tesiriyle, \u0130sl\u00e2m\u00ee c\u00e2mia i\u00e7erisinde kendisine ciddi bir alan a\u00e7mak i\u00e7in Risale-i Nur hareketinin ve Risale-i Nur\u2019un g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve etkisini k\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ise, Risale-i Nur hareketini birka\u00e7 a\u00e7\u0131dan etkilemi\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n
Birincisi, nazarlar\u0131 siyas\u00ee alana ve devlet-merkezli bir \u0130sl\u00e2m\u00ee projeye \u00e7ekebilmek i\u00e7in, Risale-i Nur\u2019un \u2018iman\u2019 ve \u2018birey\u2019 \u00fczerindeki vurgusuna ili\u015fmi\u015ftir. Risale-i Nur\u2019u \u2018\u00e7i\u00e7ek-b\u00f6cek muhabbeti\u2019 diyerek tahfife \u00e7al\u0131\u015fan bu tavr\u0131n Risale-i Nur\u2019un kurdu\u011fu sa\u011flam ontolojik zemini y\u0131karken m\u00fc\u2019minleri \u2018ontolojik gecekondu\u2019lara mahkum etti\u011fi ise\u20141997 (28 \u015eubat) tecr\u00fcbesine kadar\u2014g\u00f6r\u00fclememi\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130kincisi, Risale-i Nur hareketinin \u00f6nemli say\u0131da m\u00fcntesibi, MSP hareketinin kendilerine y\u00f6nelik siyaset-eksenli sald\u0131r\u0131lar\u0131na cevap verme sadedinde g\u00fcndelik siyasetle daha yo\u011fun bi\u00e7imde i\u015ftigal ederek bir hayli politize olmu\u015ftur. \u2018Siyasete girmeme\u2019yi savunmak u\u011fruna g\u00fcndelik siyas\u00ee olaylarla i\u015ftigal eder hale gelme gibi bir paradoks sergilenmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda, Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n mektuplar\u0131na ve 1950 sonras\u0131 hayat\u0131na dayand\u0131rd\u0131klar\u0131 kendi siyasal duru\u015flar\u0131n\u0131 izah sadedinde, MSP\u2019nin Necmeddin Erbakan fig\u00fcr\u00fcne \u00f6zde\u015f bir S\u00fcleyman Demirel fig\u00fcr\u00fc \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015farak, ciddi bir pozisyon hatas\u0131 sergilemi\u015flerdir. Ayr\u0131ca, tav\u0131rlar\u0131n\u0131 izah i\u00e7in, mesel\u00e2 \u2018kitle partisi\u2019 olma gibi, Risale-i Nur\u2019da yer almayan kriterler geli\u015ftirmi\u015flerdir. B\u00fct\u00fcn bu hususlar, sonraki y\u0131llarda Risale-i Nur hareketi i\u00e7inde ya\u015fanan bir dizi baz\u0131 ayr\u0131\u015fman\u0131n kataliz\u00f6r\u00fc olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Ayr\u0131ca, siyasal \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n m\u00fcntesiplerince, dindarlar nezdindeki tesirini k\u0131rmak \u00fczere Risale-i Nur hareketine kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen \u2018pasifizm\u2019 ve \u2018rejime teslimiyet\u2019 etiketi, bu yaftadan masun kalmak isteyen baz\u0131 Nurcu gruplar\u0131n, \u00f6zellikle K\u00fcrd\u00ee e\u011filim ta\u015f\u0131yan baz\u0131 gruplar\u0131n Risale-i Nur\u2019a ra\u011fmen siyasal \u0130sl\u00e2m\u2019a yak\u0131n ve yatk\u0131n bir dil ve \u00fcsluba kaymas\u0131 sonucunu getirmi\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n
Her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda, ortada a\u00e7\u0131k bir v\u00e2k\u0131a vard\u0131r: Risale-i Nur\u2019un telif edildi\u011fi tarihten 1970\u2019lerin ba\u015f\u0131na kadar T\u00fcrkiye\u2019deki \u0130sl\u00e2m\u00ee olu\u015fumlar i\u00e7inde anaak\u0131m\u0131 temsil eden Risale-i Nur hareketi, 1970\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan MSP\u2019nin dindarlar nezdindeki y\u00fckseli\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131nda gerilemi\u015f, prestij ve otorite kayb\u0131na u\u011fram\u0131\u015f, s\u00f6ylem kaymalar\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f ve bir \u00f6l\u00e7\u00fcde marjinalle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
b. Cemaatin Kurumsalla\u015fmas\u0131
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Said Nurs\u00ee, Risale-i Nur\u2019un en merkez\u00ee risalesi olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve \u2018l\u00e2akal her onbe\u015f g\u00fcnde bir defa okunmal\u0131\u2019 kayd\u0131n\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u0130hlas Risalesi\u2019nde \u201cMesle\u011fimiz \u015feyhlik olsayd\u0131, makam bir olurdu veyahut mahdut makamlar bulunurdu. O makama m\u00fcteaddit istidatlar namzet olurdu. G\u0131ptak\u00e2r\u00e2ne bir hodg\u00e2ml\u0131k olabilirdi. Fakat mesle\u011fimiz uhuvvettir. Karde\u015f karde\u015fe peder olamaz, m\u00fcr\u015fid vaziyetini tak\u0131namaz. Uhuvvetteki makam geni\u015ftir. G\u0131ptak\u00e2r\u00e2ne m\u00fcz\u00e2hameye medar olamaz\u201d der ve \u2018peder\u00e2ne, m\u00fcr\u015fid\u00e2ne meslekler\u2019in ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 riske i\u015faret eder. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu ba\u011flamda, Risale-i Nur\u2019un \u2018m\u00fcteaddit istidatlar\u0131n namzet oldu\u011fu mahdut makamlar\u2019\u0131n bulundu\u011fu olu\u015fum ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131, \u2018g\u0131ptak\u00e2r\u00e2ne bir hodg\u00e2ml\u0131k\u2019 ve \u2018g\u0131ptak\u00e2r\u00e2ne m\u00fcz\u00e2hame\u2019 \u00fcretmesi itibar\u0131yla \u2018s\u0131rr-\u0131 ihlasa m\u00fcnafi\u2019 buldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Ayr\u0131ca, yine \u0130hlas Risalesi\u2019nde, \u2018menfaat-\u0131 maddiye cihetinden gelen rekabetin yava\u015f yava\u015f ihsal\u0131 k\u0131rd\u0131\u011f\u0131\u2019 belirtilmektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu v\u00e2k\u0131aya mukabil, 1971 y\u0131l\u0131nda Risale-i Nur cemaati ad\u0131na bir kurumun olu\u015fturuldu\u011fu veyahut olu\u015fturulmu\u015f olan kuruma zaman i\u00e7inde \u2018cemaati temsil\u2019 rol\u00fcn\u00fcn bi\u00e7ildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. <\/p>\n
<\/p>\n
\u2018Cemaat ad\u0131na kurumsalla\u015fma\u2019n\u0131n, yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131yla \u2018hizmet m\u00fcessesesi\u2019 tesisinin Risale-i Nur hareketi i\u00e7inde bir \u00e7\u0131\u011f\u0131r oldu\u011fu, Risale-i Nur\u2019un bu kabil olu\u015fumlar\u0131n mahzurlar\u0131n\u0131 belirten bahisleri kadar, Said Nurs\u00ee\u2019nin kendi zaman\u0131nda b\u00f6yle bir\u015feye tevess\u00fcl etmeyi\u015finden de anla\u015f\u0131labilir. Ne var ki, \u2018cemaat ad\u0131na\u2019 varoldu\u011fu belirtilen ve kendisine \u2018cemaati temsil\u2019 rol\u00fc atfedilen bir kurum vard\u0131r; ve bu kurumda, i\u015fleyi\u015fi gere\u011fi, \u2018m\u00fcteaddit istidatlar\u0131n namzet oldu\u011fu mahdut makamlar\u2019 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Hareketin 1970\u2019lerden itibaren ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ona yak\u0131n b\u00f6l\u00fcnme hadisesinin bu kurumsalla\u015fma olgusu ile a\u00e7\u0131k bir ilintisi vard\u0131r. Kurumsalla\u015fma ile b\u00f6l\u00fcnme aras\u0131ndaki bu ilinti, birka\u00e7 ve\u00e7heden a\u00e7\u0131klanabilir. Kurumsalla\u015fma, hareketin gev\u015fek, ge\u00e7i\u015fli ve a\u00e7\u0131k yap\u0131s\u0131n\u0131 \u2018kurum\u2019un temsil etti\u011fi \u2018merkez\u2019i g\u00fc\u00e7lendirerek zay\u0131flatm\u0131\u015f; deyim yerindeyse, Risale-i Nur hareketi i\u00e7inde bir \u2018resm\u00ee yay\u0131n organ\u0131\u2019 ve paralelinde bir \u2018merkez\u00ee otorite\u2019 ve bir \u2018resm\u00ee yorum\u2019 getirerek hareketin \u00e7o\u011ful niteli\u011fini a\u015f\u0131nd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Hareketin 1970\u2019lerden itibaren toplum-benzeri sivil yap\u0131lanmas\u0131na bedel devlet-benzeri bir kurumsal yap\u0131lanmaya do\u011fru e\u011frilmesine yol a\u00e7an bu durum, iki ayr\u0131 b\u00f6l\u00fcnme sebebi \u00fcretmi\u015ftir: (1) Kuruma hakim olanlara hareketin b\u00fct\u00fcn\u00fcne egemen olma imk\u00e2n\u0131 haz\u0131rlayarak, hareket i\u00e7inde merkezinde kurumun yer ald\u0131\u011f\u0131 iktidar m\u00fccadeleleri \u00fcretmi\u015ftir. Bu m\u00fccadele, taraflardan biri g\u00fc\u00e7l\u00fc di\u011feri zay\u0131f ise kopmalara, ikisi de birbirine e\u015fit g\u00fc\u00e7te ise b\u00f6l\u00fcnmelere yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. (2) Kuruma hakim olan \u2018resm\u00ee yorum\u2019a kat\u0131lmayan, buna mukabil herhangi bir iktidar m\u00fccadelesi de sergilemeyen ki\u015fi ve z\u00fcmreler \u2018merkez\u00ee otorite\u2019 taraf\u0131ndan ref\u00fcze edilebilmi\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
c. Cemaat \u0130\u00e7erisindeki Birli\u011fin Da\u011f\u0131lmaya Ba\u015flamas\u0131
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
1970\u2019lerin ortas\u0131na gelindi\u011finde, Risale-i Nur hareketinin ana k\u00fctlesinde ciddi kopmalar ya\u015fanm\u0131\u015f durumdayd\u0131. Bu kopmalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131, Abdullah Ye\u011fin \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi, yay\u0131n organ\u0131n\u0131n ve sair ne\u015friyat\u0131n hareketin dayand\u0131\u011f\u0131 ana yap\u0131 olarak \u2018dersaneler\u2019in ihmaline yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve do\u011frudan Risale-i Nur\u2019a muhatabiyetin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti\u011fi tezine dayan\u0131yordu. Bir k\u0131sm\u0131, Hekimo\u011flu \u0130smail \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi, hizmet m\u00fcessesesi i\u00e7erisindeki iktidar ve fikir \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yordu. Bir k\u0131sm\u0131 ise, Fethullah G\u00fclen \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi, hareketi temsil i\u015flevi \u00fcstlenen yay\u0131n organ\u0131n\u0131n sergiledi\u011fi sosyal-siyasal duru\u015fun ele\u015ftirisinden besleniyordu. Ayr\u0131ca, hareket i\u00e7inde giderek geli\u015fen milliyet\u00e7i-muhafazak\u00e2r s\u00f6yleme bir tepki boyutu da ta\u015f\u0131yan, yan\u0131s\u0131ra y\u00fckselen siyasal \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n da etkilerini \u00fczerinde bar\u0131nd\u0131ran, etnisitenin belirleyici oldu\u011fu bir b\u00f6l\u00fcnme de ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Ayn\u0131 d\u00f6nemde, hareketin mazisinde \u00f6nemli bir yeri olan baz\u0131 simalar, kendisini hareketin merkez\u00eele\u015fmi\u015f ve kurumsalla\u015fm\u0131\u015f ana k\u00fctlesinden izole ederek inzivay\u0131 tercih etmi\u015f; ancak, pe\u015flerinde bir muhatap kitleyi de s\u00fcr\u00fckleyen \u2018kopma\u2019lar sergilememi\u015flerdi.<\/p>\n
<\/p>\n
H\u00fcl\u00e2sa, hareketin 60\u2019l\u0131 y\u0131llarda ufak zayiatlar d\u0131\u015f\u0131nda korudu\u011fu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn, 70\u2019lerin ortas\u0131nda ciddi kopmalarla \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu kopmalarda, y\u00fckselen siyasal \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n harekete y\u00f6nelik ele\u015ftirileri kar\u015f\u0131s\u0131nda hareketin geli\u015ftirdi\u011fi tavr\u0131n, bu ele\u015ftirilerden etkilenerek hareket i\u00e7inde g\u00fcndeme getirilen yakla\u015f\u0131m ve yorum farklar\u0131n\u0131n, m\u00fcessesele\u015fme ile gelen merkez\u00eele\u015fmenin; k\u0131sacas\u0131, bu fakt\u00f6rlerin her birinin ciddi bir rol\u00fc vard\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Bununla birlikte, Said Nurs\u00ee\u2019nin talebelerinden ya\u015f\u00e7a daha gen\u00e7 olanlar ile 1960\u2019larda ve 1970\u2019lerde hareket i\u00e7inde \u00f6ne \u00e7\u0131kan baz\u0131 isimlerin merkezinde yer ald\u0131\u011f\u0131 kurumsalla\u015fm\u0131\u015f yap\u0131, gene de, hareketin ana k\u00fctlesini te\u015fkil etti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu yap\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca akt\u00f6rleri, hareket i\u00e7inde me\u015fruiyet zemini olarak Z\u00fcbeyr G\u00fcnd\u00fczalp ismini vurgulam\u0131\u015f; bir bak\u0131ma, hareket i\u00e7inde Z\u00fcbeyr G\u00fcnd\u00fczalp\u2019in \u00e7izgisini ve misyonunu s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcklerini \u0131srarla belirtmi\u015flerdir. Ancak, bu, tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k bir konudur. Zira Z\u00fcbeyr G\u00fcnd\u00fczalp 1960\u2019larda hareketi toparlayan kilit \u015fahsiyet olabilmi\u015fse, \u2018farkl\u0131l\u0131k i\u00e7inde birlik\u2019 denklemine oturan ku\u015fat\u0131c\u0131 ki\u015fili\u011finden dolay\u0131 olabilmi\u015fti. Bu bak\u0131mdan, ger\u00e7ekte, Z\u00fcbeyr G\u00fcnd\u00fczalp ya\u015f\u0131yor olsa idi, hareketin son yirmibe\u015f y\u0131l\u0131na hakim olan kopma ve b\u00f6l\u00fcnmelerin ya\u015fanmamas\u0131 muhtemeldi. Bir di\u011fer a\u00e7\u0131dan ifade edersek, kopma veya b\u00f6l\u00fcnme potansiyeli ta\u015f\u0131yan fikir ve me\u015frep ihtilaflar\u0131, daha \u00f6nceki d\u00f6nemde de vard\u0131. Ancak, metnin otoritesine y\u00f6nelik vurgusu, \u2018birlik\u2019 y\u00f6n\u00fcndeki gayreti ve farkl\u0131 miza\u00e7lar\u0131 birarada tutabilen ki\u015fili\u011fiyle Z\u00fcbeyr G\u00fcnd\u00fczalp\u2019in varl\u0131\u011f\u0131nda, kuvveden fiile ge\u00e7me zemini bulmam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
iii. \u00c7\u00f6z\u00fclme, ve Buna Kar\u015f\u0131 \u00c7\u00f6z\u00fcm Gayretleri
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
