{"id":83122,"date":"2025-02-24T16:04:39","date_gmt":"2025-02-24T16:04:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/"},"modified":"2025-02-24T18:33:47","modified_gmt":"2025-02-24T18:33:47","slug":"indirgenmis-dindarlik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/","title":{"rendered":"\u0130ndirgenmi\u015f dindarl\u0131k"},"content":{"rendered":"<p>09.09.2018<\/p>\n<p>S\u00d6Z NAMAZDAN a\u00e7\u0131l\u0131nca beni en ziyade sarsan hususlardan biri, kavminin \u015euayb aleyhisselamla imtihan\u0131d\u0131r. Hak yiyen, hukuk tan\u0131mayan, \u00f6zellikle ekonomik alanda haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yol edinmi\u015f bir kavimdir \u015euayb aleyhisselam\u0131n kavmi Medyen. \u00d6l\u00e7\u00fcde tart\u0131da hileyle i\u015f g\u00f6r\u00fcrler. \u00d6yle ki, rivayetlere g\u00f6re, al\u0131\u015fta ayr\u0131, sat\u0131\u015fta ayr\u0131 \u00f6l\u00e7ekleri vard\u0131r. Mal al\u0131rken belirlenen de\u011ferinden a\u011f\u0131r olanla tartar, satarken belirlenen de\u011ferinden d\u00fc\u015f\u00fck olanla.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\u00c2lemlerin Rabbi, i\u015fte bu kavme, i\u00e7lerinden \u00e7\u0131kan, \u00e2yetin ifadesiyle \u2018karde\u015fleri\u2019 \u015euayb\u2019\u0131 peygamber olarak g\u00f6nderir. Der ki \u015euayb: \u201cEy kavmim! Allah\u2019a kulluk edin. Sizin O\u2019ndan ba\u015fka il\u00e2h\u0131n\u0131z yoktur. \u00d6l\u00e7e\u011fi de, teraziyi de eksik tutmay\u0131n. Ben sizi hay\u0131r (bolluk) i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcyorum. Bununla beraber yine de sizi ku\u015fatacak bir g\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan korkuyorum. Ey kavmim! \u00d6l\u00e7erken ve tartarken adaleti yerine getirin. Halk\u0131n mal\u0131na densizlik etmeyin ve yery\u00fcz\u00fcnde fesat\u00e7\u0131l\u0131k yaparak fenal\u0131k etmeyin. E\u011fer m\u00fc\u2019min iseniz, Allah\u2019\u0131n hel\u00e2linden size ihsan etti\u011fi k\u00e2r sizin i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Bununla beraber ben sizin \u00fczerinize g\u00f6zc\u00fc de\u011filim.\u201d (bk. H\u00fbd, 11:84-86)<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\u015euayb aleyhisselam\u0131n bu g\u00fczelim \u00f6\u011f\u00fcd\u00fc, ne yaz\u0131k ki kavminde bir kar\u015f\u0131l\u0131k bulmaz. Derler ki, \u201cEy \u015euayb, atalar\u0131m\u0131z\u0131n tapt\u0131klar\u0131n\u0131 terketmemizi veya mallar\u0131m\u0131zda diledi\u011fimizi yapmaktan vazge\u00e7memizi sana namaz\u0131n m\u0131 emrediyor?\u201d<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Onlara g\u00f6re, \u015euayb\u2019\u0131n kendilerine b\u00f6yle tepki vermemesi, onlar hel\u00e2liyle yetinmeyip \u00f6l\u00e7\u00fcde tart\u0131da hile yaparak ve hak-hukuk \u00e7i\u011fneyerek daha da fazlas\u0131n\u0131 elde etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bir kenarda durup sesini \u00e7\u0131karmamas\u0131 beklenir. Neticede, kendi \u015fahitlikleriyle \u2018yumu\u015fak huylu\u2019 biridir \u015euayb. Ve ayn\u0131 zamanda, \u2018akl\u0131 ba\u015f\u0131nda bir adam\u2019d\u0131r. Yumu\u015fak huylu biri oldu\u011fu halde tepki veriyorsa ve akl\u0131 ba\u015f\u0131nda biri oldu\u011fu halde bundan dolay\u0131 kavminden ona gelebilecek tehdit ve zararlar\u0131 umursamadan bu s\u00f6zleri s\u00f6yleyebiliyorsa, bunun sebebi kendilerinde olmay\u0131p onda olan bir \u00f6zellik olsa gerektir: \u201cEy \u015euayb, bunu sana namaz\u0131n m\u0131 emrediyor?