13.09.2018<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 D\u00dcNYA Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Do\u011fu cephesinde Ruslara kar\u015f\u0131 m\u00fccahedeye ba\u015f\u0131nda oldu\u011fu milis alay\u0131yla kat\u0131lan Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee, Bitlis deresi civar\u0131nda ya\u015fanan bir \u00e7at\u0131\u015fmada yaralan\u0131p esir d\u00fc\u015fer ve ba\u015fkaca Osmanl\u0131 subaylar\u0131yla birlikte Kostroma\u2019daki esir kamp\u0131na sevkedilir. Rusya\u2019da Ekim Devriminin olu\u015ftu\u011fu, bir anlamda Rus ordusunun kendi i\u00e7 derdiyle me\u015fgul oldu\u011fu \u015fartlarda kamptan firar eden Bedi\u00fczzaman, 1918 y\u0131l\u0131nda Var\u015fova-Belgrad-Sofya \u00fczerinden \u0130stanbul\u2019a gelir. 1907\u2019deki \u0130stanbul\u2019a ilk geli\u015finden o vakte, d\u00fcnyada neler olmu\u015f, Osmanl\u0131\u2019da neler neler ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu heng\u00e2mede g\u00f6rd\u00fckleri ve ya\u015fad\u0131klar\u0131, Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n bu zaman zarf\u0131nda kendi i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn de kataliz\u00f6r\u00fc niteli\u011findedir.<\/p>\n
<\/p>\n
Kendi ifadesiyle, \u0130stanbul\u2019da bulundu\u011fu ilk d\u00f6nemde (1907-1909) \u2018dine h\u00e2dim k\u0131lmak\u2019 gayreti ve niyetiyle siyasetle de ilgilidir Bedi\u00fczzaman. Yazd\u0131klar\u0131, konu\u015ftuklar\u0131, kurdu\u011fu ili\u015fkiler, faaliyetleri; hepsi bu y\u00f6ndeki niyetini ve gayretini teyid eder. Ama ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde, siyasetin, iktidar\u0131n, g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin, g\u00fc\u00e7le temas\u0131n ki\u015filerin ve topluluklar\u0131n ahl\u00e2k ve davran\u0131\u015f\u0131nda yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lara dair de ciddi g\u00f6zlemler edinmi\u015ftir. Ki\u015filerin veya olu\u015fumlar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 nokta ile geldi\u011fi nokta aras\u0131ndaki farklar, daha b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin etki etti\u011fi bir alanda m\u00fcdahil olman\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tahmin d\u0131\u015f\u0131 sonu\u00e7lar\u2026 b\u00fct\u00fcn bunlar Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n d\u00fcnyas\u0131nda \u2018medeniyetten istifas\u0131n\u0131\u2019 beyan ederek \u0130stanbul\u2019dan ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 getirecek kadar keskin sonu\u00e7lar \u00fcretmi\u015ftir. Hele ki d\u00fcnya sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda ve esareti heng\u00e2m\u0131nda g\u00f6rd\u00fckleri, bilhassa meseleye \u2018insan\u2019 odakl\u0131 bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u2018b\u00fcy\u00fck\u2019 siyasetler ad\u0131na heder edilen insanlar ve de\u011ferler \u00fczerinden ciddi bir muhasebeye sebebiyet vermi\u015f g\u00f6z\u00fckmektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