1970\u2019lerin ortas\u0131na do\u011fru farkl\u0131 y\u00f6nlerde geli\u015fen kopmalar ya\u015famakla birlikte, hareketin ana k\u00fctlesinin bu ony\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda bir entellekt\u00fcel at\u0131l\u0131m ve d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131l\u0131m i\u00e7inde oldu\u011fu da g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Paradoksal bi\u00e7imde, \u201cNur hareketinin etkisi hareketin par\u00e7alanmas\u0131na paralel olarak artm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d Bu paradoksal durum, hareketin kendi i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kopma ve b\u00f6l\u00fcnmeler sonras\u0131nda her bir par\u00e7an\u0131n bunu \u2018d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck\u2019 faaliyet ve at\u0131l\u0131mlarla tel\u00e2fi etme \u00e7abas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor olsa gerektir. Ayr\u0131ca, bu kopmalar ana k\u00fctleyi de, kopan gruplar\u0131 da, kendilerinin hareket alanlar\u0131n\u0131 daraltan dahil\u00ee gerilim ve \u00e7at\u0131\u015fmadan kurtararak her birine bir esneklik ve dinamizm sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu esneklik ve dinamizm her bir gruba kendi potansiyel muhatap kitlesine yakla\u015fma kendi geli\u015ftirdi\u011fi y\u00f6ntem, dil ve \u00fcslupla yakla\u015fma imk\u00e2n\u0131 vermi\u015ftir. B\u00f6ylece, dahil\u00ee hemen her b\u00f6l\u00fcnme d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck bir geni\u015flemeyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Kopma ve b\u00f6l\u00fcnmelerin getirdi\u011fi bu keyfiyet, ironik ama v\u00e2k\u0131aya mutab\u0131k bir \u2018biyolojik a\u00e7\u0131klama\u2019y\u0131 getirmi\u015ftir: \u201cBiz de, tek-h\u00fccreliler gibi, mitoz b\u00f6l\u00fcnme yoluyla \u00e7o\u011fal\u0131yoruz!\u201d <\/p>\n
<\/p>\n
1970\u2019lerin ortas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen, tam anlam\u0131yla budur. Risale-i Nur hareketinin m\u00fcntesipleri \u00e7\u00f6z\u00fclme ve par\u00e7alanma kar\u015f\u0131s\u0131nda par\u00e7alar\u0131 yeniden biraraya getirme y\u00f6n\u00fcnde \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir refleks geli\u015ftirmemi\u015f; bilakis, par\u00e7alar\u0131n her biri kendi \u00e7izgisinde geni\u015flemi\u015ftir. Mesel\u00e2 Fethullah G\u00fclen grubu metne-dayal\u0131 olmaktan ziyade s\u00f6ze ve karizmaya dayal\u0131 bir \u00e7izgide ve e\u011fitim-a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak geni\u015flemi\u015ftir. Gazete ile yay\u0131nevini elinde bulunduran ana k\u00fctle ise yay\u0131n alan\u0131ndaki faaliyetleriyle b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yay\u0131na endeksli bir kurumsal yap\u0131y\u0131 yeterli g\u00f6rmeyip daha geni\u015f \u00e7apl\u0131 iktisad\u00ee te\u015fekk\u00fcller \u00f6ng\u00f6ren Hekimo\u011flu \u0130smail grubu kendini bu alana kanalize ederken, tam aksine \u2018dersaneler\u2019i hareketin yeg\u00e2ne zemini olarak g\u00f6ren farkl\u0131 gruplar dersane faaliyetlerinde yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6te yandan, bu d\u00f6nemde, \u00f6zellikle ana k\u00fctle i\u00e7indeki \u00f6nde gelen isimlerin, hareketin sosyal planda sergiledi\u011fi b\u00fcy\u00fcmeye paralel bir entellekt\u00fcel ilerleme sergilemedi\u011finin fark\u0131na vard\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. 1975-1980 aras\u0131nda birtak\u0131m kaynak eserler yay\u0131n\u0131na giri\u015filmesi, Risale-i Nur ad\u0131na akademik \u00fcslupta kapsaml\u0131 yay\u0131nlar\u0131n hedeflenmesi, Risale-i Nur\u2019un k\u00e2inat \u00fczerinden Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 isbat yakla\u015f\u0131m\u0131ndan esinlenerek pop\u00fcler bir bilimsel \u00fcslupla yaz\u0131lan \u0130lim-Teknik Serisinin yay\u0131n\u0131na ba\u015flanmas\u0131, iki pop\u00fcler dergi olarak K\u00f6pr\u00fc, Zafer ve S\u0131z\u0131nt\u0131 gibi dergilerin yay\u0131n\u0131na ba\u015flanmas\u0131, \u0130stanbul\u2019da bir ara\u015ft\u0131rma merkezi ile ABD\u2019de bir Risale-i Nur Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn kurulmas\u0131 ve Nur-The Light ismiyle bir \u0130ngilizce derginin ne\u015fri, Risale-i Nur\u2019un \u0130ngilizce ve Almanca\u2019ya terc\u00fcme te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fcn ba\u015flamas\u0131, T\u00fcrkiye i\u00e7inden Cemal Kutay, Cemil Meri\u00e7, \u015eerif Mardin gibi isimlerle kurulan diyalogun yan\u0131s\u0131ra T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131ndan Hamid Algar veya Ziya\u00fcddin Serdar gibi ki\u015filerle temaslar kurulmas\u0131.. bu \u2018fark\u0131ndal\u0131k\u2019\u0131n d\u0131\u015favurumlar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. B\u00fct\u00fcn bu faaliyetler, bu d\u00f6nemde hareketin ula\u015fmay\u0131 hedefledi\u011fi \u00fc\u00e7 kitleyi de g\u00f6sterir: T\u00fcrkiye i\u00e7indeki entellekt\u00fcel camia, sek\u00fcler kesim, ve de s\u0131n\u0131r-\u00f6tesi.<\/p>\n
<\/p>\n
Bir \u2018ihtiya\u00e7\u2019\u0131 tesbitle ba\u015flayan bu te\u015febb\u00fcslere ciddi bir zihinsel haz\u0131rl\u0131\u011fa ve entellekt\u00fcel altyap\u0131ya kavu\u015fmadan ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 da, m\u00fcteakip geli\u015fmelere bak\u0131larak s\u00f6ylenebilir. Mesel\u00e2, akademik \u00fcslupta bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ilk \u00f6rne\u011fi olarak Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee ve Devlet Felsefesi\u2019nin ard\u0131ndan bu ayarda bir ikinci \u00e7al\u0131\u015fma ortaya konamam\u0131\u015ft\u0131r. Amerika\u2019daki Risale-i Nur Enstit\u00fcs\u00fc k\u0131sa zaman sonra i\u015flevini yitirerek kapanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye i\u00e7inden ve d\u0131\u015f\u0131ndan entellekt\u00fcellerle kurulan temaslar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmu\u015ftur. Uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olanlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli k\u0131sm\u0131 ise beklenenin d\u0131\u015f\u0131nda sonu\u00e7lar vermi\u015ftir. \u0130lgili d\u00f6nemde hareketin yay\u0131lmas\u0131nda en etkili yay\u0131n faaliyeti niteli\u011fini ta\u015f\u0131yan \u0130lim-Teknik serisi ise, sergiledi\u011fi yakla\u015f\u0131mla, bir akademisyen olarak \u015eerif Mardin\u2019in, ard\u0131s\u0131ra bir grup \u0130sl\u00e2mc\u0131 entellekt\u00fcelin Risale-i Nur\u2019a \u2018Newtoncu mekanizm\u2019 izafe etmesiyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu izafe, T\u00fcrkiye i\u00e7indeki M\u00fcsl\u00fcman entellekt\u00fcellerin ve onlar\u0131n etki alan\u0131ndaki e\u011fitimli gen\u00e7 kesimlerin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada 1980\u2019lerden itibaren yayg\u0131nl\u0131k kazanan modern bilim ele\u015ftirileri \u00fczerinden hareketi entellekt\u00fcel planda h\u0131rpalama te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fcn birinci gerek\u00e7esini te\u015fkil etmi\u015ftir ve etmektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
Bununla birlikte, gerek \u0130lim-Teknik serisinin, gerek S\u0131z\u0131nt\u0131, K\u00f6pr\u00fc ve Zafer dergilerinin Risale-i Nur hareketinin yeni ve \u00f6zellikle gen\u00e7 muhataplara eri\u015fmede \u2018k\u00f6pr\u00fc\u2019 olduklar\u0131 ger\u00e7e\u011fi g\u00f6zard\u0131 edilmemelidir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
iv. Son Yirmi Y\u0131l: B\u00fcy\u00fck B\u00f6l\u00fcnmeler ve Sonras\u0131
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