\u201d<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Demek ki, \u015euayb aleyhisselam\u0131n namaz\u0131 be\u015f vakit i\u00e7inde d\u00f6rt duvar aras\u0131nda olup biten bir \u015fey de\u011fildir; bilakis onun namaz evinin ve mescidinin hudutlar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131p ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 diyardaki b\u00fct\u00fcn ad\u0131mlar\u0131n\u0131 ve b\u00fct\u00fcn vakitlerini bi\u00e7imlendiren bir keyfiyettedir. Dahas\u0131, kavminin de anlad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, namazda \u00f6yle bir keyfiyet vard\u0131r ki, yumu\u015fak huylu bir insana haks\u0131zl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda tavizsiz bir diren\u00e7 kazand\u0131r\u0131p, akl\u0131 ba\u015f\u0131nda biri olarak her t\u00fcrl\u00fc risk hesab\u0131n\u0131 g\u00f6zard\u0131 ederek hakk\u0131 s\u00f6ylemeye ve haks\u0131zl\u0131ktan men\u2019etmeye y\u00f6neltmektedir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Namaz\u0131n hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn y\u00f6nlerini ku\u015fat\u0131p, bilhassa sosyal, siyasal ve ekonomik d\u00fczlemdeki yanl\u0131\u015f ve haks\u0131z tutumlar kar\u015f\u0131s\u0131nda tav\u0131r koyup \u00f6nleyici bir tutum i\u00e7ine girmeye y\u00f6nelten bu \u00f6zelli\u011fi, elbette sadece \u015euayb aleyhisselama mahsus de\u011fildir. Namaz\u0131n bu \u00f6zelli\u011fi esasen herkes i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Nitekim s\u00fbrede, kavminin \u015euayb aleyhisselam ile imtihan\u0131n\u0131n anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu k\u0131s\u0131mdan sonra gelen \u00e2yetlerden biri \u201cEmrolundu\u011fun gibi dosdo\u011fru ol!\u201d h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7erirken (H\u00fbd, 11:112), bir sonraki \u00e2yet \u201cVe zulmedenlere yak\u0131nl\u0131k g\u00f6stermeyin\u201d buyurmakta (H\u00fbd, 11:113), sonraki \u00e2yet ise \u015fu emri i\u00e7ermektedir: \u201cG\u00fcnd\u00fcz\u00fcn her iki taraf\u0131nda ve gecenin sa\u00e7aklar\u0131nda (g\u00fcnd\u00fcze yak\u0131n olan saatlerinde) namaz k\u0131l! Muhakkak ki, iyilik k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri giderir. Bu ise, d\u00fc\u015f\u00fcnebilenlere bir \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr\u201d (H\u00fbd, 11:114)<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, ard\u0131 ard\u0131na gelen bu \u00fc\u00e7 \u00e2yet, \u015euayb aleyhisselamda g\u00f6r\u00fclen keyfiyeti esasen b\u00fct\u00fcn m\u00fc\u2019minlerden beklemektedir. Emrolundu\u011fu \u015fekilde dosdo\u011fru olup haktan ve adaletten sapmamak, z\u00e2limlere meyil g\u00f6sterenlerden dahi olmamak; ve bunu ahl\u00e2k\u0131n\u0131n ve hayat\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez bir niteli\u011fi k\u0131labilmek i\u00e7in \u2018k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri gideren\u2019 bir iyilik olarak namaz\u0131 ik\u00e2me etmek\u2026<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Namaz\u0131n, hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn y\u00f6nlerini istikamet ve adalet \u00fczere bi\u00e7imlendiren bu niteli\u011fi, Ankeb\u00fbt s\u00fbresindeki bir \u00e2yetle de teyid edilmektedir: \u201cSana vahyedilen Kitab\u0131 oku ve namaz\u0131 k\u0131l. Muhakkak ki namaz her t\u00fcrl\u00fc a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koyar. Allah\u2019\u0131 anmak elbette en b\u00fcy\u00fck ibadettir. Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 bilir\u201d (Ankeb\u00fbt, 29:45)<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ankeb\u00fbt ve H\u00fbd s\u00fbrelerinde namaza atfedilen bu k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri giderici, her t\u00fcrl\u00fc a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koyucu keyfiyete; ve bu noktada \u015euayb aleyhisselam\u0131n h\u00fbd s\u00fbresinde anlat\u0131lan \u00f6rnekli\u011fine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bir ki\u015finin \u00f6z\u00fc ve s\u00f6z\u00fc do\u011fru biri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hak yiyen biri mi yoksa hakk\u0131 g\u00f6zeten biri mi oldu\u011funu, zulme meyyal biri mi adaletten \u015fa\u015fmaz biri mi oldu\u011funu anlamak i\u00e7in \u015fahit olarak, \u2018ik\u00e2me edilmi\u015f\u2019 bir keyfiyet olarak namaz yeterlidir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Yani, hakk\u0131yla k\u0131l\u0131nan bir namazdan, \u015euayb aleyhisselam\u0131n \u00f6rnekli\u011finde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn vakitlerini ve ailev\u00ee, ticar\u00ee, sosyal, siyasat b\u00fct\u00fcn ve\u00e7helerini ku\u015fatan bir dosdo\u011fru olma keyfiyeti beklenir. Yani, bir ki\u015fi i\u00e7in \u201cNamaz k\u0131l\u0131yor!