Neticede, b\u00fct\u00fcn bu sebeplerin de rol\u00fcn\u00fcn oldu\u011fu bir zeminde, Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee, 11 y\u0131l i\u00e7erisinde, 1907\u2019de \u0130stanbul\u2019a geleni \u2018Eski Said,\u2019 \u015fimdi \u0130stanbul\u2019a ayak basm\u0131\u015f olan\u0131 \u2018Yeni Said\u2019 olarak tan\u0131mlayacak kadar b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ya\u015fam\u0131\u015f haldedir.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn bir\u00e7ok ipucundan birini, Eyl\u00fcl 1919\u2019da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir manev\u00ee tecr\u00fcbeyi anlatt\u0131\u011f\u0131 \u201cR\u00fcyada Bir Hitabe\u201d adl\u0131 bahiste vermektedir. Daha \u00f6nce olaylara \u2018aktif bi\u00e7imde\u2019 m\u00fcdahil olma \u00e7abas\u0131ndaki Said\u2019in yerinde, olup bitene \u2018kader\u00ee\u2019 a\u00e7\u0131dan bakan bir Said vard\u0131r. Hikmet ve adalet nazar\u0131n\u0131 terketmi\u015f de\u011fildir ger\u00e7i; ama bir kader\u00ee bak\u0131\u015f i\u00e7inde olanlardaki il\u00e2h\u00ee hikmet ve adaleti anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Allah\u2019tan gelene \u2018teslimiyet\u2019i \u00e7ok daha belirgindir. Nitekim, 1919 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcnde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir manev\u00ee tecr\u00fcbe olarak; r\u00fcyas\u0131nda bir \u2018ruhan\u00eeler meclisi\u2019 taraf\u0131ndan kendisine sorulan, Osmanl\u0131n\u0131n sava\u015fta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ma\u011flubiyetin sebep ve sonu\u00e7lar\u0131na dair sorulara kendisinin cevab\u0131n\u0131 i\u00e7eren \u201cR\u00fcyada Bir Hitabe\u201dde bu durum a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu cevaplar, ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na tahlili gerektirir. Ama \u2018siyaset\u2019e dair bir yaz\u0131 dizisi i\u00e7inde bu cevaplarla ilgili \u00f6zellikle \u00f6nemli olan husus, Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n ilgili bahiste Avrupa\u2019ya ve Bat\u0131ya dair ikili bir okuma ger\u00e7ekle\u015ftirmesidir. Avrupa\u2019da birbiriyle m\u00fccadele halinde olan iki g\u00fc\u00e7 ve e\u011filim vard\u0131r, bunlardan biri Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n belirledi\u011fi de\u011ferlerle daha telif edilebilir unsurlar i\u00e7erirken, galip ve h\u00e2kim durumdaki di\u011ferinin \u00f6nerdi\u011fi medeniyet ve hayat anlay\u0131\u015f\u0131 Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n istedi\u011fi ve \u00f6nerdi\u011fi hayat ve medeniyetle uzla\u015fabilir bir nitelikte de\u011fildir. Ama, \u201cGalip olsayd\u0131k, hasm\u0131m\u0131z ve d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131z elindeki cereyan-\u0131 m\u00fcstebid\u00e2neye, belki daha \u015fed\u00eed\u00e2ne kap\u0131lacak idik\u201d der Bedi\u00fczzaman. \u201cE\u011fer ona yap\u0131\u015fsayd\u0131k, \u00e2lem-i \u0130sl\u00e2m\u0131 f\u0131trat\u0131na, tabiat\u0131na muhalif bir yola s\u00fcr\u00fckleyecektik; (\u2026) sefih, m\u00fctemerrid, gaddar, m\u00e2nen vah\u015fi bir medeniyetin himayesini Asya\u2019da deruhte edecektik.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Bu c\u00fcmleleri de i\u00e7eren uzun bir medeniyet mukayesesi ekseninde, mevcut tablo hi\u00e7 de olumlu g\u00f6z\u00fckmese dahi, \u2018olanda hay\u0131r vard\u0131r\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren ve istikbale dair \u00fcmit i\u00e7eren bir tahlilde bulunur Bedi\u00fczzaman. Meclistekilere, \u201cEvet, \u00fcmitvar olunuz. \u015eu istikbal ink\u0131l\u00e2b\u0131 i\u00e7inde, en y\u00fcksek g\u00fcr sada \u0130sl\u00e2m\u0131n sadas\u0131 olacakt\u0131r!\u201d dedirten bir tahlil\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