D\u0131\u015far\u0131ya kar\u015f\u0131 ileti\u015fim kanallar\u0131 ve k\u00f6pr\u00fcleri olu\u015fturma ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6steren hareketin kendi i\u00e7indeki yorum, yakla\u015f\u0131m ve tav\u0131r farkl\u0131la\u015fmalar\u0131n\u0131 tolere etme noktas\u0131nda 1970\u2019lerden itibaren sergiledi\u011fi ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k, bu d\u00f6nemde ya\u015fanan kopmalardan sonra, 1982 y\u0131l\u0131nda hareketi tarihinin en keskin b\u00f6l\u00fcnmesiyle y\u00fczy\u00fcze getirdi. Daha \u00f6nce ya\u015fanan \u2018kopma\u2019lar\u0131n aksine, bu kez ya\u015fanan bir b\u00f6l\u00fcnme idi ve b\u00f6l\u00fcnen her iki grup sonraki y\u0131llarda kendi i\u00e7inde birka\u00e7 b\u00f6l\u00fcnme daha ya\u015fad\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu b\u00f6l\u00fcnmelerin her biri analiz edildi\u011finde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan en \u00f6nemli fakt\u00f6r Risale-i Nur\u2019un i\u00e7erdi\u011fi gev\u015fek, a\u00e7\u0131k ve ge\u00e7i\u015fli cemaat yap\u0131s\u0131n\u0131n yerini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde alan merkeziyet\u00e7i, otoriter ve tek\u00e7i davran\u0131\u015f kal\u0131b\u0131d\u0131r. Hareket farkl\u0131l\u0131klar\u0131n kopmalar ve ayr\u0131l\u0131klarla eliminasyonunun akabinde daha homojen bir yap\u0131ya kavu\u015fmu\u015f; ama bu homojenlik ana k\u00fctlenin farkl\u0131l\u0131klar\u0131 \u00f6z\u00fcmseme ve esneklik kabiliyetinin daha da dumura u\u011framas\u0131 gibi bir maliyeti de beraberinde getirmi\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130kinci bir fakt\u00f6r, Risale-i Nur i\u00e7in de b\u00fct\u00fcnc\u00fcl ve ku\u015fat\u0131c\u0131 bir bak\u0131\u015f\u0131n geli\u015ftirilememi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Nitekim, her bir b\u00f6l\u00fcnme sonras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnen taraflar kendi konumlar\u0131n\u0131 Risale-i Nur\u2019a at\u0131fla justifiye ve lejitimize etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar; ve bunu yaparken, ya ayn\u0131 Risale-i Nur metninin iki farkl\u0131 k\u0131sm\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015f, yahut Risale-i Nur\u2019dan bir pasaj\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na bir ba\u015fka pasaj\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6zellikle Eski Said\u2019in eserleri ile Risale-i Nur\u2019un ana metni ve Said Nurs\u00ee\u2019nin mektuplar\u0131 aras\u0131nda telif\u00e7i ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir yakla\u015f\u0131m\u0131n yoklu\u011fu, bu noktada a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6te yandan, taraflardan en az\u0131ndan birinin devlet\u00e7i ve milliyet\u00e7i bir anlay\u0131\u015f\u0131 temsil etti\u011fi 1982 benzeri b\u00f6l\u00fcnmelerde, Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n mahkeme m\u00fcdafaalar\u0131 ile talebelerine yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplar aras\u0131ndaki s\u00f6ylem fark\u0131n\u0131n g\u00f6zard\u0131 edilmesiyle ger\u00e7ekle\u015fen iltibaslar\u0131n da rol\u00fc bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, 70\u2019lara ili\u015fkin olarak zikretti\u011fimiz problem \u00fcreten fakt\u00f6rlerin 80\u2019lerde de tesirini icra etti\u011fi bir v\u00e2k\u0131ad\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Hareketin 70\u2019li y\u0131llardan miras ald\u0131\u011f\u0131 gerilimlere ilaveten ya\u015fanan yeni ve b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcnmelerin getirdi\u011fi sorunlarla me\u015fgul oldu\u011fu 80\u2019li y\u0131llar, \u00f6te yandan, ana ak\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015f yahut kendisini ana ak\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7ekmi\u015f bir isim olarak Fethullah G\u00fclen\u2019in T\u00fcrkiye sahnesinde y\u00fckseli\u015fine sahne oldu. G\u00fclen hareketinin bu y\u00fckseli\u015finin bir\u00e7ok sebebi vard\u0131r. Onun, T\u00fcrk toplumunun arad\u0131\u011f\u0131 \u2018dindarl\u0131k\u2019 format\u0131n\u0131 iyi analiz etti\u011fi ve bu formata denk d\u00fc\u015fen bir s\u00f6ylem ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc sundu\u011fu bir v\u00e2k\u0131ad\u0131r. Mesel\u00e2, bu hareketin e\u011fitim alan\u0131ndaki ba\u015far\u0131l\u0131 giri\u015fimleri, \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in \u2018d\u00fcnyev\u00ee ba\u015far\u0131, yan\u0131s\u0131ra iyi ahl\u00e2kl\u0131l\u0131k\u2019 arayan ebeveynler ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 harekete yakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Keza, siyasal alanda belli bir partiye angaje g\u00f6z\u00fckmeyi\u015fi de, hareketin ba\u015far\u0131s\u0131nda kesin bir rol sahibidir.<\/p>\n
<\/p>\n
Fethullah G\u00fclen \u00e7izgisinin 90\u2019lar\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda hareket ve etki alan\u0131n\u0131 daha da geni\u015fletmesi, Risale-i Nur hareketinin ana k\u00fctlesini ciddi bir sorgulamayla y\u00fczy\u00fcze getirecekti: Acaba, Fethullah G\u00fclen gibi, \u015fah\u0131s-merkezli, e\u011fitim kurumlar\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k veren, devlet otoritesiyle iyi ge\u00e7inmeyi sa\u011flayan milliyet\u00e7i ve devlet\u00e7i bir s\u00f6ylem \u00fczerine oturmu\u015f bir \u00e7izgi daha m\u0131 uygundu? Yoksa Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n \u00fczerinde \u0131srarla durdu\u011fu \u2018iman hizmeti\u2019 devri tamamlanmak \u00fczereydi de, \u015fimdi Fethullah G\u00fclen \u2018hayat-\u0131 i\u00e7timaiye\u2019 plan\u0131nda bir tecdidi mi deruhte ediyordu?<\/p>\n
<\/p>\n
90\u2019lar\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda Risale-i Nur hareketi i\u00e7indeki bir\u00e7ok grup Fethullah G\u00fclen hareketinin umulmad\u0131k y\u00fckseli\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131nda bu kabil sorular\u0131 sormaktayd\u0131. G\u00fclen hareketinin say\u0131ca b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc oranda ana k\u00fctleyi temsil eder hale gelmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, ba\u015fka baz\u0131 gruplar, bu hareketin \u015femsiyesi alt\u0131nda bir \u2018affiliate\u2019 olmaya raz\u0131 bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc arzetmekteydiler. Oysa, Fethullah G\u00fclen hareketinin y\u00fckseli\u015fini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan unsurlar\u0131n hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Risale-i Nur\u2019dan al\u0131nmas\u0131na ve hareketin beslendi\u011fi en \u00f6nemli kayna\u011f\u0131n Risale-i Nur olmas\u0131na mukabil, bu hareketin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 unsurlar\u0131n Risale-i Nur\u2019un \u00e7izgisiyle uyu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 da bir v\u00e2k\u0131ayd\u0131. \u015eah\u0131s-merkezlilik, karizmaya dayanma, hiyerar\u015fik cemaat\u00ee yap\u0131lanma, metne bedel s\u00f6zel k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131, Risale-i Nur\u2019un tamamen \u00f6zel alan\u0131n i\u00e7inde yer alan ev ve dersaneler \u00fczerinde geli\u015fmesine mukabil kamusal alan\u0131n iznine ve denetimine t\u00e2bi\u2014yani, \u2018nim-resm\u00ee\u2019\u2014olu\u015fumlar olarak okul ve yurtlar \u00fczerine bina edilmi\u015f