18.09.2018<\/p>\n
B\u0130R \u00d6NCEK\u0130 yaz\u0131da, Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee\u2019nin \u201c\u015eeytandan ve siyasetten Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc ilk kez s\u00f6yledi\u011fi 1919 tarihli bahisteki, \u015feytandan ka\u00e7ar gibi siyasetten ka\u00e7mas\u0131n\u0131n gerek\u00e7esini veciz bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 iki k\u0131sa paragraf\u0131 tahlil etmi\u015ftik.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu k\u0131sa ama derin paragraflarda Bedi\u00fczzaman, \u2018a\u015fk-\u0131 \u0130sl\u00e2miyet ve hamiyet-i diniye\u2019 nam\u0131na siyasetle i\u015ftigal edenlere kap\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rakmakla birlikte, \u2018siyaset\u00e7ilik\u2019 ve \u2018tarafgirlik\u2019 saikinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck tehlikelere dikkat \u00e7ekiyor ve bu iki saikin etkisi alt\u0131na girmemek kayg\u0131s\u0131yla siyasetle aras\u0131na mesafe koyuyordu.<\/p>\n
<\/p>\n
A\u00e7\u0131k kap\u0131 olunca, y\u00f6nelece\u011fimiz s\u00f6ylem m\u00e2l\u00fbm: \u201c\u0130\u015fte ben de o niyetle ve o sebeple siyasetle me\u015fgul oluyorum.\u201d Ama ger\u00e7ekten o niyet, o sebep, o saikle mi me\u015fgul olup olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n tesbitini, \u2018siyaset\u00e7ilik\u2019 ve \u2018tarafgirlik\u2019 testlerine havale ediyor Bedi\u00fczzaman. Ki\u015fi, ba\u015fka bir sebeple de\u011fil, s\u0131rf din yolunda, Allah i\u00e7in siyasetle me\u015fgul oldu\u011funu pek\u00e2l\u00e2 s\u00f6yleyebilir. <\/p>\n
<\/p>\n
Ama bunun do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n birinci \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, ki\u015fileri de\u011ferlendirmede dinin mi, siyasetin mi belirleyici oldu\u011funun tesbitidir. Zor bir test de\u011fildir bu. Siyaset, bizden-onlardan ayr\u0131m\u0131 yapar, bu ayr\u0131mda \u2018biz\u2019den kas\u0131t \u2018siyasetda\u015f,\u2019 \u2018onlar\u2019dan kas\u0131t ise \u2018muhalif\u2019lerdir. Ayn\u0131 partiye oy veriyorsa \u2018biz\u2019den, ba\u015fka partiye oy veriyorsa \u2018onlar\u2019dan. Ayn\u0131 siyaset\u00e7iyi \u2018\u00f6nder\u2019 belliyor ve destekliyorsa \u2018biz\u2019den, bizim \u00f6nder belledi\u011fimiz siyaset\u00e7iye y\u00f6nelik ele\u015ftirileri varsa \u2018onlar\u2019dan. Oysa ki\u015fileri de\u011ferlendirmede belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcz din ise, onlar\u0131 siyas\u00ee tercihleriyle de\u011fil, dine olan ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131, iman yolunda \u00e7abalar\u0131 ve \u2018takv\u00e2\u2019lar\u0131yla onlara k\u0131ymet veririz. \u0130\u015fin \u00e7atalland\u0131\u011f\u0131 ve testin as\u0131l sonucu g\u00f6sterdi\u011fi yer ise, \u015fudur: Bir tarafta bizimle ayn\u0131 siyas\u00ee tercihte bulunan ama din\u00ee \u00f6l\u00e7\u00fcler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u2018f\u00e2s\u0131k\u2019 biri var, \u00f6te tarafta bizden farkl\u0131 bir siyas\u00ee tercihte bulunan ama din\u00ee \u00f6l\u00e7\u00fcler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u2018m\u00fctedeyyin,\u2019 \u2018salih\u2019 ve \u2018m\u00fcttaki\u2019 biri. G\u00f6nl\u00fcm\u00fcz kimden yana? Kimi kendimize daha yak\u0131n g\u00f6r\u00fcyoruz? \u2018F\u00e2s\u0131k siyasetda\u015f\u2019\u0131 m\u0131, \u2018m\u00fctedeyyin muhalif\u2019i mi? Muhalif siyasette de olsa m\u00fctedeyyini siyasetda\u015f da olsa f\u00e2s\u0131ka tercih edende belirleyici de\u011fer \u2018a\u015fk-\u0131 \u0130sl\u00e2miyet\u2019tir. F\u00e2s\u0131k siyasetda\u015f\u0131n\u0131 m\u00fctedeyyin muhalife tercih edende ise, \u2018siyaset\u00e7ilik\u2019 dinin \u00f6l\u00e7\u00fclerine bask\u0131n gelmi\u015f demektir.<\/p>\n