R\u00fcyada bir \u2018ruhan\u00eeler meclisi\u2019nin sorular\u0131na muhatap oldu\u011fu o gecenin g\u00fcnd\u00fcz\u00fcnde ise, \u2018p\u00fcr-\u00fcmit, ba\u015fka ve d\u00fcnyev\u00ee bir meclise\u2019 yolu d\u00fc\u015fecektir. <\/p>\n
<\/p>\n
Bedi\u00fczzaman bu meclisteki m\u00fcbahesenin anlat\u0131m\u0131na ise, \u201cD\u00fcnyev\u00eeler dediler\u201d diyerek ba\u015flar. Halbuki o \u2018d\u00fcnyev\u00eeler,\u2019 daha sorduklar\u0131 ilk sorudan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ve bilmedi\u011fi kimseler de\u011fildir; bilakis, en az\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131 Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131 evvelce tan\u0131y\u0131p bilen kimselerdir. Muhtemel ki, i\u00e7lerinde 1907-1909 aras\u0131nda \u0130stanbul\u2019da bulundu\u011fu zaman zarf\u0131nda onun fikir ve yol arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 kimseler dahi vard\u0131r. Ama o ortam\u0131 \u2018d\u00fcnyev\u00ee bir meclis,\u2019 onlar\u0131 da \u2018d\u00fcnyev\u00eeler\u2019 olarak tarif etmesi, on sene evvelinden bu tarihe Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n kendi d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc bir kere daha if\u015fa etmektedir. Art\u0131k aralar\u0131nda ciddi bir fikr\u00ee ve fiil\u00ee mesafe olu\u015fmu\u015f olsa gerek ki, d\u00fcn omuz verdi\u011fi t\u00fcrden faaliyetleri bug\u00fcn Bedi\u00fczzaman \u2018d\u00fcnyev\u00ee\u2019 tan\u0131mlamas\u0131 i\u00e7inde okumaktad\u0131r. Onlar da on sene \u00f6nceki Said ile \u015fimdiki Said aras\u0131ndaki fark\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f olsalar gerektir ki, d\u00fcn hararetle aralar\u0131na kat\u0131lan Said\u2019in \u015fimdiki mesafesini g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in, ilk olarak kendisine \u015funu sormu\u015flard\u0131r:<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cNeden geldin geleli siyasete kar\u0131\u015fm\u0131yorsun?\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Cevab\u0131n ilk c\u00fcmlesi son derece keskin ve serttir: \u201cE\u00fbzu bill\u00e2hi mine\u2019\u015f-\u015feyt\u00e2ni ve\u2019s-siy\u00e2seti.\u201d Yani, \u201c\u015eeytandan ve siyasetten Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Bedi\u00fczzaman, hayat\u0131nda ilk defa i\u015fte burada bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemi\u015ftir. Ve o tarihten sonraki 41 y\u0131ll\u0131k \u00f6mr\u00fc boyunca, 1960\u2019taki vefat\u0131na kadar bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemeye devam edecektir.<\/p>\n
<\/p>\n
Sonraki soru-cevap fasl\u0131, Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n neden b\u00f6yle s\u00f6yledi\u011finin, siyaseti neden \u015feytanla birlikte and\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve neden \u015feytandan s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 gibi ondan da Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n izah\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu izahlar\u0131n ilk basama\u011f\u0131, \u015f\u00f6yledir: \u201cEvet, \u0130stanbul siyaseti, \u0130spanyol hastal\u0131\u011f\u0131 gibi bir hastal\u0131kt\u0131r. Fikri hezeyanla\u015ft\u0131r\u0131r.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