olmas\u0131, devlet\u00e7i e\u011filim, milliyet\u00e7i s\u00f6ylem.. bu \u00e7er\u00e7evede dikkati \u00e7ekmesi gereken farkl\u0131l\u0131klard\u0131. Ki, G\u00fclen hareketinin t\u0131kand\u0131\u011f\u0131 nokta, Risale-i Nur\u2019un orijinal duru\u015funa g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k arzeden bu unsurlardan \u00f6zellikle ikisi, \u015fah\u0131s-merkezlilik ve \u2018nim-resm\u00ee\u2019 m\u00fcesseseler oldu. Fethullah G\u00fclen\u2019in 28 \u015eubat s\u00fcrecinde \u2018m\u00fcesseseler\u2019i kurtarabilmek i\u00e7in tesett\u00fcr gibi \u0130sl\u00e2m\u00ee emirlerden ve ba\u015fka baz\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fc ve ilkelerden taviz vermeye mecbur kalmas\u0131, Fethullah G\u00fclen hareketinin Risale-i Nur camias\u0131 i\u00e7indeki bu y\u00fckseli\u015fine ket vurdu. Maamafih, Fethullah G\u00fclen hareketi, Risale-i Nur camias\u0131 i\u00e7inde bug\u00fcn de en g\u00fc\u00e7l\u00fc grubu te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6te yandan, 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda siyasal \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n sergiledi\u011fi y\u00fckseli\u015fin Risale-i Nur hareketini olumsuz bi\u00e7imde etkiledi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak, 28 \u015eubat s\u00fcrecinde RP\u2019nin sergiledi\u011fi performans kadar bizatih\u00ee bu s\u00fcrecin kendisi, Risale-i Nur hareketinin T\u00fcrkiye ortam\u0131nda siyasal \u0130sl\u00e2m\u2019a y\u00f6nelik ele\u015ftiri ve muhalefetin test edildi\u011fi bir \u2018laboratuvar\u2019 i\u015flevi g\u00f6rerek, s\u00f6zkonusu olumsuz etkiyi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde bertaraf edecektir.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu noktada, kar\u015f\u0131m\u0131za yeni bir paradoks \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de \u0130sl\u00e2m\u00ee duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 devlet eliyle bask\u0131lamaya \u00e7al\u0131\u015fan Kemalist asker-sivil se\u00e7kinlerin bir sosyal-siyasal m\u00fchendislik projesi olarak 28 \u015eubat m\u00fcdahalesi, T\u00fcrkiye\u2019de \u0130sl\u00e2m\u00ee kesimin tek-bi\u00e7imli ve tek-g\u00f6vdeli olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fine toslam\u0131\u015f durumdad\u0131r. 28 \u015eubat s\u00fcreci siyasal planda RP hareketi ile sosyal planda Fethullah G\u00fclen hareketinin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnsel ve pratik zaaflar\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sererken, beklenmedik bi\u00e7imde, Risale-i Nur\u2019un \u00f6zelde \u2018hayat-\u0131 i\u00e7timaiye ve siyasiye\u2019ye dair vaz\u2019etti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fclerin teyidine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu noktada, 28 \u015eubat s\u00fcrecine paralel geli\u015fmelerin, bir sosyal hareket olarak G\u00fclen hareketi ile bir siyasal hareket olarak RP hareketinin 90\u2019l\u0131 y\u0131llar boyu y\u00fckseli\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131nda gerileme ve hatta eksen-kaymas\u0131 riskiyle y\u00fczy\u00fcze gelen Risale-i Nur hareketine yeni bir at\u0131l\u0131m i\u00e7in enerji ve Risale-i Nur\u2019a kar\u015f\u0131 bir tecdid-i biat imk\u00e2n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ki, bu d\u00f6neme kadar Risale-i Nur\u2019la ba\u011f\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fcl\u00fc bi\u00e7imde ifade eden Fethullah G\u00fclen hareketinin art\u0131k daha do\u011frudan at\u0131flarda bulunuyor olmas\u0131, hayli anlaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Hareketin, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olumsuzluklara mukabil 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda sergiledi\u011fi en \u00f6nemli geli\u015fmelerden biri, Risale-i Nur\u2019un neredeyse tamam\u0131n\u0131n Arap\u00e7a ve \u0130ngilizce\u2019ye \u00e7evrilmesiyle birlikte T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda bir a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesidir. 90\u2019l\u0131 y\u0131llar boyunca Risale-i Nur ad\u0131na d\u00fczenlenen uluslararas\u0131 sempozyumlar\u0131n da bu a\u00e7\u0131l\u0131mda ciddi bir pay\u0131 bulunmaktad\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Bununla birlikte, 90\u2019larda ya\u015fanan en \u00f6nemli geli\u015fme, hareket i\u00e7indeki b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f gruplar\u0131n \u00f6zellikle taban\u0131n\u0131 olu\u015fturan ki\u015filer aras\u0131nda geli\u015fen a\u00e7\u0131kl\u0131k ve ge\u00e7i\u015flilik olsa gerektir. Bu olgu, Risale-i Nur\u2019un \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u2018farkl\u0131l\u0131k i\u00e7inde birlik,\u2019 \u2018\u00e7o\u011ful d\u00fc\u015f\u00fcnme\u2019 ve \u2018a\u00e7\u0131k, gev\u015fek, ge\u00e7i\u015fli cemaat yap\u0131s\u0131\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde Risale-i Nur camias\u0131 i\u00e7inde yeniden te\u015fekk\u00fcl\u00fcne ivme kazand\u0131rabilir. Bu noktada, s\u00f6zkonusu ge\u00e7i\u015flili\u011fin temini \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde hareketin daha sivil, esnek ve dinamik bir keyfiyete kavu\u015faca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
B. KIRK YILIN B\u0130LAN\u00c7OSU
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
i. Ba\u015far\u0131lar ve Kazan\u0131mlar
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Said Nurs\u00ee\u2019nin vefat\u0131ndan sonra Risale-i Nur hareketinin sergiledi\u011fi seyir i\u00e7inde ba\u015far\u0131 olarak zikredilmesi gereken unsurlar\u0131n ba\u015f\u0131nda, herhalde, hareketin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 muhafaza etmesi gelir. Hareket, daha gen\u00e7lik d\u00f6neminde \u2018Bedi\u00fczzaman\u2019 olarak an\u0131lmaya ba\u015flayan bir karizmatik \u00f6nderin vefat\u0131yla gelen sorunlar\u0131, yeni bir karizmatik \u00f6ndere muhta\u00e7 kalmadan, onun miras b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 metnin \u00f6nceli\u011fi temelinde a\u015fabilmi\u015ftir. \u00dcstelik, bunu, resm\u00ee otoritelerin say\u0131s\u0131z tahkikat ve tazyikat\u0131na, ve bini a\u015fk\u0131n davayla y\u00fczy\u00fcze kalmas\u0131na ra\u011fmen ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun, ba\u015fka baz\u0131 din\u00ee olu\u015fumlar\u0131n rekabetine ve bunlardan bir k\u0131sm\u0131n\u0131n husumetine ra\u011fmen ba\u015far\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6zard\u0131 edilmemelidir.<\/p>\n
<\/p>\n
Hareketin ba\u015far\u0131 hanesinde zikredilmesi gereken ikinci unsur, hareketin bu \u2018ayakta kalma\u2019 s\u00fcrecinde Risale-i Nur\u2019un en temel vurgusundan kopmamas\u0131d\u0131r. Risale-i Nur m\u00fcellifinin \u2018hizmet-i imaniye\u2019 noktas\u0131ndaki \u0131srar\u0131 vefat\u0131ndan sonra takip\u00e7ileri taraf\u0131ndan devam ettirilmi\u015ftir. Nitekim, \u00f6zelde T\u00fcrkiye toplumunda, hareket, iman\u0131n tahkimi, iman hakikatlerinin delillendirilmesi ve isbat\u0131, imana y\u00f6nelik \u015f\u00fcphe ve sorular\u0131n cevaplanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcyle temay\u00fcz etmi\u015ftir. <\/p>\n