<\/p>\n
Din i\u00e7in, iman yolunda, Allah i\u00e7in siyasetle me\u015fgul oldu\u011fu s\u00f6yleminin do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlaman\u0131n ikinci yolu da, \u2018tarafgirlik\u2019 testidir. \u015eu veya bu siyas\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc\/partiyi\/zihniyeti benimsemi\u015f olan ki\u015fi, dini nerede g\u00f6r\u00fcyor? Din onun i\u00e7in \u2018b\u00fct\u00fcn siyasetlerin \u00fcst\u00fcnde\u2019 bir yerde mi; bu meyanda, \u2018din hangi partiden olursa olsun herkesin ortak de\u011feridir\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve ahl\u00e2k\u0131yla m\u0131 hareket ediyor? Yoksa dini \u2018siyasetin i\u00e7inde sonu\u00e7 almak i\u00e7in bir imk\u00e2n m\u0131; bu u\u011furda dini kendi siyas\u00ee tercihine daha yak\u0131n g\u00f6stermekle, dini tekeline almakla ve kendi siyasetine \u00e2let etmekle kar\u015f\u0131 siyas\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015fe sahip olanlarda dine kar\u015f\u0131 da bir mesafe ve so\u011fukluk mu uyand\u0131r\u0131yor?<\/p>\n
<\/p>\n
Bu \u015fekilde, herkesin hem kendi vicdan\u0131nda kendisi i\u00e7in, hem ait oldu\u011fu cemaat, grup, \u00e7evre i\u00e7in, hem de ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in kolayca uygulayabilece\u011fi iki kriter ortaya koyuyor Bedi\u00fczzaman. Onun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, \u2018siyaset\u00e7ilik\u2019 ve \u2018tarafgirlik\u2019le s\u0131nanman\u0131n zor, bu s\u0131nav\u0131 ge\u00e7menin \u00e7ok daha zor oldu\u011fu; bu s\u0131navda kalman\u0131n getirdi\u011fi vebalin ise \u201ce\u00fbzu bill\u00e2hi mine\u2019\u015f-\u015feyt\u00e2ni ve\u2019s-siy\u00e2seti\u201d dedirtecek kadar b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
Bu meselenin daha da iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in, sonraki paragrafta meseleyi bir temsille a\u00e7\u0131kl\u0131yor Bedi\u00fczzaman:<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Bu temsilin de ima etti\u011fi gibi, siyaset neticede bir yar\u0131\u015f, m\u00fccadele ve hatta kavga-d\u00f6v\u00fc\u015f alan\u0131. Neticede en \u00fcstte bir makam var; o makama ya o oturacak, ya di\u011feri. Ve bu m\u00fccadele, bir kerede olup bitecek de de\u011fil. Siyaset \u2018arena\u2019s\u0131nda kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e, bu m\u00fccadele, bu kavga, bu rekabet, bu d\u00f6v\u00fc\u015f devam edecek. Bu esnada, bir taraf\u0131n daha \u00fcste \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, di\u011fer taraf\u0131n daha kuvvet kazan\u0131yor oldu\u011fu durumlar olacak. B\u00f6yle bir durumda Kur\u2019\u00e2n, din, \u0130sl\u00e2m nerede olacak? Umumun m\u00e2l-i mukaddesi olarak dini bu kavgan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda m\u0131 tutaca\u011f\u0131z, yoksa yan\u0131m\u0131za al\u0131p ondan da yararlanarak siyas\u00ee m\u00fccadelemizde sonu\u00e7 almaya m\u0131 \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z? Bu meyanda, yeri geldi\u011finde onu siyaseten rakibimize kar\u015f\u0131 kendimizi korumak i\u00e7in yeri geldi\u011finde siper ve kalkan gibi kullanmaya, bu \u015fekilde siyasetimiz i\u00e7in ara\u00e7salla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015facak m\u0131y\u0131z? Hem, o kavgan\u0131n d\u00f6v\u00fc\u015f\u00fcn i\u00e7inde zay\u0131f d\u00fc\u015f\u00fcp sendeledi\u011fimizde, yere-\u00e7amura yuvarlanma riskiyle durumuyla y\u00fczy\u00fcze kald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bizimle birlikte dinin, iman\u0131n, Kur\u2019\u00e2n7\u0131n de\u011ferlerinin de \u00e7amura d\u00fc\u015fmesine raz\u0131 m\u0131 olaca\u011f\u0131z?<\/p>\n
