17.05.2005<\/p>\n
B\u0130R MADDE ile i\u00e7inde bulundu\u011fu \u015fartlar aras\u0131nda nas\u0131l bir etkile\u015fim oldu\u011funu tesbit etmek zor de\u011fildir. Laboratuvar \u015fartlar\u0131nda, bu kolayl\u0131kla tesbit edilebilir. Hatta, bitkiler ve hayvanlar gibi canl\u0131 organizmalar\u0131n, dahas\u0131 bir dereceye kadar insan\u0131n belirli \u015fartlardan nas\u0131l etkilendi\u011fini, belirli durumlarda nas\u0131l bir tepki verdi\u011fini \u00f6l\u00e7mek ve ona g\u00f6re \u00e7\u0131kar\u0131mlarda bulunmak da imk\u00e2n dahilindedir. Yine laboratuvar \u015fartlar\u0131nda bu pek\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcn olabilmektedir. <\/p>\n
<\/p>\n
Ama s\u00f6zkonusu unsur toplumlar, dahas\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak insanl\u0131k oldu\u011funda, \u2018laboratuvar \u015fartlar\u0131\u2019ndan ve \u2018deney\u2019den s\u00f6z etmemiz neredeyse imk\u00e2ns\u0131zla\u015f\u0131yor. Toplumlar\u0131 ne deney t\u00fcp\u00fcne s\u0131\u011fd\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn, ne de laboratuvara. <\/p>\n
<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla, toplumlara dair \u2018tecr\u00fcb\u00ee bilgiler\u2019 edinmek i\u00e7in, ba\u015fka bir unsur devreye giriyor: ge\u00e7mi\u015f, yani mazi. Ge\u00e7mi\u015fte toplumlar\u0131n ve bir b\u00fct\u00fcn olarak insanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7enlere bakarak, bug\u00fcne ve yar\u0131na dair \u00e7\u0131kar\u0131mlara ula\u015fabiliyoruz. Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Hak\u00eem\u2019de peygamber k\u0131ssalar\u0131 hayli b\u00fcy\u00fck bir yek\u00fbn te\u015fkil ediyor ve hatta kimi \u00f6nemli ayr\u0131nt\u0131lara yer veriyor olmas\u0131; k\u0131ssalardan ayr\u0131 olarak, Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n \u201cfes\u00eeru fi\u2019l-ard\u201d buyru\u011fu e\u015fli\u011finde bizi \u2018ge\u00e7mi\u015f kavimlerin ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7enlere\u2019 ibret ve hikmet nazar\u0131yla bakmaya \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 bu a\u00e7\u0131dan son derece manidar. <\/p>\n
<\/p>\n
Bu noktada, tarih de, vazge\u00e7ilmez \u00f6nemde bir disiplin olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Zira, \u2018ge\u00e7mi\u015f\u2019in vukuat\u0131n\u0131 bize tarih bildiriyor. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n, \u201cHakik\u00ee vukuat\u0131 kaydeden tarih, hakikate en do\u011fru \u015fahittir\u201d dedi\u011fi tarih… <\/p>\n
<\/p>\n
Tarih boyunca, g\u00fc\u00e7l\u00fclerin en \u00f6nemli i\u015flerinden birinin tarihle oynamak olu\u015fu; \u2018hakik\u00ee vukuat\u2019\u0131n yerine bir \u2018muhayyel tarih\u2019 icad\u0131na te\u015febb\u00fcs edili\u015fi; bu u\u011furda baz\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015f olaylar g\u00f6zard\u0131 edilirken baz\u0131 tarihsel ger\u00e7eklerin tersy\u00fcz edili\u015fi; sebep ile sonucun yer de\u011fi\u015ftirmesi; bir tarih okumas\u0131nda kahraman olarak g\u00f6z\u00fckenin di\u011ferinde hain olarak sunulu\u015fu.. ve benzeri nice hal de i\u015fte bu s\u0131rdan olsa gerek. <\/p>\n
<\/p>\n
Tarih \u00fczerindeki bu oynamalar iledir ki, \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken bir ders \u00e7\u0131kar\u0131lamazken, olmad\u0131k dersler ihdas olunabiliyor; ya\u015fanm\u0131\u015f bir tecr\u00fcbe buharla\u015f\u0131rken, ger\u00e7ekte ya\u015fanmam\u0131\u015f bir\u015fey bize bir \u2018tecr\u00fcbe\u2019 olarak sunulabiliyor. Azizler zelil, zeliller aziz k\u0131l\u0131nabiliyor. B\u00f6ylece, \u2018tarih okumak\u2019 isteyenlerin \u00f6n\u00fcne sunulan s\u00f6zde tarihle, ger\u00e7ekte tarihin can\u0131na okunuyor! <\/p>\n
<\/p>\n