\u2018\u0130spanyol hastal\u0131\u011f\u0131,\u2019 o g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131nda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada en \u00e7ok konu\u015fulan salg\u0131n\u0131 tarif etmektedir. \u0130lk olarak Avrupa\u2019da m\u0131, Amerika\u2019da m\u0131, \u00c7in\u2019de mi ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 konusunda ihtilaflar varsa da, neticede b\u00fct\u00fcn yerk\u00fcrede y\u00fcz milyona yak\u0131n hayata mal olan, \u00f6zellikle de Avrupa\u2019da 1918-1919 y\u0131llar\u0131nda onsekiz ay gibi k\u0131sa bir zamanda on milyonlarca insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olan bir grip salg\u0131n\u0131d\u0131r bu. Ku\u015f gribi\u2026 \u2018Pa\u00e7avra hastal\u0131\u011f\u0131\u2019 olarak da adland\u0131r\u0131lan; \u00e7ok k\u0131sa zamanda insanlar\u0131 pa\u00e7avra haline getiren ve \u00f6l\u00fcme s\u00fcr\u00fckleyen, o tarihe kadar yerk\u00fcrede g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f belki de en \u00f6l\u00fcmc\u00fcl salg\u0131n\u2026 Bu \u00f6l\u00fcmc\u00fcl grip salg\u0131n\u0131na \u2018\u0130spanyol hastal\u0131\u011f\u0131\u2019 veya \u2018\u0130spanyol gribi\u2019 denmesinin sebebi ise, hastal\u0131\u011f\u0131n ilk orada ba\u015flamas\u0131 veya en fazla \u0130spanya\u2019y\u0131 etkilemesi de\u011fildir. Sava\u015f \u015fartlar\u0131nda bir\u00e7ok \u00fclkede sans\u00fcr sebebiyle bu salg\u0131na dair bilgi ak\u0131\u015f\u0131 olmamas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131na kat\u0131lmayan ve dolay\u0131s\u0131yla sans\u00fcre de kalk\u0131\u015fmayan \u0130spanya \u00fczerinden bilinir ve yay\u0131l\u0131r hale geldi\u011fi i\u00e7indir ki, salg\u0131n bu \u015fekilde adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\u2018\u0130stanbul siyaseti\u2019ni b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 ve Avrupa\u2019y\u0131 kas\u0131p kavurdu\u011fu heng\u00e2mda \u2018\u0130spanyol gribi\u2019ne benzetti\u011fine g\u00f6re, Bedi\u00fczzaman bu hastal\u0131\u011f\u0131n madd\u00ee b\u00fcnyeler ve hayatlarda yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tahribat\u0131n bir benzerine bu siyasetin manev\u00ee b\u00fcnyeler ve hayatlarda sebebiyet verdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesindedir. Nitekim, \u201cFikri hezeyanla\u015ft\u0131r\u0131r\u201d derken, m\u00e2kul d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011finin yitimini bunun \u00f6ncelikli \u00f6rne\u011fi olarak zikretmektedir. \u0130lerleyen paragraflarda bu siyasetin akl\u0131n yan\u0131nda kalb, ruh ve vicdanda yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tahribata dair de tahliller gelecektir.<\/p>\n
<\/p>\n
Sonraki c\u00fcmlelerde, siyasetin manev\u00ee b\u00fcnyede, \u00f6zellikle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015fte yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u2018\u0130spanyol hastal\u0131\u011f\u0131\u2019 etkisiyle irtibatl\u0131 bir ba\u015fka boyuta daha dikkat \u00e7eker Bedi\u00fczzaman. \u0130lk soru \u201cNeden geldin geleli siyasete kar\u0131\u015fm\u0131yorsun?