\u201d beyan\u0131n\u0131n, tan\u0131m gere\u011fi, \u00e2dil biridir, hak yemez, haks\u0131zl\u0131\u011fa raz\u0131 olmaz, zulmetmez, zulmedene meyletmez, hile yapmaz, yalan s\u00f6ylemez \u015fahitli\u011fini otomatikman i\u00e7eriyor olmas\u0131 l\u00e2z\u0131m gelir. Bunun b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda ise, M\u00e2\u00fbn s\u00fbresinde \u201cfe veyl\u00fcn li\u2019l-musall\u00een!\u201d diye an\u0131lanlardan olup olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131za dair en az\u0131ndan bir korku ve endi\u015fe gerekir.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Gelin g\u00f6r\u00fcn ki, \u00e2yetlerin verdi\u011fi bu apa\u00e7\u0131k derse i\u00e7erdi\u011fi bu a\u00e7\u0131k emre ra\u011fmen, g\u00fcn\u00fcn tamam\u0131n\u0131 ve hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn sahalar\u0131n\u0131 ku\u015fatan bir namaz \u015fuuru ve ahl\u00e2k\u0131 yerine, belli vakitlere ve mek\u00e2nlara indirgenmi\u015f bir namaz alg\u0131s\u0131 ve anlay\u0131\u015f\u0131 kol geziyor ortal\u0131kta. Bununla paralel olarak, Kur\u2019\u00e2n\u2019da emredilen b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fclere de\u011fil de, onlar i\u00e7erisinden se\u00e7mece bir k\u0131sm\u0131na at\u0131fla bi\u00e7imlenen bir \u2018indirgenmi\u015f dindarl\u0131k\u2019 hayatlar\u0131, toplumu, siyaseti bi\u00e7imlendiriyor.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Namaz k\u0131lan niceleri var ki, onun k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 namaz, k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 namaz\u0131n \u015euayb\u2019a emretti\u011fi \u015feyi emretmiyor. Bilakis, namaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde, ticaretinde veya siyasetinde hileyi me\u015fru g\u00f6ren, ya bizzat yapan veya yapana r\u0131za g\u00f6steren bir tutum h\u00e2kim bir manzara arzediyor.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Namaz\u0131m\u0131z, hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn vakitlerini ve sahalar\u0131n\u0131 bi\u00e7imlendiren bir namaz de\u011fil; orucumuz bizi kibirden al\u0131koymuyor; eda etti\u011fimiz haclar \u00fczerinden bile \u00fcste konmu\u015f benlikler ve asabiyetler \u00fcretiyoruz.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ama indirgenmi\u015f bir dindarl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bunlar asla bir sorun gibi g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Adil olal\u0131m, a\u00e7\u0131k y\u00fcreklilikle konu\u015fal\u0131m: Me\u015fhur ve son derece m\u00fchim \u2018emanet\u2019 hadisini rivayet ettikten sonra Huzeyfe b. Yem\u00e2n\u2019\u0131n s\u00f6yledi\u011fi \u201cBen \u00f6yle g\u00fcnler g\u00f6rd\u00fcm ki, hanginizle al\u0131\u015fveri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131ma ald\u0131rmazd\u0131m. Muhatab\u0131m M\u00fcsl\u00fcman idiyse, bana kar\u015f\u0131 hile yapmas\u0131na dindarl\u0131\u011f\u0131 m\u00e2ni olurdu\u201d[1] hali \u015fimdi ne kadar yak\u0131n\u0131m\u0131zda? \u0130\u00e7inde bir menfaat veya kay\u0131p olan bir durum s\u00f6zkonusu oldu\u011funda, dindarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ki\u015fiyi hile yapmas\u0131na, hak yemesine, haks\u0131zdan yana tutum almas\u0131n mani olaca\u011f\u0131ndan emin miyiz? <\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Yaz\u0131k ki, bug\u00fcn\u00fcn \u2018dindarl\u0131\u011f\u0131\u2019nda namaz\u0131n hayat\u0131 onar\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi zay\u0131flam\u0131\u015f; onun k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc giderici, her t\u00fcrl\u00fc haks\u0131zl\u0131k ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan al\u0131koyucu \u00f6zelli\u011fi a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f;  onunhayat\u0131n tamam\u0131n\u0131 ku\u015fatan ve bi\u00e7imlendiren bir konumdan hayat\u0131n belli bir vaktine ve sahas\u0131na indirgenmi\u015f bir nitelikte.