<\/p>\n
Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n ilgili misal \u00fczerinden verdi\u011fi cevap, a\u00e7\u0131k. Kim, velev ki \u2018din ad\u0131na\u2019 girmi\u015f olsun, girdi\u011fi siyasetin i\u00e7inde dinin de\u011ferlerinin yere d\u00fc\u015fmesine, \u00e2let olmas\u0131na, \u00e7amura bulanmas\u0131na r\u0131za g\u00f6steriyorsa, Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 Kur\u2019\u00e2n oldu\u011fu i\u00e7in, \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 \u0130sl\u00e2m oldu\u011fu i\u00e7in seviyor de\u011fildir. Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 Kur\u2019\u00e2n oldu\u011fu i\u00e7in, dini din oldu\u011fu i\u00e7in sevip sevmedi\u011finin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, onu siyaset \u00fcst\u00fc tutmak, siyaseti i\u00e7in ara\u00e7salla\u015ft\u0131rmamak, yerine g\u00f6re siper veya kalkan gibi kullanmaya kalkmamak, hele ki kendisiyle birlikte yere d\u00fc\u015fmesine raz\u0131 olmamak, bilakis siyaseten muhalifi de olsa kar\u015f\u0131daki rakibini dahi dinin de\u011ferlerini savunmaya ve sahip \u00e7\u0131kmaya davet eder bir tutum tak\u0131nmakt\u0131r. Durum bu de\u011filse, dini kendi siyasetine has g\u00f6sterip rakiplerini din-kar\u015f\u0131t\u0131 bir konuma sevkediyorsa, o ki\u015fi Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 ve dini, \u2018kendi nefsi i\u00e7in\u2019 seviyor demektir.<\/p>\n
<\/p>\n
Yani bu durumdaki ki\u015finin, \u2018a\u015fk-\u0131 \u0130sl\u00e2miyet ve hamiyet-i diniye\u2019 iddias\u0131, ge\u00e7ersizdir. Dini ger\u00e7ekten seven, onu kendi siyasetine \u00e2let etmez; siyasetiyle dine hizmet \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde olur, ama dini siyasetine siper, kalkan, payanda veya h\u00e2dim yapmaya kalkmaz. Bilakis, onu kendi siyasetine m\u00fcnhas\u0131r g\u00f6rmeyip, herkesin ortak de\u011feri olarak eller \u00fcst\u00fcnde tutulmas\u0131na ve hangi siyas\u00ee \u00e7izgiden olursa olsun b\u00fct\u00fcn ellerin onu tutmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, onu asla yere d\u00fc\u015f\u00fcrmez, \u00f6yle ki kendi d\u00fc\u015fse de onu d\u00fc\u015f\u00fcrmemeyi \u00f6ncelikli dert edinir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cR\u00fcyada Bir Hit\u00e2be\u201dyi tecr\u00fcbe etti\u011fi gecenin ard\u0131ndan d\u00fcnyev\u00eeler meclisinde kendisine sorulan neden geldin geleli siyasete girmiyorsun sorusuna verdi\u011fi cevab\u0131 izah sadedinde bu c\u00fcmleleri s\u00f6yler ve bu misali verirken, Osmanl\u0131n\u0131n son d\u00f6nemi ve bu meyanda kendi g\u00f6zleriyle g\u00f6rd\u00fckleri g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnden bir film \u015feridi misali ak\u0131yor gibidir. Bu s\u00f6zler, soyut bir meseleye teorik bir a\u00e7\u0131klama sadedinde s\u00f6yleniyor de\u011fildir; g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f \u00f6rnekliklerin ve ya\u015fanm\u0131\u015f tecr\u00fcbelerin dersi ve \u015fahitli\u011fiyle bu s\u00f6zler s\u00f6ylenmektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