\u201d olmu\u015ftur m\u00e2l\u00fbm; evet, kar\u0131\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc mevcut siyasette fail g\u00f6r\u00fcnenlerin hakikatte m\u00fcnfail, yani etkin oldu\u011funu zannedenlerin ger\u00e7ekte edilgen durumda oldu\u011funu g\u00f6rmektedir: \u201cBiz m\u00fcteharrik-i bizzat de\u011filiz, bilvas\u0131ta m\u00fcteharrikiz. Avrupa \u00fcfl\u00fcyor, biz burada oynuyoruz. O tenvim ile telkin eder, biz kendimizden hayal edip, asamm\u00e2ne tahribimizde eser-i telkini icra ederiz.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Yani, \u015fu zeminde siyasete m\u00fcdahil olup, ben b\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyorum diyenlerin ve ben \u015f\u00f6yle yap\u0131yorum zannedenlerin bu kanaati ger\u00e7e\u011fi yans\u0131t\u0131yor de\u011fildir. Mevcut siyasetin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr akt\u00f6rleri \u2018m\u00fcteharrik-i bizzat,\u2019 yani \u2018kendi ba\u015f\u0131na hareket ediyor\u2019 de\u011fildir, bilakis hari\u00e7ten bir etkiyle hareket eder haldedir. Bir te\u015fbihle anlat\u0131rsak; kendilerini lokomotif zannedenlerin durumu asl\u0131nda vagonun durumundan farkl\u0131 de\u011fildir. Evet, ortada bir hareket vard\u0131r, ama onlar\u0131n bu hareketleri kendiliklerinden de\u011fildir; bilakis, lokomotif kar\u015f\u0131s\u0131nda vagonun durumu gibi, hareketleri ba\u015fkas\u0131n\u0131n hareketine t\u00e2bi haldedir: \u201cAvrupa \u00fcfl\u00fcyor, biz burada oynuyoruz.\u201d L\u00e2kin ya\u015fanan durum, hipnotizmaya maruz kalm\u0131\u015f bir ki\u015finin asl\u0131nda kendisine telkin edilen \u015feyi yap\u0131yor olmakla birlikte o \u015feyi kendi iradesiyle bizzat yap\u0131yor oldu\u011funu zannetmesine benzemektedir. Hem de, telkin edilen l\u00e2kin kendimizden hayal etti\u011fimiz \u015feyin aleyhimize, zarar\u0131m\u0131za, tahripk\u00e2r bir taraf\u0131 oldu\u011fu halde\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
Bunu, sonraki iki paragrafta, \u2018siyaset\u2019i mutlak \u015fekilde d\u0131\u015flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6sterir bir tahlil i\u00e7inde a\u00e7ar Bedi\u00fczzaman. Mevcut siyasetin muharrik unsuru, yani hareket kayna\u011f\u0131 Avrupa olarak g\u00f6z\u00fckmektedir. Ho\u015fumuza gitsin gitmesin, v\u00e2k\u0131a budur. \u015eimdi, bu kaynaktan gelen bir cereyan, Osmanl\u0131n\u0131n ve \u00e2lem-i \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n lehine de, aleyhine de olabilir. Yani gelen bu cereyan ya m\u00fcsbet\/olumludur veya menfi\/olumsuz. B\u00fct\u00fcn mesele, Osmanl\u0131 ve \u00e2lem-i \u0130sl\u00e2m lehine olabilecek bir cereyan s\u00f6zkonusu ise onu bu olumlu y\u00f6ne y\u00f6nlendirebilmek, \u00e2lem-i \u0130sl\u00e2m aleyhine bir cereyan\u0131n etkisine ise kap\u0131lmamakt\u0131r. \u0130kinci durum zuhur etti\u011finde, \u2018bilvas\u0131ta m\u00fcteharrik,\u2019 yani lokomotifin pe\u015fine tak\u0131lm\u0131\u015f, y\u00f6n\u00fcn\u00fc kendisi belirleyemeyen vagonlar oluruz; \u201cb\u00fct\u00fcn harek\u00e2t\u0131, bizzat hari\u00e7 hesab\u0131na ge\u00e7er. \u00c7\u00fcnk\u00fc iradesi h\u00fck\u00fcms\u00fczd\u00fcr. Hul\u00fbs-u niyeti fayda vermez.\u201d Hatta var\u0131lacak yer, o menfi cereyan\u0131n elinde ak\u0131ls\u0131z, \u015fuursuz bir \u00e2let durumuna d\u00fc\u015fmektir. Birinci durum s\u00f6zkonusu ise, yani hari\u00e7ten gelen cereyan\u0131 olumlu bir y\u00f6ne sevketme imk\u00e2n\u0131m\u0131z varsa, bu imk\u00e2n\u0131n de\u011ferlendirilmesi anla\u015f\u0131labilir bir husustur, ama bunun i\u00e7in \u2018vagon\u2019 de\u011fil \u2018lokomotif\u2019 olabildi\u011fimiz bir tablo gerektir. L\u00e2kin v\u00e2k\u0131a bu de\u011fildir.<\/p>\n