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Genel olarak dindarl\u0131\u011f\u0131n tarifinde ve tasvirine de h\u00e2kim bir indirgeme var zaten. (Hayat\u0131n\u0131 bi\u00e7imlendirmiyorsa da) namaz k\u0131l\u0131yor mu, k\u0131l\u0131yor. Oru\u00e7, tutuyor. Sakal, var. Y\u00fcz\u00fck, g\u00fcm\u00fc\u015f. Yahut han\u0131mlar i\u00e7in, ba\u015f\u0131 \u00f6rt\u00fcl\u00fc. (Baz\u0131lar\u0131m\u0131z i\u00e7in bir de bunun \u00fcst\u00fcnde bir \u2018has\u2019 dindarl\u0131k tarifi var bir de. B\u0131y\u0131\u011f\u0131n duda\u011f\u0131n ka\u00e7 milimetre \u00fcst\u00fcnde kesildi\u011finden sakal\u0131n boyuna, ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn renginden g\u00f6mle\u011fin yenli mi yensiz mi oldu\u011funa.. odaklanm\u0131\u015f has dindarl\u0131klar\u2026)<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\u00dc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131, be\u015f yukar\u0131 dindarl\u0131\u011f\u0131n tarifi de, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri de bu paranteze s\u0131\u011fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f durumda. L\u00e2kin, k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z namaz adaleti emrediyor olsa da bize emretmiyor;  ki\u015fiyi emrolundu\u011fu gibi dosdo\u011fru olmaya y\u00f6nlendirse de bizi y\u00f6nlendirmiyor, haks\u0131zl\u0131k yapmaktan veya haks\u0131zl\u0131k yapana meyletmekten al\u0131koymas\u0131 gerekse de bizi al\u0131koymuyor. Hileden, adam kay\u0131rmadan, ahde vefas\u0131zl\u0131ktan da al\u0131koymuyor.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\u2018Dindar\u2019 biri dedi\u011fimizde, Kur\u2019\u00e2n\u2019daki din tarifine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Kur\u2019\u00e2n\u2019da \u00e2lemler Rabbinin biz kullar\u0131na emrettiklerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, hak yemez, yalan s\u00f6ylemez, adaleti g\u00f6zetir, biriyle meselesi de olsa da haddi a\u015f\u0131p haks\u0131zl\u0131k yapmaz, emaneti ehline verir, adam kay\u0131rmaz, s\u00f6z\u00fcnde durur, emanete ve ahdine riayet eder diyemiyoruz.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bunlar\u0131n hepsi Allah\u2019\u0131n emri oysa. Kur\u2019\u00e2n hepsini de bize farz k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ama bunlar\u0131 hari\u00e7te tutan indirgenmi\u015f dindarl\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kriterler daralm\u0131\u015f: namaz, oru\u00e7, umre, hac, belki zek\u00e2t; haramlardan i\u00e7ki ve kumar.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Hatta kumar bile paranteze al\u0131nm\u0131\u015f olmal\u0131 ki, onalt\u0131 senedir \u2018aln\u0131 secdeye de\u011fenler\u2019in y\u00f6netti\u011fi bir \u00fclkede \u2018Mill\u00ee Piyango\u2019 diye bir garabeti sorgulamak \u00f6zellikle siyasete angaje olmu\u015f \u00e7o\u011fu \u2018dindar\u2019\u0131m\u0131z i\u00e7in dahi \u2018\u00fclke ger\u00e7e\u011fi\u2019nden kopuk bir \u2018marjinallik\u2019 olarak g\u00f6r\u00fclebiliyor.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Yine bu indirgenmi\u015f dindarl\u0131\u011f\u0131n bir sonucudur ki, siyaset\u00e7inin \u2018dindar\u2019 kimli\u011fiyle y\u00fczde 50 oy ald\u0131\u011f\u0131 \u00fclkede, faizsiz kurumlar ise mevduat\u0131n y\u00fczde 5\u2019ini ancak alabiliyor!<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">S\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131, dindarl\u0131k tarifini yeniden yapmam\u0131z gerek; \u00e7\u00fcnk\u00fc Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n ve s\u00fcnnetin i\u00e7erdi\u011fi tarifin nice asl\u00ee unsuru bug\u00fcn\u00fcn indirgenmi\u015f dindarl\u0131\u011f\u0131na maalesef yer alm\u0131yor.