Nitekim, verdi\u011fi bu misalin ard\u0131ndan Bedi\u00fczzaman \u201cEvet, dine imale etmek ve iltizama te\u015fvik etmek ve vazife-i diniyelerini ihtar etmekle dine hizmet olur. Yoksa \u2018Dinsizsiniz\u2019 dese, onlar\u0131 tecav\u00fcze sevk etmektir\u201d derken, bunun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hayatta, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hadisatta birebir kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 vard\u0131r. Son tahlilde, Osmanl\u0131n\u0131n son elli y\u0131l i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir ayr\u0131\u015fma vard\u0131r. Bu ayr\u0131\u015fmada bir tarafta, \u2018devletin bekas\u0131\u2019 ile \u2018dinin bekas\u0131\u2019n\u0131 bir g\u00f6renler, bu u\u011furda \u2018devletin bekas\u0131\u2019 i\u00e7in dinin belli bir siyaset lehine kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 mazur ve hatta me\u015fru bulanlar; \u00f6te tarafta, dinin de ara\u00e7salla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, adaleti ve h\u00fcrriyeti paranteze alan bask\u0131c\u0131 bir siyasete adalet ve h\u00fcrriyet ad\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar. Bu gerilimde, siyasetiyle dini \u00f6zde\u015fle\u015ftiren ve dindar\u0131n siyasetini\u2014dinin vazge\u00e7ilmez sayd\u0131\u011f\u0131 adalet ve siyaset gibi de\u011ferleri ihmal de etse\u2014savunmay\u0131 dini savunmakla bir tutan e\u011filimin sonu\u00e7 almak ad\u0131na kar\u015f\u0131t siyaseti din-kar\u015f\u0131t\u0131 bir konumda resmetme \u00e7abas\u0131, yan\u0131s\u0131ra dindar siyaset\u00e7inin elinde adalet ve h\u00fcrriyetin paranteze al\u0131nmas\u0131na verilen yanl\u0131\u015f bir tepkiyle adalet ve h\u00fcrriyet talep edenlerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n dine mesafeli ve hatta kar\u015f\u0131t bir konuma savrulmas\u0131, meseleyi bamba\u015fka bir noktaya savurmu\u015f; tam da Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n \u2018siyaset\u00e7ilik\u2019 ve \u2018tarafgirlik\u2019in tehlikelerine dair dile getirdi\u011fi ar\u0131zal\u0131 durum v\u00e2ki olmu\u015ftur. Halbuki i\u015fin do\u011frusu, dini rekabet halindeki siyasetlerin \u00fcst\u00fcnde bir ortak de\u011fer olarak muhafaza etmektir. Bu meyanda \u00f6zellikle \u2018dindar\u2019 ehl-i siyasete d\u00fc\u015fen bir g\u00f6rev, dini siyaseti i\u00e7in ara\u00e7salla\u015ft\u0131rmak ve siyas\u00ee kar\u015f\u0131t\u0131nda dine kar\u015f\u0131tl\u0131k duygusu uyand\u0131rmak de\u011fil; bilakis, \u2018dine im\u00e2le, iltizama te\u015fvik ve vazife-i diniyelerini ihtar\u2019 ile siyaset-\u00fcst\u00fc bir ortak de\u011fer olarak onlar\u0131 da dine sahip \u00e7\u0131kmaya \u00e7a\u011f\u0131rmakt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu olmad\u0131\u011f\u0131nda, ne olmu\u015ftur: Bir tarafta, takip etti\u011fi siyaset velev ki ad\u0131 ve amac\u0131 \u2018siyaset-i \u0130sl\u00e2miye\u2019 yahut \u2018ittihad-\u0131 \u0130sl\u00e2m\u2019 siyaseti olsun, adalet ve h\u00fcrriyeti \u0131skalayan bask\u0131c\u0131 ama \u2018dindar\u2019 g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc bir siyasetin elinde din siyasete \u00e2let olurken, bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda din-kar\u015f\u0131t\u0131 bir siyas\u00ee damar olu\u015fmu\u015ftur. Bu anlamda, \u0130ttihad\u00e7\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n din ile aras\u0131ndaki mesafeyi de, Kemalizmin tek parti d\u00f6nemindeki din-kar\u015f\u0131t\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131 da, Osmanl\u0131n\u0131n son d\u00f6nemindeki dinin ara\u00e7salla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu siyas\u00ee gerilimden ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015fekilde okumak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
<\/p>\n