<\/p>\n
\u0130man hakikatlerinin tebli\u011fi \u00fczerine yo\u011funla\u015farak geli\u015fen ve geni\u015fleyen hareketin bu birikimini bir siyas\u00ee mecraya kanalize etmeyi\u015fi de, kesinlikle, hareketin ba\u015far\u0131 hanesinde kaydedilmelidir. Risale-i Nur hareketi, iman\u0131n talimi ve iman hakikatlerinin anlat\u0131lmas\u0131 sonucu harekete bilfiil kat\u0131lan veya sempati duyan ki\u015filer \u00fczerinden bir siyasal hareket \u00fcretmemi\u015ftir. Sosyal planda kazand\u0131\u011f\u0131 kitlesel ba\u015far\u0131y\u0131 iktidar-endeksli bir projeye tahvile kalkmam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece, sek\u00fclerle\u015fmi\u015f bir ortamda iman\u0131n tebli\u011fini m\u00fcstakbel bir siyas\u00ee hedefin arac\u0131 de\u011fil, bizatih\u00ee \u2018ama\u00e7\u2019 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc b\u00f6ylece net bir bi\u00e7imde g\u00f6stermi\u015ftir. <\/p>\n
<\/p>\n
Hareketin bu tavr\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de iki-y\u00f6nl\u00fc bir tesiri olmu\u015ftur. Bu tav\u0131r, her t\u00fcr siyasal e\u011filimden insan\u0131 \u2018iman tebli\u011fi\u2019nin m\u00fc\u015fterisi k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, dinin ve dindarlar\u0131n belli bir siyas\u00ee partiyle \u00f6zde\u015fle\u015fmesinin ve b\u00f6ylece dindarlar\u0131n siyasal a\u00e7\u0131dan bir \u2018az\u0131nl\u0131k\u2019 konumuna d\u00fc\u015fmelerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015ftir. Bu noktada, Risale-i Nur hareketinin, bir \u2018\u00f6teki\u2019 olarak \u2018\u0130sl\u00e2mc\u0131lar\u2019 \u00fczerinden kendisini justifiye etmeye \u00e7al\u0131\u015fan Kemalistlerin bu hesab\u0131n\u0131 bozdu\u011fu net bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fclmektedir. Zira, Risale-i Nur hareketinin m\u00fcntesipleri, kesinlikle Kemalist olmad\u0131klar\u0131 gibi, bilinen anlamda \u0130sl\u00e2mc\u0131 da de\u011fillerdir; \u2018dindar,\u2019 onlar\u0131 tarif i\u00e7in kullan\u0131labilecek en uygun kelime durumundad\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Hareketin farkl\u0131 siyasal e\u011filimlere mensup ki\u015filere \u0130sl\u00e2m mesaj\u0131n\u0131 sunabilme y\u00f6n\u00fcndeki ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n bir benzeri, sosyal s\u0131n\u0131f ve etnisite kal\u0131plar\u0131n\u0131 a\u015fabilmesinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Risale-i Nur\u2019un, i\u015f\u00e7i-i\u015fveren, zengin-fakir, kentli-k\u0131rsal, T\u00fcrk-K\u00fcrt ayr\u0131m\u0131 olmaks\u0131z\u0131n, T\u00fcrkiye mozayi\u011finin her kesitinden okuyucular\u0131 ve izleyicileri vard\u0131r. Takip eden d\u00f6nemde hareketin sergiledi\u011fi bu \u00e7e\u015fitlili\u011fin daha da zenginle\u015fece\u011fi beklenebilir. Zira, her insan\u0131n ortakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 sorular ve sorunlara cevap sunan bir ontolojik in\u015fa olarak Risale-i Nur, \u2018insan\u2019a, dolay\u0131s\u0131yla her s\u0131n\u0131ftan insana hitap edebilme yetene\u011fine sahiptir.<\/p>\n
<\/p>\n
Risale-i Nur hareketinin Nursi-sonras\u0131 d\u00f6nemde sergiledi\u011fi bir di\u011fer ba\u015far\u0131 ise, zaten metne-dayal\u0131 olarak teess\u00fcs etmi\u015f hareketin, geleneksel ili\u015fki kal\u0131plar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131nmaya u\u011frad\u0131\u011f\u0131 modernle\u015fen T\u00fcrk toplumunda print-based bir \u00e7izgide ilerlemesidir. Ki bu, hareketin mesaj\u0131n\u0131n, do\u011frudan harekete kat\u0131lan ki\u015filerin \u00f6tesinde, geni\u015f toplum kesimlerine ula\u015fmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle, hareketin etki alan\u0131n\u0131n, bizatih\u00ee harekete mensup olanlar\u0131n \u00e7ok \u00e7ok \u00f6tesine uzand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. <\/p>\n
<\/p>\n
Hareketin bu y\u00f6ndeki enerjisi, \u00f6te yandan, Risale-i Nur\u2019un tamam\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131n \u0130ngilizce ve Arap\u00e7a\u2019ya, muhtelif par\u00e7alar\u0131n\u0131n yirmiye yak\u0131n dile terc\u00fcme edilmesi sonucunu da getirmi\u015ftir. Ki, bu trendi Risale-i Nur\u2019dan beslenen kimi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n da sair dillere terc\u00fcmesi gibi bir trendin izleyece\u011fini tahmin etmek i\u00e7in yeterli emareler vard\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
ii. Zaaflar ve Problemler
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Risale-i Nur hareketinin son k\u0131rk y\u0131l\u0131na dair bir genel analizde, bir dizi ba\u015far\u0131n\u0131n yan\u0131nda, bir dizi zaaf ve problem de kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Bunlar\u0131n en \u00f6nemlisi, Risale-i Nur\u2019un ontolojik temellerinin cemaat\u00ee tazammunlar\u0131n\u0131n\u2014\u00e7o\u011ful d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f, fert-cmeaat dengesi, a\u00e7\u0131kl\u0131k, vs.\u2014yeterince i\u00e7selle\u015ftirilememesi gelmektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu i\u00e7selle\u015ftirememe probleminin kendisini en net bi\u00e7imde yorum farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcmseme veya en az\u0131ndan tolere etme noktas\u0131nda g\u00f6sterir. Muhtelif, hatta birbiriyle ihtilaf halindeki yorumlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, metne dayal\u0131 bir hareket olman\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonucudur. Ancak, farkl\u0131 yorumlar\u0131n hareketin b\u00f6l\u00fcnmesine yol a\u00e7aca\u011f\u0131 endi\u015fesinin bir \u2018otorite yorum\u2019 ortaya koyma \u00e7abas\u0131n\u0131 tahrik etti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Ne ki, hareket tam da bu \u00e7aba y\u00fcz\u00fcnden kopma ve b\u00f6l\u00fcnmelere maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cTek metin, tek yorum\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131, her biri belli bir yorumu esas alan farkl\u0131 gruplar do\u011furmu\u015ftur. Bu gruplar, gene yorum farklar\u0131n\u0131n tolere edilemeyi\u015finden dolay\u0131, kendi i\u00e7lerinde de b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015flerdir. <\/p>\n
<\/p>\n
Farkl\u0131 yorumlar\u0131 elimine ederek teke indirme \u00e7abas\u0131, bir ba\u015fka problemi do\u011furmu\u015ftur. Bu, \u201cSaid de bir talebedir\u201d diyebilen ve \u201cBenim s\u00f6z\u00fcm\u00fc ben s\u00f6yledi\u011fim i\u00e7in … kabul etmeyiniz; mehenge vurunuz\u201d diyen bir \u00fcstad\u0131n talebelerinin \u2018otorite yorum\u2019lar\u0131n\u0131n bu yorum ekseninde \u015fekillenmi\u015f her bir grubun kendi i\u00e7inde kazand\u0131\u011f\u0131 \u2018dokunulmazl\u0131k\u2019t\u0131r. Ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ve esnekli\u011fi t\u00f6rp\u00fcleyen bu durum, Risale-i Nur\u2019un a\u00e7\u0131k ve esnek cemaat yap\u0131s\u0131n\u0131 ve pl\u00fcralizmini cemaat\u00ee planda ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde dumura u\u011fratm\u0131\u015ft\u0131r. \u2018Abiler hegemonyas\u0131\u2019 denilebilecek bir v\u00e2k\u0131aya zemin haz\u0131rlarken, entellekt\u00fcel hareketlili\u011fi t\u00f6rp\u00fclemi\u015f ve dolay\u0131s\u0131yla hareketin entellekt\u00fcel geli\u015fimini engellemi\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n