<\/p>\n
Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n bu tahlili daha da a\u00e7arken mant\u0131\u011f\u0131n kaidelerine at\u0131f y\u00fckl\u00fc c\u00fcmlelerle ortaya koydu\u011fu yakla\u015f\u0131m, onun bu bahsin \u00f6ncesinde \u201cR\u00fcyada Bir Hitabe\u201dde ortaya koydu\u011fu \u2018iki Avrupa\u2019 tahliliyle de ili\u015fkilidir. Avrupa i\u00e7inden \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmakla birlikte, \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n kabul edece\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcler i\u00e7eren ve \u00e2lem-i \u0130sl\u00e2m lehine sonu\u00e7lar \u00fcretmesi m\u00fcmk\u00fcn bir cereyana kapal\u0131 olman\u0131n gere\u011fi yoktur; nitekim Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n \u2018me\u015frutiyet\u2019 ve \u2018demokrasi\u2019yi kab\u00fcl\u00fcndeki endi\u015fesizlik bu sebepledir. Yine bu sebeple Bedi\u00fczzaman, Avrupa i\u00e7inden \u00e7\u0131kan \u2018sosyal adalet\u2019\u00e7i bir siyas\u00ee \u00e7izgiyi din-kar\u015f\u0131t\u0131 bir tutum ta\u015f\u0131mamak kayd\u0131yla, h\u00e2kim kapitalist, koloniyalist ve hegemonik siyasete g\u00f6re ehven ve kabul edilebilir g\u00f6rmektedir. Ama ortadaki tablo bu de\u011fildir, d\u00fcnya siyasetine h\u00e2kim olan ve \u0130stanbul siyasetine de etki eden cereyan ve g\u00fc\u00e7 \u00f6tekisidir. Dolay\u0131s\u0131yla, kurallar\u0131 ve y\u00f6n\u00fc onun belirledi\u011fi bir mecraya girmenin anla\u015f\u0131l\u0131r bir taraf\u0131 yoktur. Bunun sonucu, iyiniyetle yola \u00e7\u0131k\u0131lm\u0131\u015f dahi olsa, bu b\u00e2t\u0131l ve yanl\u0131\u015f siyasete eklemlenmek, h\u00e2kim cereyan\u0131n elinde bir mahk\u00fbma d\u00f6n\u00fc\u015fmek, kendisi olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p ba\u015fkala\u015fmak, zalimlerle beraber zalimle\u015fmek olacakt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n burada dile getirdi\u011fi tahlili, sonraki d\u00f6nemde de korudu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Risale-i Nur\u2019un telifine ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemden sonra da onun \u0131srarla Nur talebelerini siyasetten uzak durmaya \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 ve bunun sebeplerini izah ederken \u2018h\u00e2kim cereyanlar\u2019a \u00f6zellikle at\u0131fta bulunmas\u0131, \u201cHem \u015fimdi h\u00fckmeden \u00f6yle kuvvetli cereyanlar i\u00e7inde siyasete girenlerden hi\u00e7bir kimse, istiklaliyetini ve ihlas\u0131n\u0131 muhafaza edemez\u201d diyerek siyaset yoluyla dine hizmet niyetiyle yola \u00e7\u0131kan hi\u00e7 kimsenin ve hi\u00e7bir olu\u015fumun bu \u015fartlarda kendi duru\u015funu ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u0131srarla belirtmesi, bununla ilgilidir. <\/p>\n
<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla, ak\u0131l ve iz\u2019an varsa, kim kendisi olmaktan \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131, ba\u015fkala\u015faca\u011f\u0131, ba\u015fkas\u0131n\u0131n elinde \u00e2let olma riskiyle y\u00fczy\u00fcze gelece\u011fi ve evvelce sahip oldu\u011fu de\u011ferler ve \u00f6l\u00e7\u00fclerle \u00e7eli\u015fece\u011fi bir yola s\u00fcl\u00fbk edebilir?<\/p>\n
