15.09.2009<\/p>\n
\u00dcN\u0130VERS\u0130TEN\u0130N YANILMIYORSAM \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131yd\u0131. O d\u00f6nem g\u00f6rmekte oldu\u011fumuz \u2018Sosyal Bilimlerde Y\u00f6ntem\u2019 dersi, s\u0131n\u0131f\u0131n i\u00e7erisinde \u2018bilginin kayna\u011f\u0131\u2019 \u00fczerine g\u00fcnler boyu s\u00fcren bir m\u00fczakereyi tetiklemi\u015fti. \u2018Bilginin kayna\u011f\u0131 nedir?\u2019 sorusu \u00fczerine geli\u015fen bu tart\u0131\u015fma akl\u0131n g\u00fcc\u00fc ve s\u0131n\u0131rlar\u0131, ak\u0131l-vahiy ili\u015fkisi, vahyin yeri ve \u00f6nemi gibi konular \u00fczerine derinlemesine imk\u00e2n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131 bizim i\u00e7in. Onlarca arkada\u015fla ak\u015fama kadar s\u00fcren tart\u0131\u015fmalar, geceleri uykuya tesir eden sessiz d\u00fc\u015f\u00fcnme zamanlar\u0131, ertesi sabah yeniden s\u0131n\u0131fta m\u00fczakereler derken, g\u00fcn\u00fcn birinde matemati\u011fin de yard\u0131m\u0131na ba\u015fvurarak buldu\u011fum basit bir misal, benim ve bir\u00e7ok arkada\u015f\u0131m\u0131n zihninde d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fclmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Buluncaya kadar kafam\u0131z\u0131 \u00e7atlatan, ama buldu\u011fumuzda ne kadar \u2018basit\u2019 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir ger\u00e7ekti ortadaki.<\/p>\n
<\/p>\n
Misal, \u015fuydu: S\u0131f\u0131r\u0131 s\u0131f\u0131rla toplasan\u0131z, \u00e7arpsan\u0131z, b\u00f6lseniz, sonu\u00e7 asla de\u011fi\u015fmez. S\u0131f\u0131r\u0131n s\u0131f\u0131rla beraberli\u011finden elde kalan, ancak s\u0131f\u0131rd\u0131r. Ancak elinize s\u0131f\u0131r de\u011fil bir verilmi\u015f ise, siz o birle binlere, milyonlara, milyarlara ula\u015fabilirsiniz. Ayn\u0131 \u015fekilde, insan bizatih\u00ee bilginin kayna\u011f\u0131 ve \u00fcreticisi de\u011fildir. \u0130nsan bu kadar bilgi ortaya koyabilmi\u015fse, bu onun eline verilen \u2018bir\u2019 bilgi sayesindedir. K\u0131sacas\u0131, vahiy ve vahiyden daha alt derecede olmakla birlikte yine il\u00e2h\u00ee men\u015feli ilham iledir ki, insanl\u0131k bunca bilgiye sahip olmu\u015ftur. \u0130nsan bilgisinin kayna\u011f\u0131 il\u00e2h\u00ee men\u015felidir; insanl\u0131k b\u00fct\u00fcn bilgisini, hikmetini, vahiy ve ilham yoluyla, \u00e2lemlerin Rabbine bor\u00e7ludur.<\/p>\n
<\/p>\n
Rabbimizin o vakte kadar da okuyor oldu\u011fumuz Kitab\u0131na daha farkl\u0131 bir bak\u0131\u015fla bak\u0131p daha taze bir imanla okumam\u0131za vesile olan bir sonu\u00e7tu bu bizim i\u00e7in. Bu noktada ikna olduktan sonra, m\u00fczakerelerimiz \u2018talim-i esma,\u2019 yani \u00c2dem\u2019e isimlerin \u00f6\u011fretilmesi hususunu da \u2018bilginin kayna\u011f\u0131\u2019 sorusu \u00e7er\u00e7evesinde ele alma noktas\u0131na do\u011fru ilerleyecek; sonras\u0131nda b\u00fct\u00fcn bir insanl\u0131k tarihini, insanl\u0131k tarihindeki b\u00fct\u00fcn hakik\u00ee ilerlemeleri O\u2019nun ihsan\u0131 olarak bilme, tarihe bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 bu \u00e7er\u00e7evede yeniden \u015fekillendirecektik.<\/p>\n