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dindar, yani adil.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dindar, yani s\u00f6z\u00fcnde durur.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dindar, yani yalan s\u00f6ylemez.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dindar, yani hak yemez.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dindar, yani aleyhine de olsa do\u011fruyu s\u00f6yler.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dindar, yani kimseye tepeden bakmaz, alaya almaz, k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6rmez.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dindar yani, israf etmez, g\u00f6steri\u015fi sevmez.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dindar, yani kula kullu\u011fu, riyay\u0131, dalkavuklu\u011fu, tasannu ve tabasbusu sevmez; \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc herkes i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir de\u011fer olarak g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dindar, yani fenal\u0131\u011f\u0131 bile en g\u00fczelde def\u2019etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dindar, yani ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131 bile \u2018g\u00fczel bir ayr\u0131l\u0131\u015f\u2019t\u0131r.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dindar, yani elinden ve dilinden kimse zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f de\u011fildir\u2026<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Tan\u0131m\u0131 Kur\u2019\u00e2n ve s\u00fcnnetle in\u015fa etti\u011fimizde, \u2018dindar\u2019 kelimesinin b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 ve daha da fazlas\u0131n\u0131 i\u00e7ermesi gerekiyor.<\/p>\n<p><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Bu \u00fclkede dindarlar\u0131n iktidar\u0131 tahkim olunurken, insanlar\u0131n, \u00f6zellikle gen\u00e7lerin din ile temas\u0131nda giderek artan bir mesafe olu\u015ftu\u011fu g\u00f6zlemleniyorsa, bir sebebini dindarl\u0131\u011f\u0131n tarifindeki bu daralma ve indirgemede aramam\u0131z l\u00e2z\u0131m geliyor\u2026<\/p>\n<p><\/p>\n<p><\/p>\n<p><\/p>\n<p style=\"margin:0px; color:#AAA\" class=\"dipnot\">\u00a9\u00a02021 karakalem.net, Metin Karaba\u015fo\u011flu<\/p>\n<p><\/p>\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>09.09.2018 S\u00d6Z NAMAZDAN a\u00e7\u0131l\u0131nca beni en ziyade sarsan hususlardan biri, kavminin \u015euayb aleyhisselamla imtihan\u0131d\u0131r. Hak yiyen, hukuk tan\u0131mayan, \u00f6zellikle ekonomik alanda haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yol edinmi\u015f bir kavimdir \u015euayb aleyhisselam\u0131n kavmi Medyen. \u00d6l\u00e7\u00fcde tart\u0131da hileyle i\u015f g\u00f6r\u00fcrler. \u00d6yle ki, rivayetlere g\u00f6re, al\u0131\u015fta ayr\u0131, sat\u0131\u015fta ayr\u0131 \u00f6l\u00e7ekleri vard\u0131r. Mal al\u0131rken belirlenen de\u011ferinden a\u011f\u0131r olanla tartar, satarken belirlenen de\u011ferinden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[132],"class_list":["post-83122","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u0130ndirgenmi\u015f dindarl\u0131k - Karakalem<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130ndirgenmi\u015f dindarl\u0131k - Karakalem\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"09.09.2018 S\u00d6Z NAMAZDAN a\u00e7\u0131l\u0131nca beni en ziyade sarsan hususlardan biri, kavminin \u015euayb aleyhisselamla imtihan\u0131d\u0131r. Hak yiyen, hukuk tan\u0131mayan, \u00f6zellikle ekonomik alanda haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yol edinmi\u015f bir kavimdir \u015euayb aleyhisselam\u0131n kavmi Medyen. \u00d6l\u00e7\u00fcde tart\u0131da hileyle i\u015f g\u00f6r\u00fcrler. \u00d6yle ki, rivayetlere g\u00f6re, al\u0131\u015fta ayr\u0131, sat\u0131\u015fta ayr\u0131 \u00f6l\u00e7ekleri vard\u0131r. Mal al\u0131rken belirlenen de\u011ferinden a\u011f\u0131r