Halbuki, derdi din olan, dini tekeline almaz, alamaz. Dini bir kimlik siyasetine \u00e2let etmez, edemez. Kendisini dinin yan\u0131nda, siyaseten muhalifini ise dinin kar\u015f\u0131s\u0131nda konu\u015fland\u0131rmaz. Velev ki kar\u015f\u0131daki siyaset cenah\u0131 dine kar\u015f\u0131 l\u00e2kayt, hatta mesafeli de olsa onu dine meylettirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, dinin gereklerine uygun davranmaya te\u015fvik eder ve din\u00ee vazifelerini hat\u0131rlat\u0131r. Dine hizmet, onu tekeline almakla olmaz; herkesi ona davet etmekle olur. Yok e\u011fer, siyaseten sonu\u00e7 almak ad\u0131na kendisini \u2018din\u2019le tan\u0131mlay\u0131p, kar\u015f\u0131t siyaseti \u2018dinsizsiniz\u2019 diye ithama kalksa, bunun sonucu onlar\u0131n bu siyasete muhalefetini dine muhalefete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek olur; bunun ba\u015f sorumlusu, \u201cdine imale, iltizama te\u015fvik ve vazife-i diniyelerini ihtar\u2019 etmek yerine, \u2018dinsizsiniz\u2019 s\u00f6ylemiyle kar\u015f\u0131 taraf\u0131 dine, dinin de\u011ferlerine sald\u0131rmaya sevkeden bu menfi, d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 kimlik siyasetidir. Halbuki \u201cDin dahilde menfi tarzda istimal edilmez.\u201d Yani din, toplum i\u00e7inde bir k\u0131sma has g\u00f6r\u00fclmez ve g\u00f6sterilemez. Siyaseten sonu\u00e7 almak i\u00e7in din kullan\u0131lamaz, siyasete \u00e2let edilemez. Dinin kapsama alan\u0131, toplumun tamam\u0131d\u0131r; velev ki bir kesim el\u2019an dine kar\u015f\u0131 l\u00e2kayt, mesafeli, hatta hasm\u00e2ne bir tutum i\u00e7inde g\u00f6z\u00fcks\u00fcn, onlar dahi dinin davet alan\u0131 i\u00e7erisindedir. Asr-\u0131 Saadet \u015farklar\u0131nda d\u00fcn\u00fcn en az\u0131l\u0131 \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015fman\u0131 Kurey\u015f m\u00fc\u015friklerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n yar\u0131n\u0131n g\u00fczide sah\u00e2b\u00eeleri k\u0131lan s\u0131rr\u0131n verdi\u011fi bir ders de bu de\u011fil midir?<\/p>\n
<\/p>\n
L\u00e2kin yaz\u0131k ki Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131nda bu \u00f6l\u00e7\u00fcler g\u00f6zetilmemi\u015f, dindar bir sultan\u0131n elinde \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n adaleti ve h\u00fcrriyeti g\u00f6zard\u0131 eden bir siyasete siper veya vas\u0131ta k\u0131l\u0131nmas\u0131, otuz senelik bu istibdat siyasetinin \u015fartlar\u0131nda yeti\u015fen gen\u00e7lerin ve do\u011fan \u00e7ocuklar\u0131n hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir k\u0131sm\u0131n\u0131 din-kar\u015f\u0131t\u0131 bir tepkiye s\u00fcr\u00fcklemi\u015ftir. \u0130ttihad ve Terakki\u2019nin kadrolar\u0131 ile Kemalizm\u2019in kurucu isimlerinin bu d\u00f6nemin \u00e7ocuklar\u0131 ve gen\u00e7leri olmas\u0131 bir tesad\u00fcf de\u011fildir. Bunu Bedi\u00fczzaman, \u201cDin dahilde menfi tarzda istimal edilmez. Otuz sene halife olan bir z\u00e2t, menfi siyaset nam\u0131na istifade edildi zann\u0131yla \u015feriata gelen tecav\u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz\u201d diye net bi\u00e7imde ifade etmektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu tahlilin ortaya koydu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcler ve bu \u00f6l\u00e7\u00fclerin ders al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 sosyal-siyasal zemin dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee\u2019nin 1950\u2019li y\u0131llar\u0131n \u00e7ok-partili ortam\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 \u2018d\u00f6rt e\u011filim\u2019 tahlilinde toplumun k\u00e2hir ekseriyetinin zaten \u2018tam m\u00fctedeyyin dindar\u2019 olmad\u0131\u011f\u0131 bir zeminde din nam\u0131na ortaya \u00e7\u0131kacak bir siyas\u00ee e\u011filimin yol a\u00e7aca\u011f\u0131 sonucun \u2018dini siyasete \u00e2let etmek\u2019 olaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcnde bulunmas\u0131; bunu ise \u2018ehven-i \u015fer\u2019 olarak de\u011fil, bilakis b\u00fcy\u00fck bir zarar olarak tan\u0131mlamas\u0131 da bo\u015funa de\u011fildir.<\/p>\n