<\/p>\n
Ayd\u0131nlanma felsefesini, akl\u0131 putla\u015ft\u0131ran pozitivist anlay\u0131\u015f\u0131 merkeze al\u0131p insanl\u0131k tarihini s\u00f6z\u00fcmona b\u00fcy\u00fc, totem ve tabudan dine, dinden akla diye a\u00e7\u0131klamaya kalk\u0131\u015fan Malinowski gibi k\u00e2firlerin fikirlerinin birbirine eklenmesiyle geli\u015fmi\u015f \u2018antropolojik\u2019 duyumlar alan bir sosyal bilimler \u00f6\u011frencisi i\u00e7in bilhassa \u00f6nemli olan bu ke\u015fif, hayat\u0131m\u0131z\u0131n sonrak\u0131 safhalar\u0131nda Kur\u2019\u00e2n\u2019la kabiliyetimiz nisbetinde s\u00fcrekli hemhal olabilme \u00e7abam\u0131z\u0131n ve duam\u0131z\u0131n muharrik unsuruydu bizim i\u00e7in. Bu izle\u011fi takip edince, sadece vahyin de\u011fil, vahyin m\u00fcbelli\u011fi ve onun mucibince nas\u0131l amel olunaca\u011f\u0131n\u0131n \u00f6rne\u011fi olan Hz. Peygamberin s\u00fcnnetinin de hayatlar\u0131m\u0131z i\u00e7in hayat\u00ee \u00f6nemini kavray\u0131p nefse de anlatmak hayli kolayla\u015fm\u0131\u015f durumdayd\u0131 bizim i\u00e7in.<\/p>\n
<\/p>\n
Sonraki zamanlar boyu, Kur\u2019\u00e2n \u00e2yetleri aras\u0131nda dola\u015f\u0131rken, bu meseleye i\u015faret eden nice nice \u00e2yetler \u00e7\u0131kt\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za. Kur\u2019\u00e2n, \u0130blis\u2019in insanl\u0131\u011fa miras\u0131 hasedin tahrikiyle karde\u015fini \u00f6ld\u00fcren K\u00e2bil\u2019in, karde\u015fi Habil\u2019in cans\u0131z bedeni \u00f6ylece yerin \u00fcst\u00fcnde ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilemez halde bekle\u015firken, kar\u015f\u0131s\u0131nda beliriveren bir kargadan ald\u0131\u011f\u0131 \u2018defin\u2019 dersini haber veriyordu mesel\u00e2. Yahut Musa aleyhisselam\u0131n hayat\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri anlat\u0131rken, Firavun saray\u0131nda \u2018prens\u2019 muamelesi g\u00f6ren bir isim iken Allah\u2019\u0131n \u2018ulu\u2019l-azm\u2019 bir peygamberi olarak M\u0131s\u0131r\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde en kritik olaylardan biri olarak Medyen\u2019de \u015euayb aleyhisselam olarak tesbit olunan bir peygamberin rahle-i tedrisinde ge\u00e7irdi\u011fi sekiz veya on y\u0131la i\u015faret ediyordu.<\/p>\n
<\/p>\n
Yusuf aleyhisselam k\u0131ssas\u0131 i\u00e7erisinde ge\u00e7en \u2018k\u00fc\u00e7\u00fck\u2019 bir n\u00fcktenin de, bilginin kayna\u011f\u0131 ve insanl\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi hakik\u00ee ilerlemelerin noktas\u0131nda vahyin yerine at\u0131fta bulundu\u011funu, yak\u0131n bir zaman \u00f6nce farketmi\u015f oldum.<\/p>\n
<\/p>\n