<\/p>\n
Ortadaki siyaset zemini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ne kelime, kendisinin d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fi bir zeminse, do\u011fru davran\u0131\u015f bu zeminin i\u00e7ine girmek de\u011fildir.<\/p>\n
<\/p>\n
Ama Bedi\u00fczzaman b\u00f6ylesi bir tahlil ortaya koydu\u011funda, \u201cne yapal\u0131m yani, seyirci mi kalal\u0131m?\u201d kabilinden itirazlar gelece\u011fi de bellidir. Nitekim, o d\u00fcnyev\u00ee mecliste bu itirazlar hemen gelmi\u015ftir: \u201cDinsizli\u011fi g\u00f6rm\u00fcyor musun, meydan al\u0131yor. Din nam\u0131na meydana \u00e7\u0131kmak l\u00e2z\u0131m.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Bahsin devam\u0131nda, bu itiraz\u0131 cevapland\u0131r\u0131r Bedi\u00fczzaman.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu itiraza cevaben s\u00f6ylenenlerin tahlilini bir sonraki yaz\u0131ya b\u0131rakal\u0131m ve bu bahsin, tahlil etti\u011fimiz k\u0131sm\u0131 dahilinde birka\u00e7 soru soral\u0131m:<\/p>\n
<\/p>\n
1. Bedi\u00fczzaman o g\u00fcn g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc manzarada durum bu iken, bug\u00fcn\u00fcn siyasetinde \u2018\u0130spanyol hastal\u0131\u011f\u0131\u2019 etkisinin olmad\u0131\u011f\u0131, yani ki\u015filerin muhakemelerini sapasa\u011flam koruduklar\u0131 s\u00f6ylenebilir mi? Yoksa, siyasetin s\u0131hhatli muhakeme yetene\u011fini dumura u\u011fratan etkisi o g\u00fcn oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de g\u00f6r\u00fclmekte midir?<\/p>\n
<\/p>\n
2. Bu \u00fclkede dindar ehl-i siyasetin durumu, k\u00fcresel siyaset zemininde hari\u00e7teki cereyana y\u00f6n verir nitelikte midir, yoksa y\u00f6nlendirilir mahiyette midir? Hem hari\u00e7ten gelen cereyanlarla ilgili olarak do\u011fru bir okuma ve pozisyon alma durumu mu ge\u00e7erlidir? <\/p>\n
<\/p>\n
3. Manev\u00ee hizmetlerle me\u015fgul olmas\u0131 gereken olu\u015fumlar\u0131n, bu arada \u00f6zellikle Risale-i Nur talebelerinin siyasetle temas d\u00fczeyi, \u2018y\u00f6nlendirici\u2019 mi, \u2018y\u00f6nlenici\u2019 mi mahiyettedir? Nur talebeleri siyasetle bu etkile\u015fimde fail midir, m\u00fcnfail midir?<\/p>\n
<\/p>\n
Sorular akl\u0131m\u0131z\u0131n bir k\u00f6\u015fesinde dursun, bir sonraki yaz\u0131da devam edelim\u2026<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
13.09.2018 B\u0130R\u0130NC\u0130 D\u00dcNYA Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Do\u011fu cephesinde Ruslara kar\u015f\u0131 m\u00fccahedeye ba\u015f\u0131nda oldu\u011fu milis alay\u0131yla kat\u0131lan Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee, Bitlis deresi civar\u0131nda ya\u015fanan bir \u00e7at\u0131\u015fmada yaralan\u0131p esir d\u00fc\u015fer ve ba\u015fkaca Osmanl\u0131 subaylar\u0131yla birlikte Kostroma\u2019daki esir kamp\u0131na sevkedilir. Rusya\u2019da Ekim Devriminin olu\u015ftu\u011fu, bir anlamda Rus ordusunun kendi i\u00e7 derdiyle me\u015fgul oldu\u011fu \u015fartlarda kamptan firar eden Bedi\u00fczzaman, 1918 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[132],"class_list":["post-83120","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n