Tarihin bu \u015fekilde suiistimalinin; bu suiistimalin g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde ki\u015fi olarak veya toplum olarak belli bir istikamete \u2018g\u00fcd\u00fclmeme\u2019nin yolu ise, \u2018ele\u015ftirel akl\u2019a sahip olabilmekten, bu \u00e7er\u00e7evede \u00f6zellikle tarih s\u00f6zkonusu oldu\u011funda tek bir kaynakla ve tek bir bak\u0131\u015fla yetinmeyip \u2018alternatif okumalar\u2019 yapabilmekten ge\u00e7iyor. Elbette, i\u015f bu kadarla bitiyor da de\u011fil. Di\u011fer bir deyi\u015fle, bunu yapabilmek, \u2018gerek \u015fart\u2019 olmakla birlikte, \u2018yeter \u015fart\u2019 de\u011fil. Ormana bakarken a\u011fac\u0131 atlamayan, a\u011faca bakarken orman\u0131 unutmayan b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir bak\u0131\u015fa sahip olabilmek; ho\u015funa gitmeyen bir tarihsel ger\u00e7eklik ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda bunu \u00f6rtbas etmek veya tevile kalk\u0131\u015fmak yerine v\u00e2k\u0131ay\u0131 teslim edebilen \u2018taassuptan azade\u2019 bir ruh haliyle donanmak.. gibi ba\u015fkaca \u015fartlar da mevcut. Daha da \u00f6tesinde kimi \u015fartlar var ki, onlar bizim gibi \u2018tarih okuyucular\u0131\u2019n\u0131n boyunu a\u015f\u0131yor, \u2018tarih ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131\u2019n\u0131n me\u015fguliyet alan\u0131na giriyor. <\/p>\n
<\/p>\n
Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fclkede, her\u015feyi bildi\u011fini sanan papa\u011fanlar\u0131n say\u0131ca bu kadar \u00e7ok olup seslerinin bu kadar g\u00fcr \u00e7\u0131kmas\u0131, ger\u00e7ekte bu noktadaki bir zaaftan; \u2018alternatif\u2019 okumalardan mahrum tek boyutlu ve at g\u00f6zl\u00fckl\u00fc bir okuman\u0131n hakimiyetinden kaynaklan\u0131yor. Ve ne yaz\u0131k ki, bu tek boyutlu, at g\u00f6zl\u00fckl\u00fc okuma, yaln\u0131zca \u2018resm\u00ee\u2019 dogmalar\u0131n esiri olanlar i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fil; daha mikro d\u00fczlemlerde de benzer bir durumdan pek\u00e2l\u00e2 s\u00f6z edilebilir. <\/p>\n
<\/p>\n
Mesel\u00e2, genel olarak T\u00fcrk tarihine, \u00f6zelde yak\u0131n d\u00f6nem Anadolu tarihine dair \u2018T\u00fcrk\u00e7\u00fc\u2019 tarih yorumunun problemlerinden pek\u00e2l\u00e2 s\u00f6z edebiliriz? Ama, g\u00fcya buna \u2018alternatif\u2019 olarak \u00fcretilmi\u015f \u2018K\u00fcrt\u00e7\u00fc\u2019 tarih yorumu, bu problemlerden az\u00e2de midir? Bil\u00e2kis, en az onun kadar problemli de\u011fil midir? <\/p>\n
<\/p>\n
\u2018Bilgiye m\u00fcstenid yorum\u2019lar\u0131yla her Cuma bu k\u00f6\u015feyi dolduran, bu k\u00f6\u015feyi kelimenin tam anlam\u0131yla \u2018dolu\u2019 k\u0131lan sevgili k\u00f6\u015feda\u015f\u0131m ve arkada\u015f\u0131m Refik Y\u0131ld\u0131zer tarihin ortaya koydu\u011fu tecr\u00fcbelerin tahlili konusunda benim gibilere g\u00f6re daha ehildir, bunu pe\u015finen belirteyim. Ama zaman zaman, bu k\u00f6\u015fede ben de tarihten \u00f6\u011frenebildiklerimi, ya da alternatif tarih okumalar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fcklerini payla\u015fabilme niyetindeyim. <\/p>\n
<\/p>\n
Nitekim, bug\u00fcne niyet etti\u011fim bir konu var ki, sayfan\u0131n nihayetine geldi\u011fimiz i\u00e7in biiznillah Per\u015feme g\u00fcn\u00fc yazma niyetindeyim. <\/p>\n
<\/p>\n
\u015eimdilik \u015fu kadar ipucu vereyim. Yazaca\u011f\u0131m \u015fey, Ermeni tehciri, K\u00fcrt politikas\u0131 vs. \u00fczerine de\u011fil; Pakistan\u2019\u0131n kurulu\u015f serencam\u0131 \u00fczerine olacakt\u0131. \u0130lk kez onbe\u015f y\u0131l \u00f6nce \u00f6\u011frendi\u011fimde bu konuya dair bildik \u2018tarih yorumu\u2019mu sarsan \u00e7ok \u00f6\u011fretici bir ger\u00e7ekti kar\u015f\u0131mdaki… Per\u015fembe\u2019ye konu\u015fal\u0131m in\u015faallah.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Metin Karaba\u015fo\u011flu<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
17.05.2005 B\u0130R MADDE ile i\u00e7inde bulundu\u011fu \u015fartlar aras\u0131nda nas\u0131l bir etkile\u015fim oldu\u011funu tesbit etmek zor de\u011fildir. Laboratuvar \u015fartlar\u0131nda, bu kolayl\u0131kla tesbit edilebilir. Hatta, bitkiler ve hayvanlar gibi canl\u0131 organizmalar\u0131n, dahas\u0131 bir dereceye kadar insan\u0131n belirli \u015fartlardan nas\u0131l etkilendi\u011fini, belirli durumlarda nas\u0131l bir tepki verdi\u011fini \u00f6l\u00e7mek ve ona g\u00f6re \u00e7\u0131kar\u0131mlarda bulunmak da imk\u00e2n dahilindedir. Yine laboratuvar […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[132],"class_list":["post-83524","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n