K\u0131ssada, zindanda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem i\u00e7inde \u00e2lemler Rabbinin n\u00fcb\u00fcvvet ile \u015fereflendirdi\u011fi, bu minvalde r\u00fcyalar\u0131n mesaj\u0131n\u0131 tam da oldu\u011fu \u015fekilde g\u00f6rme gibi bir nimete mazhar k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f Yusuf aleyhisselam\u0131n M\u0131s\u0131r kral\u0131n\u0131n r\u00fcyas\u0131n\u0131 yorumlarken s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6zde dikkate de\u011fer bir \u2018ayr\u0131nt\u0131\u2019 s\u00f6zkonusuydu. Kral\u0131n r\u00fcyas\u0131ndaki yedi semiz ine\u011fi yiyen yedi zay\u0131f inek ve yedi ye\u015fil ba\u015fak ile yedi kuru ba\u015fak\u0131 tabir eden Yusuf aleyhisselam, bunun yedi bolluk senesinden sonra gelecek yedi k\u0131tl\u0131k senesine i\u015faret etti\u011fini bildirirken, \u2018yedi zay\u0131f inek\u2019 ile \u2018yedi kuru ba\u015fak\u2019\u0131n haber verdi\u011fi k\u0131tl\u0131k seneleri i\u00e7in \u2018yedi semiz inek\u2019 ile \u2018yedi ye\u015fil ba\u015fak\u2019\u0131n temsil etti\u011fi yedi bolluk senesinde yap\u0131lmas\u0131 gerekeni \u015f\u00f6yle ifade ediyordu: \u201cYedi sene \u00e2detiniz \u00fczere ekeceksiniz, bi\u00e7tiklerinizi ba\u015fa\u011f\u0131nda b\u0131rak\u0131n\u2014yiyece\u011finiz az bir k\u0131s\u0131m m\u00fcstesna…\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Yusuf aleyhisselam\u0131n bu r\u00fcya tabirinde ge\u00e7en bir ifade, fark\u0131na vard\u0131\u011f\u0131mda, bir derece ziraatla me\u015fguliyeti olan biri olarak kendime sordu\u011fum bir sorunun cevab\u0131n\u0131 verdi\u011fi gibi, daha da \u00f6tesine i\u015faret ediyordu.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00d6nce kendi kendime sordu\u011fum soruyu ele alacak olursak; \u00e2lemler Rabbinin her halde \u2018istif\u00e7ili\u011fi,\u2019 Allah\u2019\u0131n nimetlerinden Allah\u2019\u0131n kullar\u0131n\u0131 mahrum etmeye d\u00f6n\u00fck bir gayretke\u015fli\u011fi k\u0131rmak gibi bir hikmeti de i\u00e7erir \u015fekilde koydu\u011fu bir \u00e2detullah\u0131 ile, bu\u011fday, m\u0131s\u0131r, pirin\u00e7, incir, ceviz.. derken, nice nimet \u00fczerinden y\u0131l ge\u00e7tikten sonra ya kurtlan\u0131yor, ya b\u00f6cekleniyor. B\u00f6yle bir \u00e2detullah cari iken, hasad\u0131 yap\u0131lan bu\u011fdaylar\u0131n en az sekiz sene nas\u0131l b\u00f6ceklenip kurtlanmadan sapasa\u011flam kalabildi\u011fi, bir merak konusu idi benim i\u00e7in. Ama Yusuf aleyhisselam\u0131n r\u00fcya tabiri, bir zamanlar memleket hat\u0131ras\u0131 olarak dev\u015firip evimize getirdi\u011fim ba\u015faklardaki bu\u011fdaylar\u0131n \u00f6yle sapasa\u011flam kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belki \u00fczerinden on sene ge\u00e7tikten sonra farketti\u011fimde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm bu ger\u00e7e\u011fin, temel g\u0131dalar\u0131n muhafazas\u0131nda bir yol yordam olarak ilk olarak bir peygamber taraf\u0131ndan \u00f6\u011fretildi\u011fini g\u00f6steriyordu. Yedi k\u0131tl\u0131k senesine haz\u0131rlanmakla ya\u015fanacak yedi bolluk senesinde toplanan mahsul i\u00e7in \u2018yiyece\u011finiz az k\u0131sm\u0131 m\u00fcstesna, bi\u00e7tiklerinizi ba\u015fa\u011f\u0131nda b\u0131rak\u0131n\u2019 buyuruyordu zira Yusuf aleyhisselam. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ancak bu \u015fekilde bu g\u0131dalar\u0131n b\u00f6ceklenip kurtlanmadan, bozulmadan muhafazas\u0131 sa\u011flanabiliyordu.<\/p>\n