olanla tartar, satarken belirlenen de\u011ferinden [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Karakalem\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-02-24T16:04:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-24T18:33:47+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Metin Karaba\u015fo\u011flu\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Metin Karaba\u015fo\u011flu\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/\"},\"author\":{\"name\":\"Metin Karaba\u015fo\u011flu\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/6fa47e9d6499c4fb9c02469952fa3504\"},\"headline\":\"\u0130ndirgenmi\u015f dindarl\u0131k\",\"datePublished\":\"2025-02-24T16:04:39+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-24T18:33:47+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/\"},\"wordCount\":1894,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Yazarlar\"],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/\",\"name\":\"\u0130ndirgenmi\u015f dindarl\u0131k - Karakalem\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-02-24T16:04:39+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-24T18:33:47+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u0130ndirgenmi\u015f dindarl\u0131k\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/\",\"name\":\"Karakalem\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization\",\"name\":\"Karakalem\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png\",\"width\":214,\"height\":62,\"caption\":\"Karakalem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/6fa47e9d6499c4fb9c02469952fa3504\",\"name\":\"Metin Karaba\u015fo\u011flu\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/image\/42ab42cec9fd60c80caaff138e0c6594\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png\",\"caption\":\"Metin Karaba\u015fo\u011flu\"},\"description\":\"1964 y\u0131l\u0131nda \u0130zmir\u2019in Tire il\u00e7esinde do\u011fdu. Yaz\u0131 hayat\u0131, ilkokuldan \u00f6nce ba\u015flad\u0131. Ablas\u0131na bakarak yazmay\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra yazd\u0131\u011f\u0131 ilk yaz\u0131s\u0131, ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla birlikte sadece iki c\u00fcmleden ibaretti: \u201cAllah kimleri sever? Allah do\u011fru yolda gidenleri sever, e\u011fri yolda gidenleri sevmez.\u201d (Aradan ge\u00e7en bunca zaman i\u00e7inde yazd\u0131klar\u0131yla, h\u00e2l\u00e2 daha bu iki c\u00fcmlenin a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.)\",\"url\":\"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/profile\/metin-karabasoglu\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0130ndirgenmi\u015f dindarl\u0131k - Karakalem","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"\u0130ndirgenmi\u015f dindarl\u0131k - Karakalem","og_description":"09.09.2018 S\u00d6Z NAMAZDAN a\u00e7\u0131l\u0131nca beni en ziyade sarsan hususlardan biri, kavminin \u015euayb aleyhisselamla imtihan\u0131d\u0131r. Hak yiyen, hukuk tan\u0131mayan, \u00f6zellikle ekonomik alanda haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yol edinmi\u015f bir kavimdir \u015euayb aleyhisselam\u0131n kavmi Medyen. \u00d6l\u00e7\u00fcde tart\u0131da hileyle i\u015f g\u00f6r\u00fcrler. \u00d6yle ki, rivayetlere g\u00f6re, al\u0131\u015fta ayr\u0131, sat\u0131\u015fta ayr\u0131 \u00f6l\u00e7ekleri vard\u0131r. Mal al\u0131rken belirlenen de\u011ferinden a\u011f\u0131r olanla tartar, satarken belirlenen de\u011ferinden [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/","og_site_name":"Karakalem","article_published_time":"2025-02-24T16:04:39+00:00","article_modified_time":"2025-02-24T18:33:47+00:00","author":"Metin Karaba\u015fo\u011flu","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Metin Karaba\u015fo\u011flu","Tahmini okuma s\u00fcresi":"9 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/"},"author":{"name":"Metin Karaba\u015fo\u011flu","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/6fa47e9d6499c4fb9c02469952fa3504"},"headline":"\u0130ndirgenmi\u015f