Hareketinin halihaz\u0131r entellekt\u00fcel zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131, g\u00f6zard\u0131 edilemez durumdad\u0131r. Risale-i Nur\u2019un ontolojik sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na ve ku\u015fat\u0131c\u0131 vizyonuna ra\u011fmen, durum budur. Ki, \u2018\u00e7o\u011ful d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f\u2019ten \u2018tek-tip d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f\u2019e do\u011fru bir e\u011filimin sergilendi\u011fi bir zeminde ciddi bir entellekt\u00fcel hareketlilik ve a\u00e7\u0131l\u0131m elbette ger\u00e7ekle\u015femezdi. Hareketin g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 yay\u0131n faaliyeti ve \u00f6nemli say\u0131da akademisyeni b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmas\u0131, bu entellekt\u00fcel zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131rmamaktad\u0131r. <\/p>\n
<\/p>\n
Halihaz\u0131r entellekt\u00fcel zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n bir\u00e7ok tezah\u00fcr\u00fc bulunmaktad\u0131r. En \u00f6nemlilerini zikredecek olursak:<\/p>\n
<\/p>\n
Bunlar yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, mesel\u00e2 Risale-i Nur\u2019un sundu\u011fu son derece anlaml\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc sosyal-siyasal duru\u015f, hareketin mensuplar\u0131nca, salt Said Nurs\u00ee\u2019nin karizmas\u0131na dayanarak ve salt Risale\u2019den iktibaslarla savunulmu\u015ftur. Said Nurs\u00ee\u2019nin bu duru\u015funu dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ontolojik zemin ve referans sistemi ortaya konulmadan savunulmu\u015ftur. Oysa, hakikat-\u0131 halde, Said Nurs\u00ee\u2019nin bu duru\u015funu Feth: 25, \u0130sr\u00e2: 15 \u00e2yetlerine, \u00f6zelde \u2018fitne\u2019 ve \u2018ahirzaman\u2019 hadislerine, \u0130sl\u00e2m tarihine dair bir analize ve selef-i s\u00e2lih\u00een\u2019in ana \u00e7izgisine dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ne ki, T\u00fcrkiye\u2019de siyasal \u0130sl\u00e2m ile Risale-i Nur hareketi aras\u0131ndaki otuz y\u0131ll\u0131k s\u00f6ylem ve yakla\u015f\u0131m \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n kitlesel planda galibi siyasal \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n m\u00fcmessilleri olmu\u015f; siyasal \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n y\u00fckseli\u015fine kadar T\u00fcrkiye\u2019de en etkili \u0130sl\u00e2m\u00ee hareket olarak g\u00f6ze \u00e7arpan Risale-i Nur hareketi geri plana d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Eksik veya yanl\u0131\u015f da olsa yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 Kur\u2019\u00e2n, s\u00fcnnet ve \u0130sl\u00e2m\u00ee gelenekle irtibatland\u0131ran, do\u011fru da olsa yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 Kur\u2019\u00e2n, s\u00fcnnet ve \u0130sl\u00e2m\u00ee gelenekle irtibatland\u0131ramayana galebe etmi\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n
Risale-i Nur\u2019un \u0130sl\u00e2m\u00ee gelene\u011fin yineleyici ve yenileyici bir halkas\u0131 olarak as\u0131llar ve k\u00f6kler ile irtibat\u0131n\u0131n kurulmas\u0131nda sergilenen zaaf\u0131n ba\u015fka tezah\u00fcrleri ve ba\u015fkaca sonu\u00e7lar\u0131 da vard\u0131r. Her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda, hareketin mensuplar\u0131n\u0131n Risale-i Nur\u2019u kendi ifade kal\u0131plar\u0131na d\u00f6k\u00fcp a\u00e7may\u0131 yeterince ba\u015faramad\u0131klar\u0131, kendi d\u00f6nemleri i\u00e7inde Risale-i Nur\u2019u yeniden-\u00fcretemedikleri bir v\u00e2k\u0131ad\u0131r. Bir Said, bin Said olamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu noktada, bir \u2018a\u00e7\u0131k metin\u2019 olan Risale-i Nur\u2019u \u2018kapal\u0131 metin\u2019e, bir \u2018a\u00e7\u0131k cemaat\u2019 olarak Risale-i Nur hareketini \u2018kapal\u0131 cemaat\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015fme riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakan birtak\u0131m problemlerden de s\u00f6z edilebilir. Dahil\u00ee ve haric\u00ee bir dizi sebebe binaen hareket T\u00fcrkiye\u2019de \u0130sl\u00e2m\u00ee kesimin anaak\u0131m\u0131 olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p daha ikincil bir konuma d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e, hareketin baz\u0131 fertleri birli\u011fi muhafaza i\u00e7in bir i\u00e7sel sublimasyon \u00fcretmi\u015flerdir. Bu ba\u011flamda, Risale-i Nur, Said Nurs\u00ee ve Risale-i Nur cemaati hakk\u0131nda bir dizi mistifikasyon \u00fcretildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu mistifiye edici s\u00f6ylem i\u00e7e kapanmay\u0131 beslemekte; i\u00e7e-kapanan gruplar ise, d\u0131\u015fsal ger\u00e7eklikle ba\u011f\u0131 zay\u0131flam\u0131\u015f birer \u2018kapal\u0131 cemaat\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015ferek rijitle\u015fmektedir. Bu durumdaki gruplar\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi tav\u0131r, bir g\u00f6zlemcide\u2014haks\u0131z bir bi\u00e7imde hareketin genelini, hatta Said Nurs\u00ee\u2019yi de bu yarg\u0131s\u0131na dahil ederek\u2014Risale-i Nur\u2019a \u2018yar\u0131-kutsal bir stat\u00fc\u2019 verildi\u011fi sonucuna g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f durumdad\u0131r. Said Nurs\u00ee\u2019nin, ve Risale-i Nur\u2019un ciddi takip\u00e7ilerinin b\u00f6yle bir yak\u0131\u015ft\u0131rmadan azade olduklar\u0131n\u0131 vurgulamak gerekir. Ancak, Risale-i Nur\u2019un kalitesini ve derinli\u011fini g\u00f6lgeleyen b\u00f6ylesi h\u00fck\u00fcmlere zemin haz\u0131rlay\u0131c\u0131 mistifikasyonlar \u00fcretenlerin varl\u0131\u011f\u0131 da bir v\u00e2k\u0131ad\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Risale-i Nur hareketinin y\u00fczy\u00fcze oldu\u011fu en temel problemler, bu \u015fekilde \u00f6zetlenebilir. Bunlara, hareket i\u00e7inde baz\u0131 ki\u015fi ve gruplarda \u2018vatanda\u015fl\u0131k\u2019 vurgusunun, \u2018\u00fcmmet\u2019 vurgusunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mesi; ulus-devlet eksenli alg\u0131lamalar\u0131n baz\u0131 gruplar\u0131 T\u00fcrk\u00ee veya K\u00fcrd\u00ee bir vurguya y\u00f6neltmesi; hareketin baz\u0131 kesimlerinin belli bir siyas\u00ee e\u011filim \u00fczerindeki vurgular\u0131n\u0131n audience alan\u0131n\u0131 daraltmas\u0131, kurumsalla\u015fman\u0131n getirdi\u011fi bir dizi problem da pek\u00e2l\u00e2 eklenebilir. <\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
iii. Gelece\u011fe Y\u00f6nelik Perspektifler: Yeni Bir Ba\u015flang\u0131\u00e7 m\u0131?