<\/p>\n
Temel g\u0131dalar\u0131 uzun y\u0131llar bozulmadan saklayabilmenin, k\u0131tl\u0131k g\u00fcnleri i\u00e7in bir ihtiyat olarak bir kenarda tutabilmenin yolunu, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, insanl\u0131\u011fa bir Peygamber \u00f6\u011fretmi\u015fti s\u00fbreden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla. B\u00f6yle bir tedbire imk\u00e2n veren bilgi, il\u00e2h\u00ee ve nebev\u00ee bir kayna\u011fa var\u0131p dayan\u0131yordu k\u0131sacas\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, \u2018s\u00fcnnet\u2019 sahibi bir peygamberden mahrum halde ya\u015fayan Bat\u0131l\u0131lar\u0131n aya gitmeyi ak\u0131l edebildikleri halde taharet i\u00e7in su kullanmay\u0131 h\u00e2l\u00e2 ak\u0131l edemeyi\u015fleri gibi u\u00e7 \u00f6rneklerin de kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ek var kar\u015f\u0131m\u0131zda.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130nsanl\u0131k, ahiret hayat\u0131na bakan her hakikat i\u00e7in oldu\u011fu gibi, d\u00fcnya hayat\u0131nda ger\u00e7ekten yararl\u0131 her t\u00fcrden ilim ve usul\u00fc peygamberlere bor\u00e7lu k\u0131sacas\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla, \u2018bilim\u2019den \u2018teknik\u2019 \u00fcretirken de, peygamberlerin rehberli\u011fine ve \u00f6\u011freticili\u011fine tabi olmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n bilim ve teknolojinin nebev\u00ee as\u0131llar\u0131na i\u015faret etti\u011fi \u201cYirminci S\u00f6z\u201d\u00fcn\u00fc, bu \u2018k\u00fc\u00e7\u00fck ayr\u0131nt\u0131\u2019 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda tekrar okumalar\u0131. \u00d6zellikle de, bu risaledeki bu bilgileri \u2018kayna\u011f\u0131\u2019n\u0131 g\u00f6zard\u0131 ederek \u2018tekni\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme\u2019 \u00e7abalar\u0131n\u0131n yol a\u00e7aca\u011f\u0131 d\u00fcnyev\u00ee ve uhrev\u00ee ar\u0131zalara dair uyar\u0131lar\u0131…<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
15.09.2009 \u00dcN\u0130VERS\u0130TEN\u0130N YANILMIYORSAM \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131yd\u0131. O d\u00f6nem g\u00f6rmekte oldu\u011fumuz \u2018Sosyal Bilimlerde Y\u00f6ntem\u2019 dersi, s\u0131n\u0131f\u0131n i\u00e7erisinde \u2018bilginin kayna\u011f\u0131\u2019 \u00fczerine g\u00fcnler boyu s\u00fcren bir m\u00fczakereyi tetiklemi\u015fti. \u2018Bilginin kayna\u011f\u0131 nedir?\u2019 sorusu \u00fczerine geli\u015fen bu tart\u0131\u015fma akl\u0131n g\u00fcc\u00fc ve s\u0131n\u0131rlar\u0131, ak\u0131l-vahiy ili\u015fkisi, vahyin yeri ve \u00f6nemi gibi konular \u00fczerine derinlemesine imk\u00e2n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131 bizim i\u00e7in. Onlarca arkada\u015fla ak\u015fama kadar s\u00fcren […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[132],"class_list":["post-83228","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n