<\/p>\n
S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, dinin bir kimlik siyasetinin elinde ara\u00e7salla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir zemin, din ad\u0131na do\u011fru ve hay\u0131rl\u0131 bir zemin de\u011fildir. Dinin \u015fu veya bu siyas\u00ee e\u011filimin elinde siyaseten sonu\u00e7 almak ad\u0131na kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir zeminin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 zararlar, \u2018ehven-i \u015fer\u2019 diye a\u00e7\u0131klanamaz b\u00fcy\u00fckl\u00fcktedir.<\/p>\n
<\/p>\n
Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n bu s\u00fcre\u00e7te g\u00f6rd\u00fckleri \u00fczerinden ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu h\u00fckm\u00fc, benzer bir sosyal-siyasal zemini ta\u015f\u0131yan Tunus\u2019ta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 uzun tecr\u00fcbenin sonunda Nahda hareketinin ba\u015f\u0131ndaki Ra\u015fid el-Gannu\u015f\u00ee\u2019nin geldi\u011fi \u015fu kanaat de teyid etmektedir: \u201c\u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n modern siyasetin agresif y\u00f6ntemlerini kullanarak giri\u015fti\u011fi iktidar sava\u015f\u0131 ve bu yolla ald\u0131\u011f\u0131 mevziler, \u0130slam\u2019\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fcn vicdanlarda kar\u015f\u0131l\u0131k bulmas\u0131 s\u00fcreciyle rekabet edebiliyor. K\u0131sa vadede ba\u015far\u0131 olan, uzun vadede hezimete neden olmas\u0131n. Kutsal olan\u0131n h\u00fckm\u00fc yere d\u00fc\u015fmesin istiyorsak, onun vicdanlar\u0131 istiskal edebilecek politikalar taraf\u0131ndan ara\u00e7salla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeliyiz.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Bunun yolu ise, siyasetle i\u015ftigalden de\u011fil, siyaset\u00e7inin her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmaya kendisini adanm\u0131\u015f bir taraftarl\u0131k ve siyaset\u00e7ilikten hi\u00e7 de\u011fil; belli bir siyas\u00ee e\u011filime muvaf\u0131k bir duru\u015fa sahip de olsa, ehl-i siyaseti bu noktada uyarabilmeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak bir mesafeden ge\u00e7mektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
O mesafenin temini i\u00e7in ise Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n dedi\u011fi gibi \u201cE\u00fbzu bill\u00e2hi mine\u2019\u015f-\u015feyt\u00e2ni ve\u2019s-siy\u00e2seti\u2019 diyebilmek; \u2018pencereden baksa da i\u00e7lerine girmemek\u2019 gerekmektedir\u2026<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
18.09.2018 B\u0130R \u00d6NCEK\u0130 yaz\u0131da, Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee\u2019nin \u201c\u015eeytandan ve siyasetten Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc ilk kez s\u00f6yledi\u011fi 1919 tarihli bahisteki, \u015feytandan ka\u00e7ar gibi siyasetten ka\u00e7mas\u0131n\u0131n gerek\u00e7esini veciz bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 iki k\u0131sa paragraf\u0131 tahlil etmi\u015ftik. Bu k\u0131sa ama derin paragraflarda Bedi\u00fczzaman, \u2018a\u015fk-\u0131 \u0130sl\u00e2miyet ve hamiyet-i diniye\u2019 nam\u0131na siyasetle i\u015ftigal edenlere kap\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rakmakla birlikte, \u2018siyaset\u00e7ilik\u2019 ve \u2018tarafgirlik\u2019 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[132],"class_list":["post-83118","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar"],"yoast_head":"\n