\n<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Risale-i Nur hareketinin a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken bir dizi problemle y\u00fczy\u00fcze oldu\u011fu bir v\u00e2k\u0131ad\u0131r. Bunlar, \u00f6nemli ve ciddi sorunlard\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6te yandan, bunlar, \u00fcstesinden gelinebilir sorunlard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bu sorunlar, hareketin asl\u0131na ve \u00f6z\u00fcne ili\u015fkin sorunlar de\u011fildir. Bu sorunlar, hareketin \u00fczerinde temellendi\u011fi Risale-i Nur\u2019dan kaynaklan\u0131yor de\u011fildir. \u00d6te yandan, yanl\u0131\u015f anlama ve uygulamalara ra\u011fmen, hareket i\u00e7inde ki\u015fi ve gruplar Risale-i Nur\u2019u referans noktas\u0131 olarak almaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, sergiledikleri belli bir tutum ve yakla\u015f\u0131m\u0131n Risale-i Nur\u2019un metod ve muhtevas\u0131na m\u00fcnasip d\u00fc\u015fmedi\u011fi ortaya kondu\u011funda, bunu dikkate almalar\u0131 s\u00f6zkonusudur. Ayr\u0131ca, ya\u015fanan b\u00f6l\u00fcnmeler ile gelinen son noktada, hareketin farkl\u0131 gruplar\u0131n\u0131n \u00fcyeleri aras\u0131nda bir ge\u00e7i\u015flili\u011fin zuhur etti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu ge\u00e7i\u015flili\u011fin artmas\u0131, yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 Risale-i Nur\u2019a at\u0131fla izah ve isbat edemeyen hareketleri k\u00fc\u00e7\u00fclme riskiyle y\u00fczy\u00fcze getirecektir.<\/p>\n
<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde, hareketin farkl\u0131 gruplar\u0131 aras\u0131nda z\u0131t y\u00f6nl\u00fc iki geli\u015fme g\u00f6zlemlenebilir. \u00c7o\u011ful ve ele\u015ftirel bir yakla\u015f\u0131ma kapanan ve mistifikasyon \u00fcreten gruplar daha da k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr ve k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fck\u00e7e daha tek\u00e7i ve ele\u015ftiri kabul etmez hale gelirken; \u00e7o\u011ful ve ele\u015ftirel bir yakla\u015f\u0131ma a\u00e7\u0131k olup farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcmseyen hareketler ciddi bir geli\u015fme g\u00f6sterebilirler. Her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda, hareketin ana ak\u0131m\u0131 olacak hareketler, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde, ge\u00e7mi\u015fin b\u00f6l\u00fcnme s\u00fcrecinin aksine \u2018toparlay\u0131c\u0131\u2019 ve \u2018kucaklay\u0131c\u0131\u2019 olabilen hareketler olacakt\u0131r. G\u00fclen grubunun\u2014Risale-i Nur\u2019un referans sistemine uymayan bir dizi unsuru da ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 halde\u2014ge\u00e7en d\u00f6nemde g\u00f6sterdi\u011fi ilerleme de, i\u015fte bununla ilgilidir. \u0130htilaflar\u0131 ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 bir tutum y\u00fcz\u00fcnden par\u00e7alan\u0131p zay\u0131flarken, kucaklay\u0131c\u0131 bir tav\u0131r sergileyen gruplar birbirine yakla\u015facak ve birle\u015fmeseler de yak\u0131nla\u015facaklard\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
K\u0131sacas\u0131, ilgili d\u00f6nemin \u015fartlar\u0131na binaen geli\u015fen birlik ve kollektivizm vurgusu ve pe\u015fis\u0131ra gelen m\u00fcessesele\u015fme dalgas\u0131 i\u00e7inde deyim yerindeyse devlet-benzeri bir yap\u0131ya b\u00fcr\u00fcnme riskiyle y\u00fczy\u00fcze gelen hareketin, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde toplum-benzeri bir yap\u0131y\u0131 i\u00e7selle\u015ftirip \u00e7ok daha sivil bir mahiyet kazanaca\u011f\u0131 umulabilir. Hareketin mevcut gruplar\u0131 aras\u0131nda, i\u00e7e kapanan gruplar hari\u00e7, ya\u015fanan ge\u00e7i\u015flili\u011fe ilaveten b\u00f6yle bir beklentiyi do\u011furan iki geli\u015fme daha mevcuttur. Bunlardan ilki, kendisini belli bir grupla \u00f6zde\u015fle\u015ftirmeden Risale-i Nur cemaati i\u00e7inde tan\u0131mlayan ve her bir grupla ili\u015fkilerini kendi belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlarda tutan ba\u011f\u0131ms\u0131z bireylerin say\u0131ca art\u0131yor olmas\u0131d\u0131r. Bir di\u011feri, Risale-i Nur\u2019un harekete mensup olmayan insanlar nezdinde de ciddi derecede okunur hale gelmesidir.<\/p>\n
<\/p>\n
Zann\u0131m\u0131zca, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde hareketin gelece\u011fi nokta, Risale-i Nur\u2019un bireysel ve sosyal tazammunlar\u0131yla daha iyi \u00f6rt\u00fc\u015fen bir nokta olacakt\u0131r. S\u00fcre\u00e7 bu y\u00f6nde ilerledi\u011fi takdirde, hareketin muhatap say\u0131s\u0131n\u0131 geni\u015fletece\u011fi, ayr\u0131ca ciddi bir entellekt\u00fcel a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n da ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n
<\/p>\n
Ayr\u0131ca, hareketin ciddi sorunlarla y\u00fczy\u00fcze oldu\u011fu d\u00f6nemlerde bile sergiledi\u011fi dinamizm ve aktivite, b\u00f6yle bir beklentiyi makul k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\/kitap.asp?book=51<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
14.07.2004 III. SA\u0130D NURS\u00ce\u2019DEN SONRA: \u0130\u00c7ERDEN B\u0130R BAKI\u015e A. SA\u0130D NURS\u00ce SONRASININ KISA B\u0130R TAR\u0130H\u00c7ES\u0130 i. 60\u2019l\u0131 Y\u0131llar: Konsolidasyon Meselesi Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee 23 Mart 1960\u2019ta vefat etti\u011finde geride be\u015fbin sayfay\u0131 a\u015fan bir k\u00fclliyat ve bu k\u00fclliyat ekseninde \u015fekillenmi\u015f bir olu\u015fum b\u0131rakm\u0131\u015f; ancak, bir \u2018halef\u2019 b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131. Bu durum, Said Nurs\u00ee\u2019nin \u2018zamans\u0131z\u2019 \u00f6l\u00fcm\u00fc gibi bir keyfiyetten […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[132],"class_list":["post-83561","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n