dindarl\u0131k","datePublished":"2025-02-24T16:04:39+00:00","dateModified":"2025-02-24T18:33:47+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/"},"wordCount":1894,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization"},"articleSection":["Yazarlar"],"inLanguage":"tr"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/","name":"\u0130ndirgenmi\u015f dindarl\u0131k - Karakalem","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website"},"datePublished":"2025-02-24T16:04:39+00:00","dateModified":"2025-02-24T18:33:47+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/indirgenmis-dindarlik\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u0130ndirgenmi\u015f dindarl\u0131k"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#website","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/","name":"Karakalem","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#organization","name":"Karakalem","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png","contentUrl":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/kk-logo.png","width":214,"height":62,"caption":"Karakalem"},"image":{"@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/6fa47e9d6499c4fb9c02469952fa3504","name":"Metin Karaba\u015fo\u011flu","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/#\/schema\/person\/image\/42ab42cec9fd60c80caaff138e0c6594","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png","contentUrl":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png","caption":"Metin Karaba\u015fo\u011flu"},"description":"1964 y\u0131l\u0131nda \u0130zmir\u2019in Tire il\u00e7esinde do\u011fdu. Yaz\u0131 hayat\u0131, ilkokuldan \u00f6nce ba\u015flad\u0131. Ablas\u0131na bakarak yazmay\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra yazd\u0131\u011f\u0131 ilk yaz\u0131s\u0131, ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla birlikte sadece iki c\u00fcmleden ibaretti: \u201cAllah kimleri sever? Allah do\u011fru yolda gidenleri sever, e\u011fri yolda gidenleri sevmez.\u201d (Aradan ge\u00e7en bunca zaman i\u00e7inde yazd\u0131klar\u0131yla, h\u00e2l\u00e2 daha bu iki c\u00fcmlenin a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.)","url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/profile\/metin-karabasoglu\/"}]}},"lang":"tr","translations":{"tr":83122},"authors":[{"term_id":132,"user_id":2,"is_guest":0,"slug":"metin-karabasoglu","display_name":"Metin Karaba\u015fo\u011flu","avatar_url":{"url":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png","url2x":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/karakalem-fav.png"},"author_category":"","first_name":"Metin","last_name":"Karaba\u015fo\u011flu","user_url":"","job_title":"","description":"1964 y\u0131l\u0131nda \u0130zmir\u2019in Tire il\u00e7esinde do\u011fdu. Yaz\u0131 hayat\u0131, ilkokuldan \u00f6nce ba\u015flad\u0131. Ablas\u0131na bakarak yazmay\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra yazd\u0131\u011f\u0131 ilk yaz\u0131s\u0131, ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla birlikte sadece iki c\u00fcmleden ibaretti: \u201cAllah kimleri sever? Allah do\u011fru yolda gidenleri sever, e\u011fri yolda gidenleri sevmez.\u201d (Aradan ge\u00e7en bunca zaman i\u00e7inde yazd\u0131klar\u0131yla, h\u00e2l\u00e2 daha bu iki c\u00fcmlenin a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.)"}],"pll_sync_post":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83122","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83122"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":84257,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83122\/revisions\/84257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83122"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karakalem.avrupabelge.com\/karakalem\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=83122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}